Công ty CP Tập đoàn Sovico, đơn vị đề xuất thực hiện Dự án metro số 4 TP.HCM, đang nghiên cứu phương án tuyến đi ngầm xuyên qua sân bay Tân Sơn Nhất và khu vực trung tâm thành phố. Tuyến có tổng chiều dài khoảng 43 km, trong đó có 18,2 km đi ngầm và 24,8 km đi trên cao, đi qua 22 phường, xã, kết nối từ ga Cầu Sáng (xã Đông Thạnh) đến ga Hiệp Phước (xã Hiệp Phước). Dự kiến dự án sẽ khởi công trong quý 1 hoặc quý 2/2027 và đưa vào khai thác theo lộ trình được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Đây là một trong những tuyến metro giữ vai trò kết nối xuyên tâm quan trọng của TP.HCM, nối khu vực cửa ngõ Tây Bắc với trung tâm và khu vực phía Nam, đồng thời liên thông trực tiếp với sân bay Tân Sơn Nhất. Với chiều dài 43 km, metro số 4 sẽ vượt qua sông Sài Gòn? Thực tế, hướng tuyến được công bố cho thấy tuyến đi qua nhiều trục đường lớn và băng qua hai con sông chính là sông Vàm Thuật và sông Bến Nghé, tạo thành một trục giao thông công cộng xuyên suốt từ Tây Bắc xuống khu công nghiệp Hiệp Phước ở phía Nam thành phố.
Hướng tuyến chi tiết của metro số 4 TP.HCM
Theo phương án nghiên cứu, tuyến metro số 4 bắt đầu từ ga Cầu Sáng tại xã Đông Thạnh, đi theo đường Hà Huy Giáp, tiếp tục qua các trục đường Nguyễn Oanh, Trường Sơn, Nguyễn Văn Trỗi, Hai Bà Trưng, Lê Lợi, Trần Hưng Đạo và Đề Thám. Sau đó, tuyến vượt sông Bến Nghé sang khu vực Khánh Hội, rồi tiếp tục theo hướng Nguyễn Hữu Thọ và Nguyễn Văn Tạo để đi đến khu vực Hiệp Phước. Toàn tuyến có 30 nhà ga, bao gồm 13 ga ngầm, 17 ga trên cao và 11 ga trung chuyển.
Riêng ga Ngã Tư Ga được nghiên cứu bố trí nằm phía tây cầu vượt hiện hữu, kết hợp với cầu đi bộ nhằm tối ưu chi phí đầu tư. Đây là điểm nhấn thiết kế nhằm tăng kết nối với các loại hình giao thông khác tại khu vực cửa ngõ Tây Bắc thành phố.
Đoạn đi ngầm qua sân bay Tân Sơn Nhất
Một trong những điểm đáng chú ý của tuyến metro số 4 là đoạn đi ngầm từ ga An Nhơn đến ga Mai Văn Ngọc, dài khoảng 6,3 km. Theo đơn vị nghiên cứu, khu vực này tập trung nhiều công trình quan trọng như sân bay Tân Sơn Nhất, các bệnh viện, trung tâm thương mại, cùng với mật độ xây dựng cao và lưu lượng giao thông lớn, do đó phương án đi ngầm sẽ phù hợp và giảm thiểu tác động đến hạ tầng hiện hữu.
Ngoài ra, tuyến được đề xuất đi ngầm theo các trục đường Nguyễn Văn Trỗi, Hai Bà Trưng, Pasteur, Lê Lợi, Đề Thám, Khánh Hội và Nguyễn Hữu Thọ. Đáng chú ý, tuyến sẽ kết nối với ga Bến Thành và tận dụng không gian ngầm đã được xây dựng khi triển khai metro số 1, giúp tối ưu chi phí và tăng tính đồng bộ của hệ thống đường sắt đô thị.
Đoạn trên cao và kết nối khu vực phía Nam
Ngược lại, đoạn từ ga Cầu Sáng đến ga An Nhơn dài khoảng 9,7 km được đề xuất đi trên cao với 7 nhà ga. Lý do được đưa ra là khu vực phía Bắc TP.HCM hiện vẫn còn nhiều quỹ đất, mật độ xây dựng thấp và lộ giới quy hoạch rộng từ 30 đến 40 m, điều kiện tốt để xây dựng các đoạn trên cao với chi phí thấp hơn.
Đối với khu vực phía Nam, đoạn từ ga Nguyễn Văn Linh đến ga Bà Chiêm dài khoảng 8 km, có 6 nhà ga, tiếp tục đi theo trục Nguyễn Hữu Thọ - Nguyễn Văn Tạo. Theo nghiên cứu, đoạn đầu của khu vực này vẫn đi ngầm để phục vụ khu đô thị hiện hữu, nhưng sau ga Rạch Đỉa tuyến sẽ chuyển dần lên cao nhờ điều kiện mặt bằng và dải phân cách thuận lợi. Đoạn cuối từ ga Bà Chiêm đến ga Hiệp Phước dài khoảng 9,3 km, tiếp tục đi trên cao dọc đường Nguyễn Văn Tạo và các tuyến quy hoạch mới.
Thiết kế kỹ thuật và tiến độ dự kiến
Metro số 4 được thiết kế theo tiêu chuẩn đường sắt đô thị hiện đại, sử dụng đường đôi khổ tiêu chuẩn 1.435 mm, điện khí hóa toàn tuyến. Tốc độ thiết kế tối đa đạt 120 km/giờ đối với đoạn trên cao và 90 km/giờ đối với đoạn đi ngầm. Với quy mô này, tuyến metro số 4 sẽ trở thành một trong những trục vận tải hành khách công cộng có công suất lớn nhất TP.HCM, giúp giảm áp lực giao thông trên các trục đường cửa ngõ phía Tây Bắc và phía Nam.
Dự kiến dự án sẽ khởi công trong quý 1 hoặc quý 2/2027, tuy nhiên tiến độ cụ thể còn phụ thuộc vào các bước phê duyệt và bố trí vốn từ các cấp có thẩm quyền. Đây là một trong những dự án hạ tầng giao thông trọng điểm của TP.HCM trong giai đoạn tới, được kỳ vọng sẽ thúc đẩy phát triển đô thị dọc hành lang tuyến.
Tác động và kỳ vọng của tuyến metro số 4
Sau khi hoàn thành, tuyến metro số 4 được kỳ vọng sẽ trở thành trục giao thông công cộng xuyên tâm quan trọng, kết nối khu vực cửa ngõ Tây Bắc với trung tâm TP.HCM và khu vực phía Nam. Tuyến đi qua sân bay Tân Sơn Nhất, hệ thống metro hiện hữu cũng như các khu đô thị và cảng biển lớn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại của người dân, giảm ùn tắc giao thông và góp phần phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.
Với kết nối trực tiếp đến sân bay và khu cảng Hiệp Phước, tuyến metro số 4 hứa hẹn trở thành huyết mạch giao thông công cộng, hỗ trợ dịch vụ logistics và du lịch, đồng thời tạo tiền đề cho việc mở rộng mạng lưới đường sắt đô thị tại TP.HCM trong tương lai.
