Quốc hội vừa thông qua Nghị quyết về nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2025, trong đó nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm chi cho văn hóa hàng năm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước. Đây là một bước tiến quan trọng nhằm thúc đẩy sự phát triển toàn diện của lĩnh vực văn hóa, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Mục tiêu chiến lược cho văn hóa
Theo Nghị quyết, việc bảo đảm mức chi tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước cho văn hóa là một trong những giải pháp trọng tâm để thực hiện các mục tiêu phát triển văn hóa, con người Việt Nam. Điều này thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước đối với lĩnh vực văn hóa, coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu và động lực phát triển bền vững đất nước.
Nghị quyết cũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch cụ thể để thực hiện hiệu quả việc phân bổ ngân sách, ưu tiên đầu tư cho các hoạt động văn hóa nghệ thuật, bảo tồn và phát huy di sản văn hóa, phát triển công nghiệp văn hóa, cũng như nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân.
Đầu tư có trọng tâm, trọng điểm
Để đảm bảo hiệu quả sử dụng nguồn lực, Nghị quyết nêu rõ cần tập trung đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải. Các chương trình, dự án văn hóa phải được đánh giá kỹ lưỡng về tính khả thi và tác động xã hội trước khi triển khai. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện chi tiêu ngân sách cho văn hóa để chống thất thoát, lãng phí.
Nghị quyết cũng khuyến khích xã hội hóa, huy động các nguồn lực từ doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để đầu tư cho văn hóa, tạo sự kết hợp hài hòa giữa nguồn lực nhà nước và nguồn lực xã hội.
Tác động tích cực đến đời sống văn hóa
Việc bảo đảm chi cho văn hóa hàng năm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển biến mạnh mẽ trong việc nâng cao chất lượng các hoạt động văn hóa, nghệ thuật. Điều này không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống mà còn thúc đẩy sáng tạo, đổi mới trong lĩnh vực văn hóa, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa ngày càng cao của nhân dân.
Nhiều chuyên gia văn hóa cho rằng, việc dành nguồn lực thỏa đáng cho văn hóa là điều kiện tiên quyết để xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới.
Thách thức và giải pháp thực hiện
Mặc dù mục tiêu đã được đặt ra, nhưng việc thực hiện bảo đảm chi cho văn hóa tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước vẫn đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là trong bối cảnh ngân sách nhà nước còn hạn hẹp. Để vượt qua khó khăn, các cơ quan chức năng cần xây dựng lộ trình cụ thể, ưu tiên bố trí ngân sách cho văn hóa ngay từ khâu lập dự toán hàng năm.
Ngoài ra, cần tăng cường hiệu quả quản lý, sử dụng ngân sách, tránh tình trạng đầu tư dàn trải, kém hiệu quả. Các địa phương cần chủ động xây dựng kế hoạch phát triển văn hóa phù hợp với điều kiện thực tế, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa để huy động thêm nguồn lực.
Với quyết tâm chính trị cao, việc thực hiện Nghị quyết này sẽ góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững của văn hóa Việt Nam, đưa văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội.
