Mẫu máu của ông Wang, hơn 40 tuổi, sống tại Hàng Châu, Trung Quốc, không còn đỏ tươi mà trở nên đặc quánh, trắng hồng, nổi lớp váng mỡ như sữa pha siro dâu. Nguyên nhân được bác sĩ xác định là do viêm tụy cấp nguy hiểm, với chỉ số triglyceride lên tới 19,5 mmol/L, cao gấp hơn 10 lần mức bình thường.
Triệu chứng ban đầu và chẩn đoán bất ngờ
Ông Wang nhập viện vì nghĩ mình chỉ gặp vấn đề tiêu hóa thông thường với các triệu chứng bụng chướng, đau âm ỉ vùng bụng và chán ăn. Ông tự mua thuốc hỗ trợ tiêu hóa nhưng tình trạng không cải thiện. Khi tìm gặp bác sĩ Hu Mingyu, Phó trưởng khoa Nội tổng quát tại Trung tâm Dịch vụ Y tế Cộng đồng phố Wenxin, Hàng Châu, các bác sĩ tiến hành xét nghiệm và phát hiện màu sắc máu bất thường: máu đục như sữa, kèm lớp chất béo nổi trên bề mặt.
Nguyên nhân: Thói quen ăn uống và tự ý ngừng thuốc
Qua khai thác bệnh sử, bác sĩ phát hiện ông Wang từng bị mỡ máu cao nhưng tự ý ngừng thuốc, không tái khám định kỳ. Ông cũng thường xuyên ăn nhiều thịt mỡ, uống rượu bia và có thói quen ăn đến khi quá no. Bác sĩ Hu Mingyu giải thích, tình trạng "máu dưỡng chấp" (máu nhiễm mỡ nặng) xảy ra khi cơ thể chứa quá nhiều chất béo chưa kịp chuyển hóa, làm tắc nghẽn mạch máu nhỏ nuôi tuyến tụy, gây thiếu máu cục bộ, tổn thương tế bào tụy và kích hoạt viêm tụy cấp.
Điều trị và hồi phục
May mắn, ông Wang được đưa vào viện kịp thời. Các bác sĩ tiến hành thay huyết tương để loại bỏ lượng triglyceride dư thừa, đồng thời áp dụng chế độ nhịn ăn tuyệt đối, truyền dịch và theo dõi sát chức năng tuyến tụy. Sau quá trình điều trị, tình trạng nguy hiểm của ông dần được kiểm soát.
Vì sao ăn quá nhiều và uống rượu bia có thể gây viêm tụy cấp?
Viêm tụy cấp thường liên quan đến hai yếu tố nguy cơ lớn: uống nhiều rượu bia và rối loạn chuyển hóa mỡ máu. Khi tiêu thụ quá nhiều chất béo trong thời gian ngắn, đặc biệt là món chiên rán, thịt mỡ, nội tạng động vật, cơ thể không xử lý kịp lượng lipid khổng lồ. Ở người có sẵn triglyceride cao, nguy cơ viêm tụy cấp tăng mạnh. Rượu bia kích thích tuyến tụy tiết nhiều enzyme tiêu hóa hơn, gây rối loạn dẫn lưu dịch tụy, khiến enzyme kích hoạt sai vị trí và phá hủy mô tụy.
Viêm tụy cấp nguy hiểm như thế nào?
Tuyến tụy sản xuất enzyme tiêu hóa và hormone điều hòa đường huyết. Khi viêm tụy cấp, các enzyme này tấn công ngược lại tuyến tụy, gây tổn thương lan rộng. Trường hợp nặng có thể dẫn đến phản ứng viêm toàn thân, suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng. Theo Sohu, bác sĩ cảnh báo khi triglyceride vượt quá khoảng 5,6 mmol/L, nguy cơ viêm tụy cấp do tăng triglyceride tăng lên đáng kể.
Dấu hiệu cảnh báo viêm tụy cấp
Bác sĩ Hu chỉ ra các triệu chứng thường gặp: đau bụng vùng thượng vị dữ dội, có thể lan ra sau lưng, xuất hiện sau bữa ăn nhiều dầu mỡ hoặc uống rượu bia; buồn nôn, nôn nhiều nhưng đau không giảm; đầy bụng, chướng bụng; dấu hiệu toàn thân như sốt, đổ mồ hôi, tim đập nhanh, tụt huyết áp khi bệnh nặng.
Phòng ngừa viêm tụy cấp
Chuyên gia khuyến cáo: không ăn quá nhiều trong một bữa, hạn chế món nhiều dầu mỡ; hạn chế hoặc tránh rượu bia, nhất là người có mỡ máu cao; tăng cường rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, cá và đạm ít chất béo; vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày; người điều trị rối loạn lipid máu cần uống thuốc đúng chỉ định và tái khám định kỳ.
Bác sĩ Hu nhắc nhở: "Thoải mái nhất thời có thể phải trả giá bằng sức khỏe lâu dài. Sướng cái miệng, hại cái thân."
