Iran chứng kiến hai thái cực trái ngược sau đòn không kích của Mỹ và Israel
Ngày 1/3, thủ đô Tehran chìm trong bầu không khí tang thương khi hàng chục nghìn người dân Iran tập trung tại các quảng trường trung tâm để tưởng niệm Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, 86 tuổi. Vị lãnh đạo tinh thần này đã thiệt mạng trong chiến dịch tập kích quy mô lớn do quân đội Mỹ và Israel phát động vào sáng 28/2, nhắm vào các cơ sở quốc phòng, tình báo cùng hàng loạt quan chức cấp cao của Iran.
Biển người tưởng niệm và những lời thề trung thành
Đám đông mặc trang phục tối màu, giơ cao chân dung ông Khamenei và các biểu ngữ, tạo nên một khung cảnh đầy xúc động. Không khí càng trở nên căng thẳng khi nhiều người đồng loạt hô vang khẩu hiệu "cái chết cho nước Mỹ, cái chết cho Israel", thể hiện sự phẫn nộ trước hành động quân sự từ bên ngoài. Chính phủ Iran đã chính thức tuyên bố quốc tang kéo dài 40 ngày để tưởng nhớ vị lãnh tụ quá cố.
Hossein Dadbakhsh, một sinh viên 21 tuổi đến từ Mashhad, đã bày tỏ lòng trung thành tuyệt đối: "Tôi sẵn sàng hy sinh mạng sống cho đạo Hồi và cho lãnh tụ Khamenei". Tuyên bố này phản ánh tâm trạng chung của nhiều người Iran đang đau buồn trước sự ra đi đột ngột của nhà lãnh đạo tối cao.
Những nhóm người ăn mừng và bối cảnh xã hội phức tạp
Tuy nhiên, cùng thời điểm đó, một hiện tượng trái ngược hoàn toàn đã xuất hiện tại nhiều địa phương khác trên khắp Iran. Các hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội cho thấy những nhóm người tụ tập ăn mừng, bấm còi xe và đốt pháo sáng ngay sau khi tin tức về cuộc tập kích được loan đi.
Tại thị trấn Galleh Dar thuộc tỉnh Fars, đám đông reo hò vui mừng. Ở thành phố Arak, người dân đổ ra quảng trường mời nhau uống trà như trong một lễ hội. Ngay tại Mashhad - quê hương của ông Khamenei, các nhóm sinh viên đã tổ chức diễu hành bằng xe máy. Tình trạng tương tự cũng được ghi nhận tại Karaj, tỉnh Alborz, nơi nhiều người tập trung bày tỏ sự hoan hỉ.
Bối cảnh này không thể tách rời khỏi làn sóng biểu tình phản đối tình trạng kinh tế khó khăn cuối năm 2025, khi đồng tiền Iran mất giá và lạm phát phi mã. Chính quyền Tehran khi đó đã áp dụng các biện pháp quyết liệt để đối phó, dẫn đến cái chết của hơn 3.000 người, tạo nên những mâu thuẫn xã hội sâu sắc.
Phản ứng quốc tế phân hóa sâu sắc
Hiện tượng phân cực không chỉ giới hạn trong lãnh thổ Iran mà còn lan rộng ra toàn cầu. Tại thủ đô Washington của Mỹ, hàng trăm người biểu tình đã tập trung bên ngoài Nhà Trắng vào ngày 1/3 để phản đối chiến dịch không kích. Chỉ cách đó không xa, một đám đông khác vẫy cờ Mỹ và Israel, hoan nghênh quyết định của Tổng thống Donald Trump.
Nhóm ủng hộ này còn mang theo cờ Iran với biểu tượng sư tử và mặt trời - lá cờ từ thời kỳ trước Cách mạng Hồi giáo 1979, cùng chân dung Mohammad Reza Pahlavi, con trai vị quốc vương cuối cùng, thể hiện mong muốn về một sự thay đổi chế độ.
Cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos cùng ngày cho thấy sự chia rẽ trong dư luận Mỹ: khoảng 43% người được hỏi phản đối chiến dịch, 27% tán thành và 29% không chắc chắn.
Châu Âu và khu vực Vùng Vịnh: Những tuyên bố và cảnh báo
Tại London, những người biểu tình phản chiến tập trung ở Quảng trường Quốc hội, trong khi nhiều cư dân ở khu vực phía bắc thủ đô Anh lại mang cờ chế độ cũ của Iran xuống đường ăn mừng. Ở Hamburg, Đức, hàng trăm người gốc Iran tụ tập hô khẩu hiệu ủng hộ hành động của Mỹ và Israel.
Pháp, Đức và Anh đã ra tuyên bố chung khẳng định sẵn sàng bảo vệ lợi ích của mình và đồng minh tại Vùng Vịnh, bằng cách thực hiện "các hành động phòng vệ chống lại Iran" nếu cần thiết. Tại Paris, một phụ nữ thậm chí còn khui sâm panh giữa đám đông ủng hộ Mỹ và Israel.
Mỹ cùng các nước Bahrain, Jordan, Kuwait, Qatar, Arab Saudi và UAE cũng lên án cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV của Iran nhằm vào các nước láng giềng, tuyên bố sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để đảm bảo an ninh, bao gồm cả khả năng trả đũa. Tehran nhanh chóng phản hồi rằng mục tiêu của họ chỉ là lực lượng Mỹ, không nhắm vào lãnh thổ các quốc gia xung quanh.
Hậu quả nhân đạo và tình trạng hỗn loạn
Giữa những diễn biến chính trị phức tạp, người dân ở nhiều khu vực đang phải gánh chịu hậu quả trực tiếp. Tại Tel Aviv, nhiều gia đình phải xuống hầm trú ẩn mang theo chăn, đệm, đồ ăn và điện thoại để chia sẻ thông tin, khi Iran liên tục phóng tên lửa đáp trả.
Idit Cohen, một cư dân ở thành phố này, chia sẻ: "Tôi muốn mọi chuyện kết thúc càng sớm càng tốt. Thật là một cơn ác mộng. Mọi người ngày càng thất vọng và mệt mỏi. Có nhiều gia đình có em bé và người cao tuổi ở đây". Bà cho biết con trai mình vừa nhận lệnh nhập ngũ khẩn cấp, phản ánh tình trạng căng thẳng leo thang.
Sân bay Quốc tế Dubai trở thành điểm nóng khác khi hàng nghìn hành khách mắc kẹt chờ hỗ trợ tại bãi đậu xe, trong bối cảnh các chuyến bay bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tình hình an ninh khu vực đang ở mức báo động cao, với nguy cơ xung đột mở rộng khó lường.
