Cô gái khiếm thị Việt Nam chinh phục hàng loạt đại học danh giá Harvard, Stanford
Trải qua 7 cuộc phẫu thuật từ khi mới 20 ngày tuổi, với mắt phải mù hoàn toàn và mắt trái chỉ nhìn mờ trong khoảng 1m, Đồng Thị Hải Yến, 25 tuổi, đã ghi tên mình vào loạt đại học tinh hoa hàng đầu thế giới. Cô vừa nhận tin trúng tuyển chương trình thạc sĩ ngành Y tế công cộng tại Đại học Harvard và trường Y thuộc Đại học Stanford vào ngày 25/2.
Hành trình từ vùng quê nghèo đến các đại học danh tiếng
Sinh ra ở nông thôn Lạng Giang, Bắc Giang, Hải Yến mắc bệnh về mắt do di truyền từ nhỏ. Cô lên bàn mổ lần đầu khi mới 20 ngày tuổi và đến nay đã trải qua tổng cộng 7 cuộc phẫu thuật. Dù đôi mắt đặc biệt không ngăn cản cô có một tuổi thơ lanh lợi ở trường mẫu giáo, nhưng khi vào lớp một, cô giáo phát hiện Yến không nhìn được bảng và luôn phải nhờ bạn chép hộ. Gia đình buộc phải đưa cô vào một trường nội trú cho học sinh khuyết tật.
Yến chật vật qua hai năm học đầu với học lực trung bình. Theo lời khuyên của một người bác trong hội người mù tỉnh Bắc Giang, bố cô quyết định gửi con gái vào một mái ấm cho người khiếm thị tại TP HCM, hy vọng con sẽ có tương lai tươi sáng hơn. Tại đây, các sơ kèm riêng Yến trong một năm, rồi đưa cô đi học hòa nhập từ lớp ba. Thay vì đọc sách bình thường, mỗi năm hai quyển mỗi môn, Yến phải vật lộn với sách nổi, một môn có thể lên đến chín quyển.
Nghị lực vượt khó và thành tích học tập xuất sắc
Bên cạnh những trở ngại về thị lực, Yến còn phải đối mặt với ánh nhìn kỳ thị từ những đứa trẻ tuổi mới lớn xung quanh. Cô từng muốn bỏ học vì bị trêu chọc nhiều, nhưng quyết tâm trụ lại vì sợ nếu không học, mình sẽ phải sống nương tựa vào người khác cả đời. Hết cấp ba, Yến theo học ngành Công tác xã hội tại Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP HCM. Cô bắt đầu học trên máy tính, cài đặt trình đọc màn hình đặc biệt cho người khiếm thị, giúp việc học trở nên nhanh chóng và dễ dàng hơn.
Năm 2020, sau khi cải thiện tiếng Anh, Yến giành học bổng vào Đại học Fulbright Việt Nam, trở thành một trong hai sinh viên khiếm thị của trường. Cô tốt nghiệp xuất sắc ngành Tâm lý học và Việt Nam học với điểm GPA 3.76/4 vào năm 2024, là người đầu tiên trong dòng họ tốt nghiệp đại học. Luận văn tốt nghiệp của cô với chủ đề Suy giảm thị lực và trải nghiệm kỳ thị ở Việt Nam: Một nghiên cứu tâm lý tường thuật đã khơi dậy hứng thú với nghiên cứu khoa học.
Thành công rực rỡ và những dự án ý nghĩa
Trước khi nhận được tin trúng tuyển từ Harvard và Stanford, Hải Yến đã nhận được sự chấp thuận từ nhiều đại học danh tiếng khác như Columbia, Yale, Brown và Johns Hopkins. Trong đó, Đại học Columbia đưa ra mức hỗ trợ tài chính cao nhất lên đến 60.000 USD, tương đương khoảng 1,5 tỷ đồng. Cô hiện đang đảm nhiệm dự án nghiên cứu về sức khỏe tâm thần và tình trạng việc làm của người khuyết tật tại Việt Nam, hợp tác cùng giáo sư Emily Brinck từ Đại học Wisconsin-Madison, Mỹ.
Ngoài học tập, Yến còn là một vận động viên đầy nghị lực với bộ sưu tập 53 huy chương trong và ngoài nước, bao gồm huy chương vàng chạy 1500m nữ tại Đại hội Thể thao Người khuyết tật Trẻ châu Á 2017. Cô cũng đồng sáng lập Spa Khiếm Thị M-Y – Massage Trị Liệu vào năm 2021, nhằm tạo công việc ổn định cho người khiếm thị, và tham gia dự án xã hội phi lợi nhuận The VIP Companion, đào tạo kỹ năng như sử dụng AI và viết CV.
Ước mơ trở thành giảng viên và đóng góp cho xã hội
Hải Yến chia sẻ: Tôi muốn trở thành giảng viên đại học, đóng góp vào quá trình phát triển của một xã hội công bằng, nơi người khuyết tật được quan tâm về cả thể chất và tinh thần thông qua phúc lợi xã hội. Cô nhấn mạnh rằng với sự hỗ trợ từ công nghệ AI, người khiếm thị hoàn toàn có đủ năng lực để đóng góp cho cộng đồng như bất kỳ ai.
Giáo sư Matthew McDonald, cựu giảng viên ngành Tâm lý xã hội tại Đại học Fulbright, nhận xét: Yến có khả năng lãnh đạo đáng chú ý, trí tò mò, tầm nhìn xã hội và lòng nhiệt huyết lớn đối với nghiên cứu và thực hành chính sách công. Hiện tại, Yến đang chờ kết quả từ một số đại học khác tại Mỹ và Anh trước khi quyết định nơi theo học, với quyết tâm sau này lấy bằng tiến sĩ để thực hiện ước mơ giảng dạy.
