Ngày đẫm máu tại Mexico sau chiến dịch tiêu diệt trùm ma túy El Mencho
Một làn sóng bạo lực báo thù đã bùng phát dữ dội tại nhiều bang của Mexico, sau khi lực lượng đặc nhiệm nước này tiến hành chiến dịch đột kích và tiêu diệt Nemesio Oseguera Cervantes, biệt danh "El Mencho", thủ lĩnh của băng đảng ma túy Jalisco New Generation Cartel (CJNG) vào ngày 22/2. Sự kiện này đã châm ngòi cho hàng loạt cuộc tấn công trả đũa, khiến hơn 70 người thiệt mạng chỉ trong ba ngày qua, bao gồm quân nhân, dân thường, công chức và các tội phạm băng đảng.
Băng đảng CJNG phản công dữ dội
Ngay sau cái chết của El Mencho, băng đảng CJNG đã mở nhiều cuộc tấn công nhằm vào lực lượng chính phủ ở miền tây Mexico. Các tay súng đã phóng hỏa nhà cửa và phương tiện trên đường phố, đồng thời đấu súng ác liệt với lực lượng an ninh. Quân đội Mexico đã phải triển khai gần 10.000 binh sĩ đến khu vực này để kiểm soát tình hình, nhưng họ vấp phải những cuộc phục kích và tấn công không ngừng từ CJNG, một tổ chức được vũ trang mạnh mẽ không kém quân đội.
Bộ trưởng An ninh Mexico Omar Garcia Harfuch cho biết, 25 thành viên của Lực lượng Vệ binh Quốc gia đã thiệt mạng trong các đợt tấn công báo thù. Khoảng 30 nghi phạm cũng bị tiêu diệt tại bang Jalisco, nơi xảy ra ít nhất 6 vụ tấn công trả thù. Bộ trưởng Quốc phòng Ricardo Trevilla tiết lộ thêm rằng quân đội đã tiêu diệt một thành viên cấp cao khác của CJNG vào ngày 23/2, người được cho là đầu não điều phối các vụ báo thù với mức thưởng hơn 1.000 USD cho mỗi binh sĩ bị sát hại.
Cuộc sống đảo lộn tại các thành phố lớn
Tình hình bạo lực đã khiến cuộc sống tại nhiều thành phố lớn của Mexico bị đảo lộn hoàn toàn. Tại Guadalajara, thủ phủ bang Jalisco và là thành phố lớn thứ hai của đất nước, giao thông trở nên thưa thớt vào sáng đầu tuần khi người dân lo sợ không dám ra đường. Thống đốc Jalisco Pablo Lemus Navarro đã kích hoạt tình trạng "báo động đỏ", đình chỉ giao thông công cộng và kêu gọi người dân ở trong nhà. Chính quyền bang cũng thông báo đóng cửa trường học và hoãn các sự kiện đông người cho đến khi bạo lực lắng xuống.
Hơn 1.000 người đã bị kẹt tại sở thú Guadalajara và phải ngủ trên xe buýt qua đêm. Giám đốc sở thú Luis Soto Rendon cho biết, nhiều người đã chọn lánh nạn tại đây từ sáng 22/2 khi bạo lực bùng phát, vì nhận ra việc về nhà lúc này là quá nguy hiểm. Những người buộc phải đi làm cũng phải di chuyển hết sức thận trọng. Irma Hernandez, một nhân viên bảo vệ khách sạn 43 tuổi tại Guadalajara, chia sẻ rằng xe buýt không hoạt động nên cô không có cách nào tới chỗ làm, buộc sếp của cô phải sắp xếp xe riêng để đón.
Du lịch bị ảnh hưởng nghiêm trọng
Tại Puerto Vallarta, một thị trấn du lịch nổi tiếng thuộc bang Jalisco, khói đen bốc lên từ bãi đỗ xe của siêu thị Costco khi các tay súng băng đảng tấn công lực lượng an ninh. Du khách người Mỹ Steve Perkins, 57 tuổi, đang bị kẹt tại đây cùng vợ và bạn bè sau khi hàng loạt hãng hàng không hủy chuyến. Ông mô tả: "Có lúc chúng tôi thấy 7-8 cột khói đen kịt bao quanh. Toàn bộ khu trung tâm trong vịnh bị bao phủ bởi khói đen. Rất đáng sợ." Ông còn nghe thấy nhiều tiếng nổ lớn và tiếng la hét của người dân quanh khách sạn giữa các đợt giao tranh.
Mối đe dọa từ CJNG và lo ngại về tương lai
CJNG được xem là một trong những tổ chức tội phạm đông đảo và bạo lực nhất Mexico. Ông trùm Oseguera Cervantes, 59 tuổi, đã sáng lập băng đảng này trong giai đoạn 2007-2009 và kiểm soát nhiều khu vực tại Jalisco. Băng đảng này khét tiếng với các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng an ninh, sử dụng vũ khí hạng nặng, thiết bị không người lái mang chất nổ và từng bắn hạ trực thăng quân sự. Vào tháng 2/2025, chính phủ Mỹ đã liệt CJNG vào danh sách tổ chức khủng bố nước ngoài.
Giới chức Mexico ước tính CJNG đã thiết lập hơn 250 chốt chặn phong tỏa giao thông ở 20 bang trên cả nước và đốt cháy nhiều phương tiện. Mặc dù Mexico hy vọng cái chết của El Mencho sẽ làm giảm áp lực từ chính quyền Tổng thống Donald Trump trong trấn áp các băng đảng ma túy, nhiều người lo ngại tình hình bạo lực sẽ tồi tệ hơn khi CJNG tiếp tục các hoạt động trả thù.
Giới phân tích cảnh báo rằng cái chết của El Mencho có thể châm ngòi cho cuộc đấu đá tranh giành địa bàn và ảnh hưởng giữa CJNG và băng đảng Sinaloa đối địch, khiến bạo lực trở nên tồi tệ hơn trong thời gian tới. Cuộc khủng hoảng này đang đặt ra những thách thức lớn cho an ninh và ổn định tại Mexico.
