Thư Viện Haskell: Nơi Một Bước Chân Đặt Ở Hai Quốc Gia
Ở Bắc Mỹ, có một tòa nhà kỳ lạ mà tại đó, bạn có thể đọc sách hoặc xem kịch trong khi mỗi nửa cơ thể lại thuộc về hai quốc gia khác nhau. Đó chính là Thư viện và Nhà hát Opera Haskell, một công trình di sản độc đáo nằm vắt ngang đường biên giới quốc tế giữa Mỹ và Canada.
Lịch Sử Và Ý Nghĩa Của Một Công Trình Hữu Nghị
Thư viện Haskell được khai trương vào năm 1904, trước khi có các quy định cấm xây dựng công trình trên đường biên giới. Tọa lạc ở phía nam tỉnh Quebec của Canada và phía bắc bang Vermont của Mỹ, đây là món quà từ thiện của Martha Stewart Haskell và con trai Horace dành cho cộng đồng hai nước. Một dải băng đen trên sàn thư viện tượng trưng cho ranh giới, không phải để chia cắt mà là biểu tượng cho tình hữu nghị thân thiết.
Theo thủ thư trưởng Mélanie Aubé, nơi đây không chỉ là không gian lưu trữ sách. "Ở một không gian như thế này, sách chỉ là thứ yếu. Đây thực sự là nơi cung cấp dịch vụ cho cộng đồng. Trẻ em có thể đến chơi trò chơi, học tiếng Pháp. Những người không có máy tính cũng có thể đến đây. Sách rất tốt, nhưng chúng tôi còn mang đến một không gian an toàn", bà chia sẻ.
Nhà Hát Opera Và Những Trải Nghiệm Độc Đáo
Tòa nhà còn sở hữu một nhà hát opera sang trọng với 500 chỗ ngồi, đèn chùm lộng lẫy và tấm màn sân khấu vẽ hình kênh đào Venice. Tương tự thư viện, một dải băng đen chạy qua nhà hát để đánh dấu biên giới. Peter Lépine, tình nguyện viên hơn 15 năm, cho biết: "Có những ghế mà khi ngồi, mỗi bên cơ thể của bạn ở một quốc gia khác nhau". Nhà hát thường xuyên tổ chức chiếu phim, đọc thơ và biểu diễn sân khấu cho cộng đồng địa phương.
Thách Thức An Ninh Và Chính Trị
Trong hơn một thế kỷ, thư viện hoạt động suôn sẻ, cho phép người dân hai thị trấn biên giới qua lại tự do mà không cần hộ chiếu. Tuy nhiên, mọi thứ thay đổi sau vụ khủng bố 11/9/2001 khi an ninh biên giới được thắt chặt. Lực lượng biên phòng bắt đầu yêu cầu giấy tờ tùy thân, và những lo ngại về an ninh ngày càng gia tăng.
Năm 2018, một công dân Canada bị kết án 51 tháng tù tại Mỹ vì sử dụng thư viện để buôn lậu súng. Cơ quan chức năng cũng chỉ ra rằng nơi đây trở thành điểm hẹn cho các gia đình bị chia cắt do quy định thị thực, chẳng hạn như những người Iran bị cấm nhập cảnh Mỹ ôm người thân giữa các giá sách.
Ban quản lý thư viện đã tăng cường an ninh và cam kết thông báo cho quan chức biên phòng về các sự kiện đặc biệt. Nhưng đến đầu năm 2025, khi quan hệ Mỹ - Canada rơi vào khủng hoảng, thư viện trở thành "nạn nhân". Tháng 3/2025, Mỹ thông báo cấm người Canada tự do đến thư viện, dù không đưa ra bằng chứng cụ thể.
Tương Lai Bất Định Của Một Di Sản
Từ tháng 10/2025, tất cả người Canada muốn sử dụng lối vào chính của thư viện phải đến cửa khẩu gần đó, mang hộ chiếu và nhập cảnh vào Mỹ. Những người không có thẻ thư viện thậm chí bị cấm sử dụng vỉa hè để tiếp cận tòa nhà, với nguy cơ bị truy tố hoặc trục xuất nếu vi phạm.
Sự giám sát chặt chẽ từ lực lượng tuần tra biên giới đang tạo ra những rào cản trớ trêu, đối lập hoàn toàn với tinh thần hữu nghị và tự do vốn là cốt lõi của công trình di sản này. Thư viện Haskell, từ biểu tượng của sự kết nối, giờ đây phải đối mặt với những thách thức phức tạp trong bối cảnh an ninh và chính trị thay đổi.
