Công tố viên ICC cáo buộc ông Duterte trực tiếp chỉ đạo giết người trong chiến dịch ma túy
Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) đã mở phiên điều trần đầu tiên vào ngày 23/1 để nghe công tố viên trình bày các cáo buộc nghiêm trọng chống lại cựu tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. Các cáo buộc này liên quan trực tiếp đến chiến dịch chống ma túy được phát động trong thời kỳ ông nắm quyền, một chiến dịch đã gây ra hàng nghìn cái chết và làm dấy lên làn sóng phản đối từ cộng đồng quốc tế.
Cáo buộc chi tiết từ phía công tố
Trong phiên điều trần, phó công tố viên ICC Mame Mandiaye Niang đã đưa ra những tuyên bố gây chấn động. Ông Niang khẳng định rằng ông Duterte, khi còn đảm nhiệm vai trò thị trưởng thành phố Davao và sau này là tổng thống Philippines, đã "đóng vai trò then chốt" trong các vụ hành quyết không qua xét xử nhắm vào những người bị nghi ngờ buôn bán hoặc sử dụng ma túy. Đặc biệt, công tố viên nhấn mạnh: "Ông Duterte đã chỉ đạo các vụ giết người và đích thân lựa chọn một số nạn nhân".
Công tố viên Julian Nicholls còn trình chiếu video ghi lại cảnh ông Duterte đe dọa giết tội phạm, coi đây là bằng chứng rõ ràng cho thấy cựu tổng thống Philippines đã chủ động trong việc gây ra cái chết cho hàng nghìn người dân của chính mình. Ông Nicholls tuyên bố: "Đây là bằng chứng cho thấy cựu tổng thống Philippines giết hàng nghìn người dân của chính mình".
Phản ứng từ phía bào chữa và tình hình hiện tại
Luật sư bào chữa Nicholas Kaufman, đại diện cho ông Duterte, đã phản bác kịch liệt các cáo buộc này. Ông Kaufman gọi những thông tin do công tố viên đưa ra là "sai lệch nghiêm trọng và mang động cơ chính trị", đồng thời cáo buộc bên công tố đã "cắt ghép có chọn lọc" các bài phát biểu của ông Duterte để làm sai lệch sự thật. Ông khẳng định: "Ông ấy kiên quyết khẳng định mình vô tội", và nhấn mạnh rằng nhiều bài phát biểu của cựu tổng thống thực chất đề cao việc tuân thủ luật pháp.
Ông Duterte, hiện 80 tuổi, đã vắng mặt trong phiên điều trần sau khi tòa chấp thuận đơn xin vắng mặt, mặc dù các thẩm phán kết luận rằng ông đủ sức khỏe để tham gia. Cựu tổng thống Philippines hiện đang phải đối mặt với ba cáo buộc phạm tội ác chống loài người, trong đó công tố viên xác định ông liên quan đến ít nhất 76 vụ giết người từ năm 2013 đến năm 2018. Đây chỉ là "phần nhỏ" trong tổng số hàng nghìn người thiệt mạng do chiến dịch chống ma túy gây ra.
Bối cảnh của cuộc chiến chống ma túy và hậu quả
Trong suốt nhiệm kỳ của mình, ông Duterte đã phát động một cuộc chiến chống ma túy quyết liệt, cho phép cảnh sát bắn chết các nghi phạm ma túy ngay tại chỗ mà không cần qua xét xử. Cảnh sát Philippines báo cáo rằng chiến dịch này đã khiến hơn 6.000 người thiệt mạng, tuy nhiên, các nhóm nhân quyền ước tính con số thực tế có thể lên tới hàng chục nghìn người, phản ánh mức độ nghiêm trọng của tình hình.
Sau phiên điều trần, hội đồng thẩm phán ICC sẽ có 60 ngày để xem xét và quyết định liệu có đủ bằng chứng để tiến hành phiên tòa chính thức xét xử ông Duterte hay không. Quyết định này sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với công lý quốc tế và các nỗ lực bảo vệ nhân quyền trên toàn cầu.
