Trung Quốc đang đẩy mạnh xử lý đá thải than thành nguyên liệu xây dựng, với dự án mới tại tỉnh Sơn Tây có công suất 1.000 tấn/ngày, biến loại chất thải từng bị xem là “gánh nặng đen” thành cát, đá dăm và các vật liệu công nghiệp.
Dự án tại Sơn Tây: Công suất 1.000 tấn/ngày
Theo chính quyền thành phố Cao Bình (tỉnh Sơn Tây), dự án tại thị trấn Mễ Sơn hiện có thể sản xuất khoảng 1.000 tấn mỗi ngày các loại nguyên liệu xây dựng và nguyên liệu công nghiệp mới từ đá thải than, bao gồm cát, đá dăm và nhiều vật liệu phục vụ sản xuất. Đá thải than là chất thải rắn chính phát sinh trong quá trình khai thác và tuyển rửa than, thường bị chất đống ngoài bãi, gây ô nhiễm đất, nước và không khí, thậm chí có thể tự cháy.
Quy trình công nghệ và sản phẩm đầu ra
Bài viết do chính quyền Cao Bình công bố ngày 14/5 cho biết, đá thải than sau khi đưa vào nhà máy được phân loại bằng thiết bị tách tia X, sau đó trải qua các công đoạn nghiền, sàng, loại tạp và sản xuất cát để tạo ra nguyên liệu công nghiệp chất lượng cao. Quy trình này tạo ra các sản phẩm như cốt liệu nhân tạo, cát đá xây dựng và gạch không nung – loại vật liệu tường thân thiện môi trường hơn vì không cần nung ở nhiệt độ cao. Các sản phẩm này có thể được dùng trong xây dựng, vật liệu nền đường, sản xuất gốm sứ, vật liệu vô cơ mới và các ứng dụng công nghiệp khác.
Bối cảnh: Hơn 7 tỷ tấn đá thải than tồn đọng
Theo SCMP, lượng đá thải than tích lũy của Trung Quốc đã vượt 7 tỷ tấn, nhưng tỷ lệ sử dụng tổng hợp vẫn dưới 60%. Điều này gây áp lực sinh thái kéo dài cho nhiều thành phố khai khoáng, trong khi nguồn cát và đá tự nhiên cho xây dựng ngày càng khan hiếm do khai thác quá mức. Việc dùng đá thải than sản xuất cốt liệu xây dựng được xem là hướng đi ngày càng được chú ý, khi cốt liệu như cát, sỏi và đá nghiền là vật liệu nền của bê tông, xi măng, nhựa đường, đường sá và công trình hạ tầng.
Chuyển hóa từ gánh nặng ô nhiễm sang nguyên liệu giá trị cao
Chính quyền Cao Bình gọi dự án mới là sự chuyển hóa từ “gánh nặng ô nhiễm” sang “nguyên liệu công nghiệp giá trị cao”. Sơn Tây là một trong những địa phương thúc đẩy mạnh mẽ hướng đi này, với nhiều dự án trọng điểm liên quan tới tận dụng giá trị cao đá thải than và xử lý tổng hợp chất thải rắn từ than. Tại Đại Đồng, một dự án xử lý tổng hợp đá thải than quy mô 10 triệu tấn/năm đã được đưa vào danh mục và làm thủ tục môi trường.
Mở rộng ứng dụng: từ phân bón đến kim loại chiến lược
Bắc Kinh cũng đang tìm cách mở rộng phạm vi tận dụng chất thải than ra ngoài vật liệu xây dựng. Những năm gần đây, Trung Quốc đã thúc đẩy công nghệ biến khí thải nhà máy điện than thành phân bón, đồng thời khai thác các kim loại chiến lược như lithium, gallium hay germanium từ đá thải than và tro bay. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng cốt liệu từ đá thải than không thể dùng vô điều kiện cho mọi công trình, vì một số loại vật liệu vẫn cần đánh giá độc tính và không phù hợp với các kết cấu chịu lực cao hoặc có yêu cầu nghiêm ngặt về độ bền.
Vu Lam – Theo SCMP
