Bộ Tài chính đề xuất quy định mới về hóa đơn điện tử: Nhiều trường hợp được miễn
Bộ Tài chính đang tiến hành lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo Nghị định quy định chi tiết về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử. Đây là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho việc ứng dụng công nghệ số trong lĩnh vực thuế và kế toán.
Ai phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã thuế?
Theo dự thảo, nguyên tắc chung là khi bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ, người bán bắt buộc phải lập hóa đơn điện tử để giao cho người mua. Cụ thể, các tổ chức kinh tế, hộ kinh doanh và những trường hợp được xác định có rủi ro cao về thuế theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính sẽ phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế.
Các trường hợp được sử dụng hóa đơn không có mã thuế
Tuy nhiên, dự thảo cũng đề xuất nhiều ngoại lệ. Các trường hợp sau đây được phép sử dụng hóa đơn điện tử không có mã của cơ quan thuế khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, không phân biệt giá trị từng lần giao dịch (trừ các trường hợp rủi ro cao về thuế và trường hợp đã đăng ký sử dụng hóa đơn có mã):
- Doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực then chốt như: điện lực, xăng dầu, bưu chính viễn thông, nước sạch, tài chính tín dụng, chứng khoán, tài sản mã hóa, bảo hiểm, y tế, thương mại điện tử, siêu thị, thương mại, vận tải hàng không, đường bộ, đường sắt, đường biển, đường thủy.
- Tổ chức kinh tế đã hoặc sẽ thực hiện giao dịch với cơ quan thuế bằng phương tiện điện tử.
- Các đơn vị có xây dựng hạ tầng công nghệ thông tin, sở hữu hệ thống phần mềm kế toán và phần mềm lập hóa đơn điện tử đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về lập, tra cứu, lưu trữ dữ liệu hóa đơn, đồng thời đảm bảo việc truyền dữ liệu đến người mua và cơ quan thuế.
Ngoài ra, tổ chức kinh tế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hoạt động bán hàng trực tiếp đến người tiêu dùng (ví dụ: tại trung tâm thương mại, siêu thị, cửa hàng bán lẻ - trừ ô tô, xe máy; các cơ sở ăn uống, nhà hàng, khách sạn; dịch vụ vận tải hành khách, dịch vụ giải trí, dịch vụ phục vụ cá nhân) được phép sử dụng hóa đơn điện tử phát hành từ máy tính tiền. Lưu ý, hóa đơn từ máy tính tiền không áp dụng cho các giao dịch được thực hiện trên nền tảng thương mại điện tử hay nền tảng số.
Những trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử
Đáng chú ý, dự thảo nghị định cũng đề xuất một loạt các trường hợp được miễn sử dụng hóa đơn điện tử, bao gồm:
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc diện không chịu thuế giá trị gia tăng và không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán hàng thông qua sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán, nếu chủ quản sàn đã thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay theo từng giao dịch (trừ khi người mua có yêu cầu lập hóa đơn).
- Đại lý bảo hiểm, cá nhân hợp tác kinh doanh với doanh nghiệp bảo hiểm đã được doanh nghiệp bảo hiểm khấu trừ thuế khi doanh thu đạt ngưỡng chịu thuế (trừ khi người mua yêu cầu).
- Các khoản phí và thu nhập phát sinh từ hoạt động tái bảo hiểm, giao dịch tiền gửi, giao dịch tài chính (như chứng chỉ tiền gửi, chứng khoán, phát hành chứng khoán sơ cấp), bán nợ, giao dịch ngoại tệ và sản phẩm phái sinh.
- Các trường hợp theo quy định tại Nghị định số 181/2025/NĐ-CP, chẳng hạn: hàng hóa, dịch vụ dùng để tiếp tục quá trình sản xuất, kinh doanh nội bộ; hàng hóa, dịch vụ xuất ra để phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của chính cơ sở; tài sản điều chuyển giữa các đơn vị thành viên trong cùng một cơ sở kinh doanh.
Yêu cầu về thông tin trên hóa đơn điện tử
Theo dự thảo, khi lập hóa đơn điện tử, thông tin về tên, địa chỉ và mã số thuế của người bán phải được thể hiện chính xác theo các giấy tờ pháp lý như Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đăng ký thuế, hoặc Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
Trong trường hợp người mua là cơ sở kinh doanh có mã số thuế, thông tin của người mua trên hóa đơn cũng phải được ghi đúng theo các giấy tờ đăng ký tương ứng. Quy định này nhằm đảm bảo tính minh bạch và dễ dàng trong việc quản lý, tra cứu thông tin giao dịch.
Việc Bộ Tài chính đưa ra dự thảo nghị định với nhiều quy định chi tiết và linh hoạt này được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực thuế và kế toán tại Việt Nam.
