Israel Thông Qua Quyết Định Gây Tranh Cãi Về Đất Đai Tại Bờ Tây
Trong một động thái gây chấn động, nội các an ninh Israel đã đưa ra hàng loạt quyết định quan trọng vào ngày Chủ Nhật vừa qua, nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người định cư Do Thái trong việc mua đất tại Bờ Tây. Đồng thời, các cơ quan chính quyền Israel cũng được trao thêm quyền hạn để hoạt động dễ dàng hơn tại những khu vực vốn được coi là thuộc toàn quyền kiểm soát của chính quyền Palestine.
Phản Ứng Mạnh Mẽ Từ Các Quốc Gia Trung Đông
Quyết định này ngay lập tức vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ nhiều quốc gia trong khu vực. Các bộ trưởng từ Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ cùng một số quốc gia Hồi giáo khác đã cùng nhau đưa ra tuyên bố chung, lên án đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế. Họ cho rằng động thái này không chỉ phá hoại mục tiêu hướng tới một giải pháp hai nhà nước mà còn đe dọa nghiêm trọng đến nền ổn định vốn đã mong manh của khu vực.
Các nước này nhận định rõ ràng rằng, quyết định của Israel nhằm mục đích củng cố và mở rộng các hoạt động định cư của người Israel tại Bờ Tây, dẫn đến nguy cơ di dời cưỡng bức người Palestine bản địa và áp đặt một cách phi pháp chủ quyền của Israel lên vùng lãnh thổ này. Việc sáp nhập Bờ Tây từ lâu đã là ưu tiên hàng đầu của các đảng cực hữu trong chính phủ liên hiệp dưới quyền Thủ tướng Benjamin Netanyahu.
Bối Cảnh Quan Hệ Ngoại Giao Phức Tạp
Đáng chú ý, Jordan, Ai Cập, UAE và Thổ Nhĩ Kỳ - những quốc gia đã thiết lập quan hệ ngoại giao với Israel - cũng lên tiếng phản đối. Trong khi đó, Saudi Arabia vẫn giữ vững cam kết sẽ không bình thường hóa quan hệ với Israel cho đến khi một nhà nước Palestine độc lập được thành lập. Phần lớn cộng đồng quốc tế từ lâu đã ủng hộ ý tưởng về một nhà nước Palestine tồn tại song song với Israel, coi đây là giải pháp tối ưu để chấm dứt xung đột kéo dài. Bờ Tây, vùng lãnh thổ bị Israel chiếm đóng từ năm 1967, được xem là phần lãnh thổ chủ chốt cho nhà nước Palestine trong tương lai.
Nội Dung Cụ Thể Của Các Quyết Định
Bộ trưởng Bộ Tài chính Israel Bezalel Smotrich, một chính trị gia theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan, cùng Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Israel Katz đã ra tuyên bố chung giải thích chi tiết về quyết định của nội các an ninh 5 thành viên. Theo đó, nội các đã quyết định bãi bỏ một đạo luật có từ thời Jordan kiểm soát Bờ Tây trước năm 1967, vốn yêu cầu các tài liệu đăng ký đất đai phải được công khai minh bạch. Thay vào đó, các thông tin này sẽ được giữ bí mật. Đồng thời, yêu cầu xin giấy phép từ văn phòng kiểm soát dân sự địa phương cũng bị hủy bỏ. Hai bộ trưởng khẳng định những thay đổi này sẽ giúp người Do Thái mua đất tại Bờ Tây trở nên dễ dàng và thuận tiện hơn bao giờ hết.
Chỉ Trích Từ Các Tổ Chức Xã Hội Dân Sự
Hagit Ofran, một thành viên của tổ chức Peace Now chuyên giám sát các hoạt động định cư của Israel, đã lên tiếng cảnh báo về hậu quả nghiêm trọng của quyết định này. Cô nhấn mạnh rằng hành động trên bị cấm bởi luật pháp quốc tế và đây là một bước đi nguy hiểm, đẩy nhanh tiến trình sáp nhập Bờ Tây một cách phi pháp. Ofran phân tích: "Quyết định cho phép bất kỳ công dân Israel nào cũng có thể mua đất tại Bờ Tây mà không cần sự cho phép của chính phủ hay bất kỳ cuộc điều tra nào, đồng nghĩa với việc bình thường hóa hoạt động này. Điều đó tương đương với một tuyên bố ngầm rằng khu vực này không còn là vùng lãnh thổ bị chiếm đóng, mà đã trở thành một phần không thể tách rời của Israel."
Phản Ứng Của Cộng Đồng Quốc Tế Và Hoa Kỳ
Tổng thống Mỹ Donald Trump từng bày tỏ sự phản đối rõ ràng đối với mục tiêu sáp nhập của Israel. Vào năm 2025, ông đã khẳng định sẽ không cho phép Israel thực hiện bất kỳ quyết định sáp nhập nào đối với Bờ Tây. Trong một tuyên bố vào tháng 9/2025, ông Trump nhấn mạnh: "Điều đó sẽ không được phép xảy ra." Ông dự kiến sẽ có cuộc gặp và thảo luận trực tiếp với Thủ tướng Netanyahu tại Nhà Trắng vào thứ Tư tuần tới, nơi vấn đề này chắc chắn sẽ được đưa ra bàn thảo.
Ông Stephane Dujarric, phát ngôn viên của Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres, cũng đã lên tiếng bày tỏ mối quan ngại sâu sắc. Ông Guterres được cho là "vô cùng lo ngại" về tình hình hiện tại và đã đưa ra cảnh báo rằng "những diễn biến mới nhất trong khu vực, bao gồm cả quyết định vừa được thông qua, đang gây tổn hại nghiêm trọng đến triển vọng đạt được một giải pháp hai nhà nước bền vững."
Nguyễn Quang Minh (Reuters)
