Hộ kinh doanh được đảm bảo không bị truy thu thuế khoán cũ từ doanh thu kê khai năm 2026
Tại hội thảo "Giải pháp giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững" do Cổng thông tin điện tử Chính phủ và Cục Thuế (Bộ Tài chính) đồng chủ trì, phối hợp với Công ty cổ phần công nghệ Sapo tổ chức chiều ngày 12 tháng 3, một vấn đề nóng đã được đưa ra thảo luận: liệu hộ kinh doanh có bị sử dụng doanh thu kê khai năm 2026 để truy thu thuế khoán các năm trước hay không? Câu hỏi này nhận được sự quan tâm đặc biệt từ cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Nỗi lo thường trực của hộ kinh doanh
Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam, chia sẻ rằng nhiều hộ kinh doanh đã bày tỏ sự lo lắng này với bà, dù đã có các văn bản hướng dẫn và cơ quan thuế từng trả lời nhiều lần. "Một trường hợp điển hình là hộ kinh doanh tại Hưng Yên có doanh thu thực tế lên tới 80 tỉ đồng, nhưng chỉ khai thuế 3 tỉ đồng. Hiện nay, họ không muốn trốn thuế và mong muốn kê khai đúng doanh thu thực, song lại sợ cơ quan thuế sẽ căn cứ vào doanh thu thực để truy thu thuế các năm trước, có thể lên tới 5 - 7 năm. Nếu nỗi sợ đó vẫn tồn tại, họ sẽ chỉ dám kê khai doanh thu tăng nhẹ lên 7 tỉ hoặc 10 tỉ đồng, chứ không dám khai đúng. Như vậy, tình trạng giấu doanh thu sẽ tiếp tục kéo dài", bà Cúc nhấn mạnh.
Khẳng định rõ ràng từ cơ quan thuế
Làm rõ vấn đề này, ông Mai Sơn, Phó cục trưởng Cục Thuế, cho biết theo quy định tại Nghị định số 68/2026/NĐ-CP về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (có hiệu lực từ ngày 5 tháng 3), doanh thu hộ kinh doanh kê khai trong năm 2026 không được dùng làm căn cứ để xử lý lại thuế khoán năm 2025. "Dù hộ kinh doanh có kê khai thuế bao nhiêu thì cũng không dùng làm cơ sở để điều chỉnh lại, truy thu thuế khoán năm 2025", ông Sơn khẳng định.
Trước đó, trong công điện chỉ đạo cơ quan thuế địa phương chuẩn bị các điều kiện để đảm bảo thi hành Nghị định 68, Cục Thuế đã nhấn mạnh: cơ quan thuế không sử dụng doanh thu khai thuế năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế các năm trước. Đồng thời, không xử phạt vi phạm hành chính đối với các nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán, trừ trường hợp phát hiện hành vi che giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp.
Nguyên nhân thực tế của việc truy thu
Ông Sơn cũng chỉ ra rằng, trên thực tế vẫn xảy ra việc truy thu thuế đối với một số hộ kinh doanh, như trong các vụ án liên quan tới Mailisa hay Hoàng Hường thời gian qua. Nguyên nhân chính là do họ trốn tránh nghĩa vụ thuế từ trước đó. Ví dụ, khi doanh thu thực tế phát sinh cao hơn 50% so với mức doanh thu khoán (như mức khoán 5 tỉ đồng/năm nhưng doanh thu thực lên tới 20 - 30 tỉ đồng/năm), hộ kinh doanh phải gửi tờ khai điều chỉnh nhưng không thực hiện, dẫn đến việc cơ quan chức năng phát hiện và truy thu.
"Tất cả những vướng mắc tương tự, ngành thuế đã yêu cầu cán bộ công chức kịp thời nắm bắt và giải thích, hướng dẫn cho hộ kinh doanh", ông Sơn cho biết thêm.
Đề xuất hướng dẫn thống nhất
Bà Nguyễn Thị Cúc đề xuất cần có cách tiếp cận linh hoạt và hướng dẫn thống nhất hơn. "Cơ quan thuế nói không truy thu, trừ trường hợp gian lận, trốn thuế, song khái niệm này khi áp dụng giữa các cơ quan khác nhau lại có thể khác nhau. Cần có hướng dẫn thống nhất, có thể dưới dạng thông tư liên bộ để xác định rõ trường hợp nào được miễn truy thu, trường hợp nào phải xử lý. Có như vậy, các hộ kinh doanh mới thực sự yên tâm", Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam nhấn mạnh.
Thông điệp từ hội thảo là rõ ràng: việc kê khai doanh thu năm 2026 sẽ không dẫn đến truy thu thuế khoán các năm trước, nhằm khuyến khích tính minh bạch và giúp hộ kinh doanh phát triển bền vững trong khuôn khổ pháp luật.
