Bộ Y tế đẩy mạnh hoàn thiện đề án cấp cứu ngoại viện, hướng tới mục tiêu toàn diện
TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh thuộc Bộ Y tế, vừa tiết lộ thông tin quan trọng về việc Bộ Y tế đang trong giai đoạn hoàn thiện và sớm ban hành đề án Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 - 2030, với tầm nhìn xa đến năm 2035. Mục tiêu chính của đề án này là đảm bảo 100% các tỉnh, thành phố trên cả nước sẽ kiện toàn mạng lưới cấp cứu ngoại viện theo các tiêu chuẩn quốc gia, đồng thời thiết lập một đầu số duy nhất để tiếp nhận và xử lý thông tin khẩn cấp, giúp tinh gọn công tác quản lý và người dân có thể tiếp cận dịch vụ nhanh chóng nhất.
Chi tiết về đề án và sự phối hợp liên ngành
Theo đề án, các cơ sở y tế sẽ tham gia tích cực vào hoạt động cấp cứu ngoại viện. Bộ Y tế sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính để xây dựng bảng giá dịch vụ cấp cứu ngoại viện và đảm bảo thanh toán chi phí từ quỹ bảo hiểm y tế. Đồng thời, Bộ Công an sẽ triển khai sử dụng tổng đài một đầu số duy nhất, vận hành trung tâm tiếp nhận và xử lý thông tin khẩn nguy cấp cấp tỉnh. Sự phối hợp này cũng bao gồm việc xây dựng cơ chế điều phối liên ngành giữa Bộ Y tế và các bộ, ngành liên quan, cùng với các quy định về miễn trừ trách nhiệm cho những người tham gia cấp cứu tại hiện trường.
Ông Đức đã chia sẻ thông tin này tại hội thảo xin ý kiến về đề án, được Bộ Y tế tổ chức vào ngày 17.4. Ông nhấn mạnh rằng hệ thống cấp cứu sẽ ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong các khâu tiếp nhận, điều phối và quản lý hoạt động cấp cứu ngoại viện. Cụ thể, trong năm 2026, nền tảng quản lý hệ thống cấp cứu ngoại viện toàn quốc sẽ được triển khai, kết nối các cơ sở cấp cứu từ trung ương đến địa phương, bao gồm cả các đơn vị công lập và ngoài công lập.
Tăng cường phối hợp và ứng dụng công nghệ cao
Đề án cũng chú trọng đến việc tăng cường phối hợp liên ngành trong lĩnh vực cấp cứu ngoại viện, với sự tham gia nòng cốt của lực lượng y tế, phòng cháy chữa cháy, cứu hộ cứu nạn và Bộ Công an. Mục tiêu là đạt được 100% tỉnh, thành phố có nội dung phối hợp liên ngành giữa y tế và công an trong việc triển khai cấp cứu ngoại viện.
Tại hội thảo, đại diện Bộ Công an cho biết, khi hệ thống được hoàn thiện, các xe cứu thương sẽ được trang bị định vị và kết nối với hệ thống giao thông thông minh. Điều này giúp đơn vị điều phối có thể kết nối nhanh nhất với xe cứu thương để tiếp nhận người bệnh. Trong trường hợp xảy ra ùn tắc giao thông, hệ thống giao thông thông minh sẽ tự động mở làn xanh, hỗ trợ vận chuyển cấp cứu được thông suốt, từ đó rút ngắn thời gian đưa người bệnh đến đơn vị tiếp nhận, tăng cơ hội được cấp cứu, điều trị và cứu sống.
Thực trạng và thách thức hiện nay
Theo số liệu từ Bộ Y tế, tại Việt Nam, các tổng đài tiếp nhận và điều phối thông tin cấp cứu ngoại viện hiện tiếp nhận gần 1 triệu cuộc gọi mỗi năm. Trong đó, chỉ có khoảng 10 - 20% số cuộc gọi được xác định là có nhu cầu cấp cứu thực sự, và 91% số cuộc gọi cấp cứu được đáp ứng kịp thời. Tỷ lệ cứu sống người bệnh đã có sự cải thiện, đặc biệt trong các tình huống nguy kịch như ngừng tuần hoàn, tai nạn giao thông, thảm họa và thiên tai.
Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có sự điều phối tổng thể về hệ thống cấp cứu ngoại viện trên toàn quốc. Hoạt động điều phối còn rời rạc và phân mảnh theo từng ngành như y tế, công an, phòng cháy chữa cháy, và từng địa phương. Hệ thống cấp cứu ngoại viện hiện tại mới chỉ đáp ứng được dưới 10% nhu cầu cấp thiết, chẳng hạn như trong các trường hợp đột quỵ và tai nạn.
Thời gian phản ứng trung bình cho cấp cứu ngoại viện dao động trong khoảng từ 10 đến dưới 20 phút. Đáng chú ý, có đến 15% người bệnh được đội cấp cứu tiếp cận trong khoảng thời gian từ 20 đến 60 phút, cao hơn nhiều so với tiêu chuẩn quốc tế là không quá 8 phút ở khu vực đô thị và tối đa không quá 15 phút ở nông thôn. Trong khi đó, các tình huống thường gặp nhất khi cấp cứu ngoại viện bao gồm đột quỵ, suy hô hấp và chấn thương do tai nạn giao thông – những trường hợp cấp cứu y tế nguy hiểm, có thể dẫn đến tử vong hoặc di chứng nặng nề, đòi hỏi phải được xử lý nhanh chóng và hiệu quả.
