Đội Cứu Hộ 116: Hành Trình 5 Năm Mang Bình Yên Từ Dòng Nước
Dưới bề mặt phẳng lặng của những dòng sông luôn ẩn chứa những bi kịch thầm lặng. Đội cứu hộ cứu nạn 116 đã chứng kiến quá nhiều nỗi đau của các gia đình mất đi người thân trong những tai nạn đuối nước thương tâm. Công việc chính của họ thường là đi tìm kiếm những người không còn cơ hội trở về, nhưng mỗi chuyến đi đều thể hiện sự kiên cường, lòng trắc ẩn và niềm tin vượt qua những ám ảnh không tên.
Những Cuộc Gọi Lúc Nửa Đêm Và Sứ Mệnh Đặc Biệt
Có những cuộc điện thoại vang lên vào lúc 2-3 giờ sáng với giọng nói nghẹn ngào: "Giúp tôi với các chú ơi. Con tôi mất tích dưới sông". Người trực tổng đài không dám hứa sẽ mang người sống về, mà chỉ trấn an: "Anh em đang lên đường". Đó chính là Đội cứu hộ cứu nạn 116 - tập thể những con người bình thường chọn gắn bó với sông nước, chỉ để không gia đình nào phải chờ đợi trong vô vọng.
Khởi Nguồn Từ Câu Chuyện Cá Nhân
Xuất phát điểm của Đội 116 bắt nguồn từ trải nghiệm cá nhân của anh Nhâm Quang Văn. Gần 10 năm trước, trong một đêm hè đen kịt, chiếc thuyền chở anh cùng chín người khác bị lật giữa biển đêm tại Thái Bình. Sau hơn 5 tiếng vật lộn với sóng dữ, họ mới may mắn được cứu sống. Anh tâm sự: "Tôi sống sót là nhờ người lạ, giờ tôi phải trả lại ân tình ấy". Câu nói đó đã trở thành sợi dây buộc chặt anh với công việc cứu hộ đường thủy suốt một thập kỷ qua.
Chứng kiến những vụ đuối nước liên tiếp xảy ra tại Thái Bình (nay là tỉnh Hưng Yên), anh Văn hiểu rằng mình phải hành động, dù chỉ là những đóng góp nhỏ bé. Tháng 10/2020, dự án "Tình người trong cơn sóng" - Đội cứu hộ 116 chính thức ra đời. Đây là mô hình cứu hộ, cứu nạn đường thủy hoàn toàn miễn phí, đồng thời tham gia hỗ trợ các khu vực chịu ảnh hưởng bởi lũ lụt và tìm kiếm người mất tích trên khắp cả nước.
Những Con Người Đặc Biệt Của Đội 116
Những ngày đầu thành lập, đội chỉ có vài thành viên với trang thiết bị thô sơ:
- Vài chiếc thuyền cũ kỹ
- Thiết bị cứu hộ đơn giản
- Kinh nghiệm tích lũy từ thực tế
Họ lao xuống nước với niềm tin vào đồng đội và ý chí không khuất phục. Không có lương, không quỹ cố định, họ chỉ tuân thủ một nguyên tắc ăn sâu vào máu: An toàn tuyệt đối, không bỏ cuộc, không chủ quan dù chỉ một phút.
Chị Nguyễn Ngọc Lan, người từng trải qua nhiều biến cố sinh tử, đến với 116 vì mong muốn trả lại ân tình cho đời. Chị không chỉ đảm nhận công tác hậu cần hay đối ngoại, mà còn trực tiếp xuống hiện trường, ôm lấy gia đình nạn nhân, lắng nghe họ giãi bày trong những khoảnh khắc đau đớn nhất. Dù bị dị nghị, chị vẫn kiên định với lựa chọn của mình.
Anh Phạm Ngọc Dương, người phụ trách tài chính nhân sự, mang đến đội tinh thần Phật giáo sâu sắc: "Phục vụ chúng sinh cũng là cúng dường chư Phật". Anh là cầu nối giữa áp lực từ gia đình nạn nhân và yêu cầu an toàn cho đội, giữa dư luận xã hội và trách nhiệm minh bạch. Anh luôn nhắc nhở: "Một nghìn đồng không rõ ràng cũng có thể khiến đội đánh mất niềm tin của cộng đồng".
Những Khoảnh Khắc Ám Ảnh Và Quyết Tâm Kiên Định
Chị Lan chia sẻ, khoảnh khắc tìm thấy nạn nhân là lúc đau đớn nhất, tim như bị bóp nghẹt: "Cảm xúc lẫn lộn, vừa mừng vừa đau xót". Vụ đuối nước của cháu bé 8 tuổi ở Chi Lăng (Hưng Hà, Thái Bình cũ) cuối năm 2024 vẫn khiến chị ám ảnh. Hình ảnh ông ngoại đi chân đất trong cái rét 12 độ C, áo rách, mắt đỏ hoe cố kìm nước mắt, hay người mẹ rơi vào trạng thái sốc, nói nhảm, không còn nhận thức được xung quanh - tất cả đều khắc sâu trong tâm trí.
Anh Văn nhớ lại buổi cứu cháu bé giữa dòng lũ ở Nam Định (cũ). Khi cháu bị nước cuốn đi, mọi người đều chần chừ vì dòng chảy quá xiết. Anh cột dây quanh người và nhảy xuống: "Lúc đó tôi nghĩ mình đã có thể chết theo cháu". May mắn thay, chỉ vài giây sau, đồng đội đã lao xuống ứng cứu kịp thời.
Anh Văn trải lòng: "Rất nhiều lúc kiệt sức, mất ngủ vì chứng kiến quá nhiều vụ việc đau lòng, tôi chỉ muốn buông xuôi. Nhưng mỗi lần nghĩ đến ánh mắt cầu cứu của gia đình nạn nhân, nghĩ đến anh em vẫn miệt mài trên sông, tôi lại tự nhủ: 'Nếu mình dừng lại, ai sẽ tiếp tục?'".
Thành Tựu 5 Năm Và Tầm Nhìn Tương Lai
Trong 5 năm hoạt động, Đội 116 đã đạt được những thành tích đáng tự hào:
- Đưa hơn 1.300 nạn nhân đuối nước về với gia đình
- Dạy bơi cho gần 3.000 học viên tại Thái Bình (nay là Hưng Yên) và Thanh Hóa
- Hỗ trợ tìm kiếm người thân mất tích cho trên 500 gia đình
- Cứu sống hơn 10 người đuối nước
- Hỗ trợ trên 4 tỉnh bị lũ lụt mỗi năm
Tất cả dịch vụ đều được cung cấp hoàn toàn miễn phí. Đội hiện có hơn 100 thành viên chính thức với hai chi nhánh tại Thanh Hóa và Quảng Ninh, cùng hàng trăm cộng tác viên trải dài từ Bắc vào Trung.
Những Món Quà Tinh Thần Vô Giá
Người dân địa phương thường mang đến cho đội những món quà giản dị nhưng ý nghĩa:
- Bát nước nóng giữa trời lạnh
- Chiếc bánh chưng sớm ngày Tết
- Đôi dép nhựa để thay tạm
Anh Dương xúc động: "Một cái bắt tay, một bát nước nóng còn quý hơn ngàn đồng tiền. Đó chính là tình người, thứ giữ chúng tôi ở lại với nghề này".
Mục tiêu trong tương lai của Đội 116 là thiết lập chi nhánh tại mỗi tỉnh thành trên cả nước, để khi người dân cần, họ luôn có mặt sớm nhất có thể. Mỗi thành viên tiếp tục góp sức nhỏ bé của mình để tạo nên giá trị lớn lao của lòng nhân ái, chứng minh rằng trong dòng chảy cuộc đời, vẫn luôn có những con người sẵn sàng hy sinh vì cộng đồng.
