Tổng thống Iran kêu gọi chấm dứt chiến tranh để tập trung tái thiết đất nước
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Iran và Mỹ, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã lên tiếng kêu gọi chấm dứt chiến tranh càng sớm càng tốt, nhằm tập trung nguồn lực cho công cuộc tái thiết đất nước. Phát biểu này được đưa ra khi Tehran đang do dự về việc cử phái đoàn đến Pakistan tham gia vòng đàm phán thứ hai, sau khi Mỹ duy trì phong tỏa eo biển Hormuz và bắt giữ tàu hàng của Iran.
Động thái của Mỹ dập tắt hy vọng đàm phán
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmail Baghaei, tuyên bố vào ngày 20/4 rằng Tehran hiện chưa có kế hoạch tham dự các cuộc đàm phán. Ông chỉ ra nhiều dấu hiệu cho thấy phía Mỹ thiếu sự nghiêm túc trong việc thúc đẩy ngoại giao. Tuyên bố này làm gia tăng sự bất định, đặc biệt khi lệnh ngừng bắn sơ khai công bố ngày 7/4 sẽ hết hạn vào cuối ngày thứ Ba theo giờ Mỹ.
Các bất đồng cốt lõi về chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát tuyến đường thủy chiến lược Hormuz vẫn chưa được tháo gỡ, theo báo cáo từ Bloomberg. Động thái của Mỹ, bao gồm việc từ chối dỡ bỏ phong tỏa và bắt giữ tàu container Touska của Iran tại Vịnh Oman, đã phá vỡ thế cân bằng mong manh và kích ngòi cho cuộc khủng hoảng nguồn cung toàn cầu.
Tối hậu thư từ Tổng thống Trump và phản ứng của Iran
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra tối hậu thư cứng rắn, đe dọa sẽ hủy diệt hàng loạt cơ sở hạ tầng tại Iran nếu không đạt được thỏa thuận. Trên mạng xã hội, ông tuyên bố: “Chúng tôi đưa ra một thỏa thuận công bằng và hợp lý. Nếu họ không chấp nhận, Mỹ sẽ đánh sập mọi nhà máy điện và mọi cây cầu tại Iran. Hết thời nhân nhượng!”.
Phát ngôn này trái ngược hoàn toàn với tuyên bố “thỏa thuận sắp hoàn tất” của chính ông Trump vào thứ Sáu tuần trước. Phía Iran bác bỏ việc nhượng bộ các yêu cầu then chốt, với ông Baghaei khẳng định việc chuyển giao uranium đã làm giàu chưa bao giờ nằm trong nội dung thảo luận. Nhà đàm phán hàng đầu Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, nhấn mạnh Iran sẽ không bàn giao thứ mà ông Trump gọi là "bụi hạt nhân".
Hậu quả kinh tế và tình hình khu vực
Vụ bắt giữ tàu Touska đã gây ra cú sốc thị trường, khi giá dầu thô Brent tăng vọt 5,2% trong ngày 20/4, vượt ngưỡng 95 USD/thùng và xóa sạch đà giảm của tuần trước. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ xác nhận đã vô hiệu hóa tàu này bằng pháo 5-inch sau khi con tàu phớt lờ cảnh báo trong 6 giờ.
Tình hình khu vực thêm phức tạp khi Israel tiếp tục không kích các mục tiêu Hezbollah tại Lebanon, bất chấp lệnh ngừng bắn vừa đạt được tuần trước. Cuộc chiến đã kéo dài quá ngưỡng 6 tuần mà Mỹ và Israel đặt ra, đặt Tổng thống Trump dưới áp lực khổng lồ trong việc kết thúc xung đột nhưng vẫn phải đảm bảo làm suy yếu vị thế của Iran.
Lời kêu gọi ngoại giao từ Tổng thống Iran
Bất chấp sự dè dặt, Tổng thống Pezeshkian vẫn để ngỏ khả năng đối thoại. Ông nói: “Cần tận dụng mọi con đường ngoại giao để giảm căng thẳng. Chiến tranh không mang lại lợi ích cho bất kỳ ai”. Ông thừa nhận sự thiếu tin tưởng vào Washington là điều không thể phủ nhận, nhưng nhấn mạnh việc quản lý vấn đề thông qua lý trí trong môi trường bình tĩnh sẽ mang lại lợi ích cho tất cả mọi người.
Trong các cuộc gặp với công chức tại Tehran, Tổng thống Pezeshkian khẳng định ban lãnh đạo quốc gia phải giữ thái độ trung thực để bảo vệ lòng tin của công chúng. Ông dự báo rằng sau khi chiến sự kết thúc, Iran sẽ phải đối mặt với những thách thức lớn về tái thiết hạ tầng, đảm bảo nguồn lực tài chính và kiểm soát thị trường.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cáo buộc Mỹ đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn ngay từ khi bắt đầu có hiệu lực, đồng thời Tehran đã thông báo vấn đề này tới bên trung gian Pakistan. Iran coi hành động áp đặt phong tỏa hải quân của Washington là leo thang căng thẳng, làm gia tăng sự bất ổn trong khu vực Trung Đông.
