Một vụ tranh chấp đất đai kéo dài nhiều năm vừa được TAND TP.HCM đưa ra xét xử phúc thẩm. Nguyên đơn là chị L.T.H. (ngụ quận Gò Vấp) khởi kiện yêu cầu bà N.T.T. (bạn thân của mẹ chị) trả lại diện tích đất hơn 200m2 tại huyện Hóc Môn. Theo đơn kiện, năm 1995, mẹ chị H. là bà L.T.P. có nhờ bà T. đứng tên giùm trong hợp đồng mua bán đất với ông N.V.Q. vì lý do cá nhân. Bà P. đã giao đủ tiền cho bà T. để thanh toán cho ông Q. và nhận đất sử dụng từ đó. Tuy nhiên, đến năm 2010, bà P. qua đời mà chưa kịp làm thủ tục sang tên. Khi chị H. yêu cầu bà T. trả lại đất, bà T. cho rằng đất là của mình và từ chối.
Quá trình sử dụng đất và lời khai của các bên
Theo hồ sơ vụ án, sau khi mua đất, bà P. đã xây nhà cấp 4 và sinh sống ổn định tại đây. Hàng xóm xác nhận bà P. là người trực tiếp quản lý, sử dụng đất. Bà T. thừa nhận có nhận tiền từ bà P. nhưng cho rằng đó là tiền vay mượn, không phải tiền mua đất. Bà T. khai rằng bà P. nợ tiền và đã gán đất để trả nợ. Tuy nhiên, bà không xuất trình được giấy tờ vay mượn nào.
Phán quyết của tòa án
Tại phiên tòa sơ thẩm, TAND huyện Hóc Môn đã bác yêu cầu khởi kiện của chị H. với lý do hết thời hiệu khởi kiện. Theo quy định tại Điều 429 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu khởi kiện về hợp đồng là 3 năm kể từ ngày quyền lợi bị xâm phạm. Tòa cho rằng bà P. biết quyền lợi bị xâm phạm từ năm 2010 (khi bà T. từ chối trả đất) nhưng đến năm 2019 chị H. mới khởi kiện, đã quá thời hạn. Chị H. kháng cáo, nhưng tại phiên phúc thẩm, TAND TP.HCM tuyên giữ nguyên bản án sơ thẩm.
Bài học pháp lý cho người dân
Luật sư Nguyễn Văn A (Đoàn Luật sư TP.HCM) cho biết: “Việc nhờ người khác đứng tên giùm tài sản tiềm ẩn rủi ro lớn. Khi xảy ra tranh chấp, người nhờ đứng tên thường gặp khó khăn trong việc chứng minh quyền sở hữu. Đặc biệt, thời hiệu khởi kiện là vấn đề then chốt. Người dân cần khởi kiện ngay khi phát hiện quyền lợi bị xâm phạm để tránh mất quyền lợi.”
Vụ việc là lời cảnh báo cho những ai đang có ý định nhờ người thân, bạn bè đứng tên tài sản. Các chuyên gia khuyến cáo nên thực hiện các giao dịch minh bạch, có công chứng và đăng ký đúng tên mình để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
