Bạo Lực Trả Đũa Bùng Phát Sau Cái Chết Của Trùm Ma Túy El Mencho Ở Mexico
Chỉ vài giờ sau khi trùm ma túy Nemesio Oseguera, biệt danh El Mencho, thủ lĩnh băng đảng Jalisco New Generation Cartel (CJNG), bị tiêu diệt trong một chiến dịch quân sự vào ngày 22-2, làn sóng bạo lực trả đũa đã bùng phát dữ dội tại nhiều bang của Mexico. Các tay súng ủng hộ El Mencho đã dựng hơn 250 chốt chặn tại 20 bang, đốt phá xe cộ và cơ sở kinh doanh, đồng thời phong tỏa các tuyến cao tốc huyết mạch, buộc người dân và du khách phải ở trong nhà để tránh nguy hiểm.
Hỗn Loạn Lan Rộng: Từ Thành Phố Đến Vùng Quê
Tại Guadalajara, thành phố lớn thứ hai Mexico, đường phố gần như vắng tanh với trường học đóng cửa và giao thông công cộng tạm ngưng. Hàng dài người dân xếp hàng trước các cửa hàng còn mở để tích trữ thực phẩm, đặc biệt là bánh tortilla. Thậm chí, hơn 1.000 người đã phải trú lại qua đêm trong sở thú Guadalajara để tránh bạo lực bên ngoài. Ở Aguililla, quê hương của El Mencho thuộc bang Michoacán, các chốt chặn xuất hiện từ sáng sớm, với cột khói đen bốc lên bao trùm ngôi làng miền núi.
Nhiều hãng hàng không đã hủy loạt chuyến bay đến Puerto Vallarta, thị trấn nghỉ dưỡng ven biển, nơi rơi vào hỗn loạn khi nhiều đám cháy bùng phát, khói đen bao trùm bãi biển. Bộ Ngoại giao nhiều nước cũng phát đi thông báo khuyến cáo công dân ở những điểm nóng nên tìm nơi trú ẩn. Theo Bộ An ninh Mexico, các cuộc giao tranh trong và sau chiến dịch đã khiến ít nhất 27 thành viên lực lượng an ninh, 46 nghi phạm tội phạm và một dân thường thiệt mạng.
Giao Thương Xuyên Biên Giới Bị Tê Liệt
Bên cạnh đó, thương mại xuyên biên giới giữa Mỹ và Mexico đang bị ảnh hưởng diện rộng sau các đợt bạo lực. Hoạt động vận tải hàng không, đường bộ và cảng biển đồng loạt gián đoạn, làm dấy lên lo ngại về chuỗi cung ứng của Mexico - một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ. Việc các chuyến bay hủy hoặc chuyển hướng tác động lớn đến vận chuyển hàng hóa, bởi khoảng một nửa lượng hàng không quốc tế được chở bằng máy bay chở khách.
Ở mảng đường biển và đường bộ, các tuyến vận tải kết nối cảng Manzanillo - lớn nhất Mexico - với nội địa bị gián đoạn do rào chắn và đốt phá. Dù cảng đã mở lại, hoạt động vận chuyển vẫn bị chậm trễ, ảnh hưởng tới gần một nửa lượng hàng container hóa của cả nước, đặc biệt là hàng nhập khẩu từ châu Á. Tại biên giới, lưu lượng xe tải giữa Mỹ và Mexico sụt giảm khi nhiều hãng vận tải không muốn đưa tài xế vào các khu vực bất ổn.
Chính Phủ Điều Quân Và Lo Ngại Về Khoảng Trống Quyền Lực
Trước tình hình leo thang, chính phủ Mexico đã điều động tổng cộng 10.000 binh sĩ tới các điểm nóng, riêng Jalisco được tăng cường thêm 2.500 quân. Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum kêu gọi người dân bình tĩnh, khẳng định trật tự đang dần được lập lại và toàn bộ các chốt chặn của băng đảng đã bị dỡ bỏ. Bộ Ngoại giao Mexico ra tuyên bố trấn an rằng pháp quyền vẫn được bảo đảm và các sân bay lớn như Guadalajara, Puerto Vallarta dù có chuyến bay bị chuyển hướng nhưng vẫn hoạt động bình thường.
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo bạo lực có thể chưa dừng lại. Ông David Mora thuộc International Crisis Group nhận định El Mencho là nhân vật quyền lực điều hành CJNG theo mô hình tập trung cao, nhưng không có người kế nhiệm rõ ràng. Điều này có thể tạo ra khoảng trống quyền lực, gây ra cuộc đấu đá giành quyền kiểm soát trong nội bộ, đồng thời tạo cơ hội để các băng đảng khác chớp thời cơ mở các cuộc chiến giành lãnh địa.
El Mencho (59 tuổi) là thủ lĩnh Jalisco New Generation Cartel (CJNG) - tổ chức tội phạm được coi là mạnh nhất Mexico hiện nay, với mạng lưới hoạt động trải rộng khắp cả nước và vươn ra quốc tế. Ông từng bị Mỹ treo thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn đến việc bắt giữ. Trong bối cảnh này, Mexico vừa chuyển giao thêm 37 thành viên của các băng đảng ma túy sang Mỹ, dưới sức ép từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm trấn áp tội phạm xuyên biên giới.
