Một người đàn ông sống tại tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc) đã phải nhập viện cấp cứu sau khi ăn nửa quả dưa leo có vị đắng rõ rệt. Theo tờ China Times, người này trước đó hái dưa leo trồng trong vườn nhà để làm salad. Ngay khi ăn, anh nhận thấy dưa leo có vị đắng nên chỉ ăn khoảng nửa quả rồi dừng lại.
Triệu chứng ngộ độc xuất hiện nhanh chóng
Chỉ khoảng 1 giờ sau, người này bắt đầu xuất hiện hàng loạt triệu chứng như buồn nôn, nôn liên tục, đau bụng và tiêu chảy dữ dội, được người nhà đưa đi cấp cứu. Sau khi thăm khám và làm xét nghiệm, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị ngộ độc cucurbitacin. Tình trạng diễn tiến nghiêm trọng đến mức người bệnh bị biến chứng suy gan cấp và phải điều trị tích cực.
Cucurbitacin: Chất độc tự vệ của cây họ bầu bí
Theo các chuyên gia, dưa leo thuộc họ Cucurbitaceae. Trong quá trình sinh trưởng, nếu cây bị côn trùng cắn phá hoặc chịu tác động bất lợi từ môi trường, chúng sẽ kích hoạt cơ chế tự vệ bằng cách sản sinh lượng lớn cucurbitacin. Hợp chất này khiến quả có vị đắng, xua đuổi côn trùng. Tuy nhiên, nếu con người ăn phải dưa leo chứa hàm lượng cucurbitacin cao, nguy cơ ngộ độc hoàn toàn có thể xảy ra.
Chuyên gia dinh dưỡng Lâm Thế Hàng (Đài Loan, Trung Quốc) cho biết trên trang Good Food Class rằng cucurbitacin có thể xuất hiện ở nhiều loại rau quả họ bầu bí như dưa chuột, bí ngòi, bí đỏ, mướp. Các giống bán trong siêu thị hoặc chợ hiện nay nhìn chung khá an toàn nhờ quá trình lai tạo lâu dài. Tuy nhiên, nguy cơ vẫn có thể xuất hiện ở cây trồng tại nhà hoặc giống đột biến khiến hàm lượng cucurbitacin tăng cao.
Triệu chứng và biến chứng ngộ độc cucurbitacin
Theo chuyên gia Lâm Thế Hàng, sau khi ăn phải thực phẩm chứa hàm lượng cucurbitacin cao, người bệnh thường xuất hiện triệu chứng chỉ sau vài phút đến vài giờ. Các biểu hiện thường gặp gồm buồn nôn, nôn nhiều lần, đau quặn bụng, tiêu chảy. Phần lớn trường hợp sẽ hồi phục sau vài ngày nếu được bù đủ nước, điện giải và nghỉ ngơi. Tuy nhiên, ở người nhạy cảm hoặc bị ngộ độc nặng, tiêu chảy nghiêm trọng có thể gây mất nước, viêm ruột xuất huyết, tổn thương gan và các biến chứng nguy hiểm khác.
Dấu hiệu cảnh báo: Vị đắng là tín hiệu nguy hiểm
Chuyên gia nhấn mạnh vị đắng chính là dấu hiệu cảnh báo quan trọng nhất. Nếu khi ăn dưa leo hoặc bất kỳ loại rau họ bầu bí nào thấy có vị đắng bất thường, người dân không nên cố ăn tiếp, cũng không nên cắt bỏ phần đắng để dùng phần còn lại. Cách an toàn nhất là vứt bỏ cả quả nhằm tránh nguy cơ ngộ độc. Ngoài ra, nếu sau khi ăn dưa leo hoặc các loại rau họ bầu bí xuất hiện các triệu chứng như nôn nhiều, đau bụng dữ dội hoặc tiêu chảy liên tục, người bệnh cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được theo dõi và điều trị kịp thời.
Cách nhận biết dưa chuột đắng qua màu sắc và kết cấu
Quan sát màu sắc: Màu xanh đậm đồng nhất là dấu hiệu dưa chuột ngon, được tưới tiêu đầy đủ. Tránh các mảng màu vàng vì đó là dấu hiệu dưa đã quá già hoặc bị hỏng, chứa hàm lượng chất đắng cao. Lớp vỏ căng bóng, săn chắc, không có nếp nhăn. Vỏ nhăn nheo là dấu hiệu dưa đã mất nước và để lâu ngày, dễ bị đắng.
Kiểm tra hình dáng và kích thước: Dáng thẳng, thon dài, kích thước trung bình thường có vị ngọt và giòn nhất. Tránh quả quá to hoặc biến dạng, phình to ở giữa vì hạt to và cứng, nồng độ cucurbitacin cao. Độ dài lý tưởng khoảng 15-20 cm. Quả quá dài dễ bị già, quá ngắn chưa đủ độ chín.
Cảm nhận độ săn chắc: Dùng ngón tay ấn nhẹ, quả dưa chuẩn phải săn chắc nhưng có độ đàn hồi. Quá mềm là dưa bắt đầu thối, quá cứng và đanh là dưa già, xơ nhiều và dễ đắng. Sử dụng khứu giác: Dưa chuột tươi có mùi thơm nhẹ, thanh khiết. Nếu ngửi thấy mùi chua, nồng hoặc mùi lạ, tuyệt đối không nên mua vì đó là dấu hiệu lên men hoặc nhiễm hóa chất.
