Từ đầu năm 2026 đến hết tháng 3, TP.HCM có 32.988 người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp. Sở Nội vụ TP.HCM công bố ngày 16.4.2026 cho thấy nhóm lao động từ 30 đến 45 tuổi chiếm 18.109 trường hợp, tương đương 54%, gồm 7.980 nam và 10.129 nữ. Đây là nhóm tuổi thường được coi là “chín” về kinh nghiệm nhưng lại đang đối mặt với nhiều lo ngại khi tìm việc.
Không phải ngẫu nhiên mà ngày càng nhiều người trẻ cảm thấy bất an khi bước qua mốc 30. Thị trường lao động đã đảo chiều: doanh nghiệp thắt chặt ngân sách, công nghệ mới thay thế các thao tác cũ, AI xuất hiện ở nhiều vị trí. Với những người từng tự tin nhờ bề dày kinh nghiệm, họ bắt đầu lo sợ bị xem là “già” so với lớp ứng viên vừa tốt nghiệp.
Nỗi lo của những ứng viên 30 tuổi
Nguyễn Minh Hoàng (30 tuổi, ngụ phường Tăng Nhơn Phú, TP.HCM) có hơn 7 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực truyền thông. Khi công ty tái cơ cấu nhân sự, Hoàng phải tìm công việc mới. Sau nhiều tháng gửi hồ sơ, anh nhận ra không ít tin tuyển dụng ghi rõ “ưu tiên ứng viên trẻ, năng động” hoặc yêu cầu ứng viên đảm nhiệm cùng lúc nhiều đầu việc.
“Trước đây, mình nghĩ chỉ cần có kinh nghiệm là lợi thế lớn, nhưng hiện nay lại không đủ. Nhà tuyển dụng đã hỏi thêm về AI, ngoại ngữ… Có lúc mình thấy bị chậm hơn các bạn mới ra trường”, Hoàng chia sẻ.
Tương tự, Lê Thụy Thảo Vy (28 tuổi, làm việc tại phường Sài Gòn, TP.HCM) dù chưa tròn 30 nhưng đã sớm có cảm giác “sợ già”. Vy đang theo học các khóa truyền thông, công cụ AI và tiếng Anh giao tiếp để chuẩn bị. “Nếu không chuẩn bị từ bây giờ, chỉ vài năm nữa thôi bản thân sẽ bị tụt lại. Mình chứng kiến rất nhiều anh chị tuổi 29, 30 có kinh nghiệm nhưng vẫn chật vật khi tìm việc mới nên không khỏi lo lắng”, Vy nói.
Nhà tuyển dụng nhìn gì ở ứng viên trên 30?
Chị Nguyễn Hoàng Ánh Nhi, chuyên viên đối ngoại tại JobsGo, nhận định tình trạng thất nghiệp đang có xu hướng trẻ hóa. Nhiều ứng viên ngay từ tuổi 30 đã gặp khó khăn, thậm chí có cảm giác bị xem là già trong mắt nhà tuyển dụng. Chị cho biết nhà tuyển dụng thường có hai luồng đánh giá trái ngược với nhóm trên 30 tuổi.
“Một mặt, họ đánh giá cao sự chững chạc, kinh nghiệm và độ ổn định. Nhóm này thường ít nhảy việc hơn, cũng xử lý tình huống tốt hơn nhờ đã va chạm thực tế. Tuy nhiên, một số doanh nghiệp lo ngại ứng viên ở độ tuổi này khó tiếp thu công nghệ mới, đặc biệt là AI và chuyển đổi số. Áp lực cơm áo gạo tiền cũng khiến họ kỳ vọng mức thu nhập cao hơn, đôi khi vượt ngoài ngân sách của doanh nghiệp”, chị Nhi nói.
Bí quyết để không bị “đứng ngoài cuộc”
Theo chị Nhi, ứng viên trên 30 tuổi muốn tạo điểm sáng trong mắt nhà tuyển dụng thì phải chủ động cập nhật kỹ năng số, AI và ngoại ngữ. Doanh nghiệp hiện nay ưu tiên người có khả năng đa nhiệm, tức có thể đảm đương nhiều đầu việc cùng lúc. Việc thể hiện tinh thần học hỏi và bắt nhịp với công nghệ mới chính là lợi thế lớn giúp họ không bị bỏ lại phía sau.
Điều này đồng nghĩa kinh nghiệm tích lũy nhiều năm chỉ có giá trị khi đi cùng sự sẵn sàng thay đổi. Một nhân viên từng hoàn thành tốt công việc 5 năm trước chưa chắc đáp ứng được yêu cầu hiện tại nếu không học thêm công cụ mới, kỹ năng số, ngoại ngữ và khả năng làm việc cùng công nghệ.
Chuẩn bị sớm từ giảng đường đại học
Thạc sĩ Hoàng Thị Thoa, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp, Trường ĐH Công thương TP.HCM, cho rằng áp lực nghề nghiệp ở tuổi 30 là lời cảnh báo để sinh viên phải chuẩn bị sớm, thay vì chờ đến khi ra trường hoặc đi làm nhiều năm mới bắt đầu thích ứng. Bà Thoa cho biết nhà trường thường tổ chức các hoạt động hướng nghiệp, ngày hội việc làm và đào tạo kỹ năng mềm để sinh viên tiếp cận doanh nghiệp từ sớm, tìm hiểu yêu cầu tuyển dụng và rèn kỹ năng phỏng vấn.
“Trong bối cảnh công việc thay đổi nhanh dưới tác động của khoa học kỹ thuật và AI, người trẻ cần xem học tập suốt đời là yêu cầu bắt buộc. Nếu không duy trì tinh thần học hỏi, người lao động rất dễ rơi vào trạng thái bị động khi bước đến các cột mốc 30, 35 hay 40 tuổi”, bà Thoa nhấn mạnh.
30-35 tuổi không phải rào cản tuyệt đối
Chị Nguyễn Thị Thanh Nguyệt, phụ trách nhân sự chi nhánh Tân Phú của Công ty CP Đầu tư địa ốc Sài Gòn King Land (TP.HCM), cho rằng không nên nhìn tuổi 30-35 như một rào cản tuyệt đối. Thị trường có khó khăn nhưng cơ hội việc làm vẫn phụ thuộc rất nhiều vào năng lực cá nhân và sự phù hợp với vị trí.
Chị Nguyệt dẫn chứng tại doanh nghiệp của mình, nhóm nhân sự 30-35 tuổi vẫn chiếm tỷ lệ đáng kể. Đây không phải là độ tuổi bị loại khỏi thị trường lao động. Ngược lại, nếu có kỹ năng, kinh nghiệm và thái độ tốt, họ vẫn có thể phát triển ổn định trong môi trường làm việc chuyên nghiệp.
Bài học rút ra từ câu chuyện của những người lao động trẻ tại TP.HCM là không ai “già” ngay ở tuổi 30 nếu họ tiếp tục học hỏi. Áp lực cạnh tranh là có thật, nhưng thay vì lo sợ, người lao động nên biến đó thành động lực để nâng cấp kỹ năng, bắt kịp xu hướng tuyển dụng và giữ vững vị thế của mình trên thị trường.
