Theo báo cáo của chủ đầu tư, phần lớn các công trình xây dựng trường liên cấp tại Lai Châu đều nằm ở vùng sâu, vùng xa, giao thông đi lại khó khăn, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn, trong khi nguồn lao động kỹ thuật tại chỗ rất hạn chế. Các nhà thầu buộc phải huy động số lượng lớn lao động từ các tỉnh khác, kéo theo chi phí đi lại, ăn ở, phụ cấp và hỗ trợ ổn định đời sống.
Khó khăn trong huy động nhân lực
Ông Nguyễn Hoài Giang, Tổng Giám đốc Công ty VINADIC-Tập đoàn AMACCAO cho biết: “Hiện đơn vị đang trực tiếp thi công 4 cụm trường tại Lai Châu và gặp nhiều khó khăn trong việc huy động nhân lực. Thực tế, mỗi công trình cần từ 400-600 lao động trong thời gian thi công cao điểm. Tuy nhiên, nguồn nhân lực xây dựng hiện đang khan hiếm do nhiều dự án trọng điểm trên cả nước cùng triển khai, khiến các doanh nghiệp phải cạnh tranh quyết liệt về tiền lương.”
Đại diện chủ đầu tư báo cáo tình hình thực hiện tại các dự án xây dựng trường liên cấp. Hiện nay, mức lương mà doanh nghiệp phải chi trả cho người lao động cao hơn bình quân gấp 2 lần so với đơn giá nhân công được Sở Xây dựng tỉnh công bố. Điều này khiến chi phí xây dựng tăng mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả thực hiện hợp đồng. Mặc dù vậy, để bảo đảm tiến độ dự án, nhà thầu vẫn chấp nhận chi trả ở mức cao hơn, đồng thời kiến nghị các cơ quan chức năng sớm nghiên cứu điều chỉnh cơ chế xác định đơn giá nhân công phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương.
Dự án điển hình và áp lực tài chính
Đơn cử như Dự án Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở xã Pa Tần có tổng mức đầu tư được phê duyệt hơn 263 tỷ đồng. Theo tính toán của chủ đầu tư, toàn bộ phần kinh phí dự phòng của dự án chỉ đủ bù cho việc điều chỉnh giá nhân công theo quy định mới của Sở Xây dựng Lai Châu, bù giá vật liệu xây dựng theo biến động thị trường hằng tháng và bổ sung một số hạng mục thiết yếu phục vụ dạy học, sinh hoạt cho học sinh; không còn khả năng bù giá theo đơn giá nhân công thực tế cao gấp 2 lần hiện nay mà doanh nghiệp đang chi trả cho người lao động.
Đại diện đơn vị thi công phát biểu ý kiến về những khó khăn vướng mắc trong quá trình triển khai dự án. Nhằm có cơ sở khoa học trong việc xem xét điều chỉnh đơn giá nhân công, Công an tỉnh Lai Châu (đơn vị chủ đầu tư) đã chủ động phối hợp Viện Kinh tế xây dựng (Bộ Xây dựng), Sở Xây dựng, đơn vị tư vấn quản lý dự án và các doanh nghiệp tiến hành khảo sát thực tế tại nhiều công trình trên địa bàn. Kết quả khảo sát bước đầu cho thấy mức chi trả nhân công tại các dự án đều cao hơn từ 57 đến gần 300% so với đơn giá được công bố hiện hành, phản ánh đúng những khó khăn mà các doanh nghiệp đang gặp phải.
Giải pháp và chỉ đạo từ lãnh đạo tỉnh
Tại cuộc họp, các đại biểu đã tập trung phân tích những khó khăn trong quá trình triển khai dự án, đồng thời trao đổi nhiều giải pháp liên quan phương pháp xác định đơn giá nhân công, cân đối nguồn vốn, cơ chế điều chỉnh giá cũng như lựa chọn hình thức quản lý hợp đồng phù hợp với quy định của pháp luật. Các ý kiến đều cho rằng, việc đồng hành cùng doanh nghiệp, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh sẽ giúp các nhà thầu yên tâm huy động nhân lực, vật tư và thiết bị, qua đó bảo đảm tiến độ cũng như chất lượng các công trình giáo dục có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với khu vực biên giới.
Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu Tống Thanh Hải ghi nhận và đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của Công an tỉnh với vai trò chủ đầu tư trong việc phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, đơn vị chuyên môn và doanh nghiệp để rà soát cơ sở pháp lý, tổ chức khảo sát thực tế và chủ động đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn. Đồng thời, thống nhất với phương án xử lý đơn giá nhân công do chủ đầu tư đề xuất trên cơ sở bảo đảm đúng các quy định của pháp luật, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp ổn định nguồn lao động, duy trì tiến độ thi công và bảo đảm chất lượng công trình.
Đồng chí yêu cầu chủ đầu tư tiếp tục phối hợp với các sở: Xây dựng, Tài chính, Giáo dục và Đào tạo rà soát tổng mức đầu tư, cơ cấu từng hạng mục của các dự án. Trong đó, Sở Giáo dục và Đào tạo cần nghiên cứu cắt giảm những hạng mục chưa thực sự cấp thiết, ưu tiên tối đa nguồn lực cho các hạng mục trực tiếp phục vụ công tác dạy và học, bảo đảm hiệu quả đầu tư. Đối với công tác giải phóng mặt bằng, địa phương đã chủ động tạm ứng nguồn kinh phí để không làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công; Đồng thời giao các cơ quan liên quan tham mưu đề xuất với Trung ương xem xét bổ sung nguồn vốn phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng đối với các dự án.
