Tổ Dân Cư '5 Không' Đèo Ải Đón Tết Ấm Áp Giữa Đại Ngàn Quảng Ngãi
Những ngày cuối năm Ất Tỵ, chúng tôi ngược về vùng núi xa xôi của xã Đặng Thùy Trâm, tỉnh Quảng Ngãi, để tìm đến tổ Đèo Ải, thôn Nước Đang - nơi được gọi bằng cái tên đặc biệt: tổ dân cư '5 không'. '5 không' ở đây bao gồm không điện lưới quốc gia, không đường bê tông, không trường học, không trạm y tế và không sóng điện thoại, tạo nên một cuộc sống cách biệt với nhiều tiện nghi hiện đại.
Hành Trình Gian Nan Vào Tổ Đèo Ải
Con đường vào Đèo Ải không hề dễ dàng. Muốn đến được nơi này, phải vượt qua hồ Liệt Sơn gần 20 phút bằng thuyền, sau đó tiếp tục chạy xe máy len lỏi trên con đường núi quanh co, lầy lội và dốc dựng đứng thêm khoảng 15 phút nữa mới tới nơi. Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, mưa bay lất phất, sương mờ phủ kín triền núi, tạo nên một khung cảnh yên bình nhưng cũng đầy thách thức.
Không ồn ào, không náo nhiệt như miền xuôi, Tết ở Đèo Ải đến một cách lặng lẽ mà ấm áp. Tổ Đèo Ải hiện có 30 hộ dân, toàn là đồng bào H'rê sinh sống quần tụ bên sườn núi. Cuộc sống của bà con chủ yếu dựa vào trồng lúa nước, trồng keo và nuôi trâu. Những năm gần đây, nhờ được Nhà nước quan tâm hỗ trợ đất sản xuất và hướng dẫn kỹ thuật, đời sống đã dần ổn định hơn, mang lại hy vọng mới cho cộng đồng.
Chuẩn Bị Đón Tết Với Tinh Thần Lạc Quan
Anh Phạm Văn Thót, 37 tuổi, đang treo cờ Tổ quốc trước hiên nhà để chuẩn bị đón Tết. Anh cho biết gia đình đã mua thịt heo, gà, bánh tét, trà và ít bánh kẹo cho các con. 'Năm nào làm ăn khá thì mổ heo, còn không thì mua ít thịt về ăn Tết. Có gì ăn nấy nhưng phải vui', anh cười nói với ánh mắt đầy phấn khởi.
Gia đình anh có hai con trai đang học tại trung tâm xã Đặng Thùy Trâm. Mỗi đầu tuần, anh phải thức dậy từ 4 giờ sáng, chuẩn bị cơm nước rồi chở con xuống núi đến trường. Ở Đèo Ải chưa có trường lớp, hành trình đến con chữ vì thế càng thêm vất vả. 'Chỉ mong sau này đường sá thuận lợi hơn, có điện ổn định để con cái học hành đỡ khổ', anh Thót chia sẻ, ánh mắt nhìn xa về phía con dốc mờ sương.
Ở Đèo Ải, điện được tận dụng từ hệ thống năng lượng mặt trời nhỏ lẻ, khi có khi không. Ban đêm, nhiều nhà vẫn dùng đèn pin để sinh hoạt. Nhưng mỗi dịp cuối năm, bà con vẫn dọn dẹp nhà cửa gọn gàng, sửa sang lại hàng rào, quét sạch lối đi, thể hiện tinh thần chuẩn bị đón xuân đầy nhiệt huyết.
Truyền Thống Và Sự Đổi Thay
Tết đến, người dân nơi đây không thờ cúng tổ tiên theo phong tục miền xuôi mà chỉ treo ảnh Bác Hồ trang trọng trong nhà. Sáng mùng 1, mọi người đi từng nhà chúc Tết, gửi nhau lời chúc bình an, mùa màng bội thu, gia đình mạnh khỏe, tạo nên sự gắn kết cộng đồng sâu sắc.
Ông Phạm Văn Ghê, 64 tuổi, ngồi bên bếp lửa kể lại quãng thời gian khó khăn trước kia. Khi ấy, Đèo Ải chưa có ruộng lúa, người dân chủ yếu ăn củ mì, khá hơn thì trộn thêm ít gạo nấu cơm. Đường sá cách trở khiến việc giao thương gần như bị cô lập. 'Giờ có ruộng trồng lúa, có đất trồng keo, nuôi trâu bán thịt. Nhà nước quan tâm nhiều nên đời sống bà con đỡ hơn trước', ông Ghê nói với giọng đầy biết ơn.
Tết năm nay, gia đình ông đã chuẩn bị bánh kẹo, thịt heo, gà để trong nhà. Với người miền xuôi, đó có thể là những thứ bình thường. Nhưng với bà con Đèo Ải, đó là thành quả của cả một năm lao động vất vả trên nương rẫy, đánh dấu sự tiến bộ đáng kể.
Sự Hỗ Trợ Từ Chính Quyền Và Cộng Đồng
Chị Phạm Thị Loan, 42 tuổi, đang mua sắm tại một điểm bán nhỏ trong tổ. Những ngày này, bà con tất bật chọn quần áo mới, bánh kẹo, hạt dưa, thịt heo, gà… để chuẩn bị đón xuân. 'Năm nay bà con vui lắm. Mấy hôm trước được công an xã phối hợp đoàn tình nguyện tổ chức bếp ăn 0 đồng, tặng nhu yếu phẩm, chăn mền nên ai cũng phấn khởi', chị Loan chia sẻ với nụ cười rạng rỡ.
Bà Nguyễn Thị Vân, Chủ tịch UBND xã Đặng Thùy Trâm, cho biết địa phương đã xây dựng kế hoạch chăm lo Tết cho người dân, đặc biệt là hộ nghèo, gia đình chính sách và đối tượng bảo trợ xã hội. Ngoài các phần quà, xã còn triển khai nhiều mô hình tạo không khí xuân như 'đường cờ', 'đường hoa', 'bánh chưng xanh', góp phần gắn kết cộng đồng.
'Tổ Đèo Ải là vùng khó khăn nhất của xã vì chưa có điện lưới, giao thông còn nhiều trở ngại. Chính quyền đã phối hợp các đơn vị trao quà, hỗ trợ điện năng lượng, nhu yếu phẩm để bà con vui xuân, đón Tết ấm áp hơn', bà Vân nhấn mạnh.
Niềm Tin Vào Tương Lai Tươi Sáng
Chiều xuống nhanh giữa núi rừng. Sương bắt đầu phủ kín lối đi, nhưng sắc cờ đỏ vẫn nổi bật giữa màu xanh đại ngàn. Tiếng cười trẻ nhỏ vang lên bên hiên nhà sàn, hòa cùng tiếng chày giã gạo, tiếng gà gọi nhau về chuồng, tạo nên một bức tranh sinh động và đầy sức sống.
Ở nơi được gọi là '5 không', người dân vẫn giữ trọn niềm tin vào ngày mai. Họ không so đo thiệt hơn, không đòi hỏi đủ đầy, chỉ mong một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, con cái học hành tiến bộ. Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đang đến rất gần. Giữa đại ngàn Quảng Ngãi, tổ dân cư '5 không' vẫn rực rỡ sắc xuân theo cách rất riêng - mộc mạc mà ấm áp, thể hiện tinh thần kiên cường và lạc quan của đồng bào H'rê.
