Đạo diễn Đặng Lê Minh Trí: Dòng chảy di sản kết nối tâm linh, văn hóa và tương lai
Trong một cuộc trao đổi với phóng viên, đạo diễn Đặng Lê Minh Trí đã chia sẻ những góc nhìn sâu sắc về việc dàn dựng chương trình nghệ thuật tôn vinh di sản Bắc Ninh. Với thời lượng 100 phút, việc gói ghém đa chiều giá trị tinh hoa của miền di sản này không phải là một bài toán kỹ thuật, mà là một hành trình đi tìm cách kể chuyện phù hợp.
Dòng chảy di sản: Từ ý niệm đến hiện thực
Đạo diễn Đặng Lê Minh Trí nhấn mạnh rằng, thay vì gom các giá trị lại, ông và đơn vị sản xuất đã tìm ra trục xuyên suốt là dòng chảy di sản. Phần tâm linh-lịch sử như Yên Tử, Vĩnh Nghiêm, Côn Sơn-Kiếp Bạc được coi là nguồn cội, hình thành tư tưởng và căn tính. Phần văn hóa Kinh Bắc với tranh dân gian Đông Hồ và các di sản khác là đời sống, nơi di sản thấm vào con người. Và phần hội nhập đương đại là sự tiếp biến, nơi dòng chảy không dừng lại mà lan tỏa trong bối cảnh hiện nay.
Ông cho biết: Tham vọng kể hết về di sản trong một chương trình là điều không thể. Chúng tôi chỉ mong muốn chạm được vào một cảm nhận cốt lõi, để khán giả thấy di sản đang thực sự sống và tiếp tục mở ra phía trước. Thời lượng 100 phút không còn là giới hạn, mà trở thành khoảng thời gian vừa đủ để bắt đầu hành trình trong lòng mỗi khán giả.
Ngôn ngữ nghệ thuật: Hiện thực hóa dòng chảy
Dòng chảy di sản được hiện thực hóa qua nhiều lớp ngôn ngữ nghệ thuật. Trước hết là không gian sân khấu, lấy cảm hứng từ hệ thống sông ngòi Kinh Bắc như sông Cầu, sông Thương, sông Lục Nam. Cấu trúc không gian có tính dẫn dắt, với ánh sáng, mặt sàn, và chuyển động diễn viên đều tổ chức theo trục chảy, tạo cảm giác vận động liên tục.
Thứ hai là ngôn ngữ hình ảnh và visual, nơi chất liệu như tranh dân gian Đông Hồ, mộc bản được động hóa bằng công nghệ trình diễn và đạo cụ cỡ lớn. Di sản không còn là hình ảnh tĩnh, mà trở thành phần của dòng chuyển động chung. Thứ ba là âm nhạc và cấu trúc tiết tấu, xử lý theo hướng chuyển tiếp liên tục như nhịp điệu dòng sông, giúp mạch cảm xúc khán giả được dẫn dắt tự nhiên.
Đạo diễn chia sẻ: Điều chúng tôi hướng tới là để toàn bộ chương trình trở thành một dòng chảy xuyên suốt, nơi ánh sáng, âm nhạc, hình ảnh và con người cùng vận hành trong một nhịp điệu chung.
Công nghệ: Cầu nối chạm đến trái tim người trẻ
Đặng Lê Minh Trí coi công nghệ như một phương tiện biểu đạt, giúp kể lại câu chuyện di sản theo cách gần gũi hơn với khán giả trẻ. Trong chương trình, ngôn ngữ mới này thể hiện qua xử lý không gian thị giác với hệ thống LED chuyển động, kết hợp chất liệu truyền thống và công nghệ trình diễn, cùng thiết kế âm thanh-ánh sáng như lớp kể chuyện song song.
Ông nhấn mạnh: Công nghệ không đứng ở trung tâm, mà phải phục vụ cho cảm xúc và câu chuyện. Nếu trở thành phần của ngôn ngữ kể chuyện, nó có thể giúp khán giả cảm nhận di sản theo cách khác, gần hơn và chạm hơn. Tiết mục Drone Light Show với chủ đề Di sản tỏa sáng tương lai là phần tiếp nối của dòng chảy, nơi câu chuyện được mở lên bầu trời, lan tỏa và chạm tới tương lai.
Vai trò cầu nối: Truyền tải giá trị di sản
Là đạo diễn thường xuyên được giao nhiệm vụ tôn vinh di sản dân tộc, Đặng Lê Minh Trí tin rằng vai trò lớn nhất của sân khấu là tạo ra điểm chạm, đủ mạnh để người già nhìn thấy ký ức và người trẻ tìm thấy cách cảm nhận mới. Ông không coi việc truyền tải là một chiều, mà hướng tới không gian đối thoại, nơi mỗi khán giả tự tìm thấy mối liên hệ với câu chuyện.
Ông kết luận: Khi một địa phương thực sự đặt văn hóa vào vị trí trung tâm của phát triển, những chương trình như thế này sẽ trở thành phần của chiến lược dài hơi, nơi di sản được lan tỏa bền vững. Sự kiện Lễ đón nhận bằng của UNESCO và khai mạc Festival Về miền di sản Bắc Ninh 2026 diễn ra vào 20 giờ 10 phút tối 27/3 tại Quảng trường 3/2, Bắc Ninh, phát sóng trực tiếp trên VTV1 và BTV.
