Nhà Thờ Con Gà: Công Trình Xây Dựng Thần Tốc Trên Đất Đà Nẵng
Theo tài liệu từ giáo xứ và ghi chép của linh mục Antôn Nguyễn Trường Thăng, nhà thờ Con Gà chính thức khởi công vào tháng 2 năm 1923. Công trình tọa lạc trên khoảng đất trống thuộc đường Rue du Musée thời Pháp thuộc, nay là địa chỉ 156 Trần Phú, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng. Linh mục Louis Vallet là người phác thảo tổng thể và trực tiếp tổ chức thi công xây dựng.
Tốc Độ Xây Dựng Đáng Kinh Ngạc
Điều đặc biệt nhất của nhà thờ Con Gà chính là tốc độ hoàn thành nhanh chóng, vượt xa điều kiện kỹ thuật thời bấy giờ. Chỉ sau 7 tháng, đến tháng 9 năm 1923, phần mặt tiền đã được hoàn thiện. Và chỉ hơn nửa năm sau, vào ngày 10 tháng 3 năm 1924, công trình đã tổ chức lễ cung hiến và khánh thành trọng thể. Như vậy, toàn bộ quá trình xây dựng chỉ kéo dài hơn một năm, một kỳ tích đáng ngưỡng mộ.
Sự Đóng Góp Của Nghệ Nhân Làng Kim Bồng
Linh mục Antôn Nguyễn Trường Thăng cũng tiết lộ, sau khi nhiều chủ thầu đến và đi, cuối cùng ba anh em nghệ nhân họ Võ từ làng mộc Kim Bồng ở Hội An đã nhận thầu xây dựng với giá 20.000 đồng Đông Dương. Công trường huy động hàng trăm nhân công và nghệ nhân, có thời điểm lên đến khoảng 300 người làm việc liên tục. Giàn giáo được dựng từ hơn 5.000 cây tre, thể hiện quy mô lớn của dự án.
Phương pháp thi công được áp dụng là "làm tới đâu tính kết cấu tới đó", một cách làm vừa linh hoạt vừa đòi hỏi tay nghề cao. Trong ba anh em, nghệ nhân Võ Hồ Kiệm nổi tiếng với nhiều công trình lớn ở miền Trung thời đó, góp phần đảm bảo chất lượng cho nhà thờ.
Biểu Tượng Con Gà Và Tên Gọi Đa Dạng
Nhà thờ này từng có nhiều tên gọi khác nhau qua các thời kỳ. Thời Pháp thuộc, nó được gọi là "nhà thờ Tourane". Từ năm 1963, giáo xứ chính thức đặt tên là nhà thờ Chính tòa Đà Nẵng. Tuy nhiên, trong đời sống dân gian, cái tên nhà thờ Con Gà lại phổ biến hơn cả, bắt nguồn từ biểu tượng con gà đặt trên nóc tháp chuông.
Theo linh mục Antôn Nguyễn Trường Thăng, con gà được làm bằng hợp kim rỗng bên trong, khá nhẹ, và đặt trên cột thu lôi cách mặt đất khoảng 27 mét. Nó được gắn trên một vòng bạc có thể xoay, với bệ đỡ hình cầu và thanh chữ thập chỉ bốn hướng đã qua nhiều lần sửa chữa, thay mới.
Người dân Đà Nẵng thường truyền tai nhau rằng con gà này giống như một "đài dự báo thời tiết": quay về hướng nào thì gió thổi hướng ấy, báo hiệu mưa nắng. Thực tế, đây chỉ là thiết kế kỹ thuật để giảm lực gió tác động lên tháp chuông, giúp con gà xoay theo chiều gió và tránh hư hại công trình.
Kiến Trúc Cổ Điển Và Sắc Hồng Đặc Trưng
Nhà thờ Chính tòa Đà Nẵng không chỉ nổi bật về lịch sử mà còn gây ấn tượng bởi kiến trúc cổ điển với những đường nét vút cao và các cửa vòm nhọn. Bên trong, các tượng Chúa và tranh minh họa Kinh Thánh được bài trí theo phong cách mỹ thuật Công giáo phương Tây. Không gian mái vòm cao cùng những khung cửa kính màu tái hiện các sự kiện trong Kinh Thánh tạo nên vẻ trang nghiêm, cổ kính. Phía sau nhà thờ là hang đá Đức Mẹ được xây dựng theo mẫu hang đá Lourdes ở Pháp.
Điểm đặc biệt khiến nhà thờ Con Gà trở thành biểu tượng của Đà Nẵng chính là sắc hồng nổi bật. Màu hồng này giữa những dãy phố khiến công trình dễ nhận diện và trở thành điểm dừng chân quen thuộc của du khách. Vị trí nằm ngay trục đường Trần Phú, gần chợ Hàn và cầu Rồng, càng tăng thêm sự thu hút.
Từ Điểm Tham Quan Đến "Tọa Độ" Check-in
Những năm gần đây, nhà thờ Con Gà đã trở thành "tọa độ" chụp ảnh được nhiều bạn trẻ yêu thích. Nền kiến trúc Pháp cổ kết hợp với sắc hồng đặc trưng tạo nên những khung hình lãng mạn, biến nơi đây thành điểm check-in nổi bật của thành phố bên sông Hàn.
Theo nhà nghiên cứu Hồ Xuân Tịnh, các công trình kiến trúc Pháp tại Đà Nẵng, bao gồm nhà thờ Chính tòa, không chỉ mang giá trị lịch sử mà còn có thể trở thành nguồn lực cho phát triển du lịch đô thị. Ông đề xuất xây dựng tuyến tham quan "Đà Nẵng - ký ức kiến trúc Pháp", lấy nhà thờ làm điểm nhấn, kết nối với Bảo tàng Đà Nẵng, ga xe lửa và các biệt thự cổ trong khu phố cũ. "Nếu được khai thác hợp lý, những công trình này có thể trở thành các biểu tượng văn hóa mới của thành phố", ông Tịnh nhấn mạnh.
Bí Ẩn Về Màu Hồng Của Nhà Thờ
Nhìn lại các bức ảnh tư liệu, có thể thấy nhà thờ Con Gà từng có tông màu trắng ngà pha vàng nhạt, khác với màu hồng quen thuộc hiện nay. Qua nhiều lần trùng tu, công trình dần được sơn lại và khoác lên gam hồng, khiến nhiều người quen gọi là nhà thờ Con Gà màu hồng. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có tư liệu chính xác xác định thời điểm công trình bắt đầu mang màu hồng. Khả năng cao đây là kết quả của một lần trùng tu, nhưng chi tiết này vẫn cần được nghiên cứu và làm rõ thêm.
