Ngành Công Nghệ Ấn Độ: Hào Quang Và Bóng Tối Của Giấc Mơ Thăng Tiến
Trong nhiều thập kỷ, ngành công nghệ thông tin Ấn Độ được xem như biểu tượng của cơ hội và sự thăng tiến xã hội, thu hút hàng triệu người trẻ từ vùng quê nghèo bước vào tầng lớp trung lưu. Với quy mô ước tính khoảng 280 tỷ USD và hơn 5 triệu lao động, lĩnh vực này đã tạo ra những câu chuyện thành công đáng ngưỡng mộ. Tuy nhiên, phía sau hào quang rực rỡ ấy, một mặt trái khắc nghiệt đang dần lộ diện, nơi áp lực công việc, tình trạng kiệt sức và nỗi lo mất việc vì trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra một cuộc khủng hoảng âm thầm, ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe tinh thần của người lao động.
Giấc Mơ Tan Vỡ: Câu Chuyện Của Somwanshi
Somwanshi, một sinh viên xuất sắc đến từ ngôi làng nhỏ giữa vùng nông thôn Ấn Độ, từng được xem là biểu tượng cho giấc mơ công nghệ. Chín tháng trước, anh nhận được công việc đáng mơ ước tại Krutrim - một startup trí tuệ nhân tạo được định giá 1 tỷ USD. Đối với gia đình và cộng đồng, đây là bước ngoặt lớn: người dân trong làng treo băng rôn chúc mừng, và từ khoản lương đầu tiên, anh đã gửi tiền về cho cha mẹ, giúp xây một ngôi đền nhỏ trên mảnh đất quê hương để tạ ơn. Với mức lương 3,7 triệu rupee mỗi năm (tương đương khoảng 41.000 USD), gần gấp 10 lần thu nhập từ trồng trọt của gia đình, tương lai dường như rất tươi sáng.
Thế nhưng, giấc mơ ấy nhanh chóng biến thành áp lực khổng lồ. Sau khi bắt đầu làm việc tại Krutrim, Somwanshi nhanh chóng rơi vào guồng làm việc căng thẳng, thường xuyên làm việc 15 giờ mỗi ngày. Anh từng nói với gia đình rằng có thể không kịp về nhà dịp Diwali - lễ hội lớn của Ấn Độ. “Công việc đó đã bào mòn tinh thần của cậu ấy,” người anh họ Sachin Somwanshi kể lại. Đến tháng 5 năm ngoái, Somwanshi xin nghỉ phép, nhưng nhật ký điện thoại cho thấy nhiều cuộc gọi từ sếp và bộ phận nhân sự không được trả lời. Đêm hôm đó, camera an ninh ghi lại cảnh anh đi lại nhiều vòng trong khu chung cư ở Bengaluru trước khi rời đi và tiến về phía một hồ nước gần đó - nơi cảnh sát sau này đã tìm thấy thi thể.
Somwanshi vốn là người kín tiếng, hầu như không hoạt động trên mạng xã hội và thậm chí không có tài khoản Instagram. Ước mơ duy nhất của anh là trở thành doanh nhân công nghệ và tạo việc làm cho nhiều thanh niên trong làng. “Cậu ấy muốn kiếm tiền từ công việc hiện tại rồi huy động vốn để mở công ty IT riêng,” người bạn thời thơ ấu Amol Patil chia sẻ. Nhưng công việc tại Krutrim khó khăn hơn anh tưởng: anh thường gọi điện cho gia đình mỗi ngày từ Bengaluru, song chưa bao giờ nói về áp lực mình đang phải chịu. Hai tháng trước khi qua đời, trong chuyến về thăm nhà, Somwanshi đã tâm sự với Patil rằng nhiều đồng nghiệp bị sa thải hoặc chuyển sang nhóm khác, khiến khối lượng công việc của anh tăng lên, đồng thời anh cảm thấy cô đơn tại Bengaluru - nơi mọi người không nói ngôn ngữ Marathi của anh. Bạn bè khuyên anh nên quay về Pune, một trung tâm công nghệ gần quê hơn, nhưng Somwanshi lo rằng việc từ bỏ sẽ khiến gia đình và cả ngôi làng thất vọng.
Thực Trạng Khắc Nghiệt: Áp Lực Và Kiệt Sức Trong Ngành
Theo một khảo sát gần đây, 83% nhân viên công nghệ tại Ấn Độ đang rơi vào tình trạng kiệt sức, với khoảng 1/4 số lao động phải làm việc hơn 70 giờ mỗi tuần. Ở bang Karnataka, nơi có thành phố Bengaluru - “thung lũng Silicon của Ấn Độ”, lao động công nghệ chiếm tới 20% số bệnh nhân cần ghép tạng do suy nội tạng, theo thống kê của một tờ báo lớn trong khu vực. Một nghiên cứu tại Hyderabad, trung tâm CNTT khác của nước này, cho thấy 84% nhân viên công nghệ mắc các bệnh về gan vì lối sống ít vận động và căng thẳng kéo dài.
Dù vậy, một số lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ vẫn kêu gọi nhân viên làm việc 70 đến 90 giờ mỗi tuần, cao hơn nhiều so với mức tối đa hợp pháp 48 giờ/tuần của Ấn Độ. Những người trong ngành mô tả một môi trường làm việc ngày càng căng thẳng, từ lập trình viên trẻ đến quản lý cấp cao, nhiều người bị cuốn vào vòng xoáy deadline, gần như không còn thời gian cho gia đình hay bản thân. Đồng thời, nỗi lo bị sa thải ngày càng lớn khi trí tuệ nhân tạo phát triển, đe dọa thay thế các công việc lặp lại.
Khủng Hoảng Tinh Thần: Tự Tử Và Bất Ổn Lao Động
Các công đoàn và nhân viên trong ngành cho rằng một loạt vụ tự tử trong cộng đồng lao động công nghệ là dấu hiệu đáng báo động. Phân tích các bản tin địa phương cho thấy 227 vụ tự tử liên quan đến lao động công nghệ tại Ấn Độ được ghi nhận trong giai đoạn 2017–2025, bao gồm các trường hợp như một quản lý phần mềm 48 tuổi tại Chennai nhảy từ tòa nhà văn phòng, một nhân viên IT 36 tuổi ở Pune lao xuống lòng sông, hay một kỹ sư phần mềm 38 tuổi tự tử vì trầm cảm. Tháng 4 vừa qua, một kỹ sư máy tính 23 tuổi tại bang Kerala gửi video cho mẹ nói rằng anh không thể chịu đựng thêm áp lực công việc, trước khi nhảy tự vẫn từ tòa nhà chung cư. Theo công đoàn công nghệ địa phương, cái chết của chàng trai trẻ “phản ánh vấn đề sâu sắc trong văn hóa doanh nghiệp của ngành CNTT.”
Ấn Độ vốn đã có tỷ lệ tự tử cao, đặc biệt trong cộng đồng nông dân. Theo dữ liệu chính phủ năm 2022, tỷ lệ tự tử tại nước này đạt 12,4 trên 100.000 người, cao hơn mức trung bình toàn cầu là 9,2. Giáo sư tâm thần học Sanjeev Jain tại Viện Khoa học Thần kinh và Sức khỏe Tâm thần Quốc gia ở Bengaluru cho biết trước đây tự tử chủ yếu liên quan đến nghèo đói cực độ, nhưng hiện tượng này đang lan sang tầng lớp lao động trí thức - những người cảm thấy công việc của họ ngày càng bấp bênh.
Tác Động Của AI Và Bối Cảnh Toàn Cầu
Theo giáo sư Jayanta Mukhopadhyay tại Viện Công nghệ Ấn Độ (IIT) Kharagpur, văn hóa làm việc vốn đã khắc nghiệt càng trở nên cực đoan hơn sau đại dịch Covid-19, khi làm việc từ xa khiến ranh giới giữa công việc và đời sống cá nhân gần như biến mất. Cùng lúc đó, AI đang khiến thị trường lao động thêm bất ổn: những công việc kỹ thuật cấp thấp dễ dàng bị tự động hóa, trong khi nguồn cung lao động kỹ thuật lại dư thừa. Một báo cáo năm 2024 cho thấy chỉ khoảng 10% trong số 1,5 triệu sinh viên kỹ thuật tốt nghiệp ở Ấn Độ có thể tìm được việc làm. “Nhân viên công nghệ đang phải đối mặt với sự bất định rất lớn về công việc,” Mukhopadhyay nói. “Và họ đang chịu áp lực cực kỳ lớn.”
Khó khăn tồn đọng trong ngành công nghệ không chỉ diễn ra tại Ấn Độ. Năm 2025, các công ty công nghệ Mỹ thông báo 150.000 lượt cắt giảm việc làm, mức giảm mạnh nhất trong nền kinh tế, với số tin tuyển dụng công nghệ tại Mỹ tháng 7/2025 thấp hơn 36% so với đầu năm 2020. Trên toàn cầu, các tập đoàn lớn như Intel, Microsoft và Meta cũng đã sa thải hàng chục nghìn nhân viên. Theo Fabian Stephany, nhà nghiên cứu tại Đại học Oxford, một phần biến động hiện nay là sự điều chỉnh sau giai đoạn bùng nổ công nghệ trong đại dịch, nhưng AI cũng đang bắt đầu tạo ra sự gián đoạn, đặc biệt đối với các vị trí lập trình cấp thấp. Một nghiên cứu của Đại học Stanford cho thấy việc làm của lao động mới vào nghề trong các ngành dễ bị AI thay thế đã giảm khoảng 13%.
Sau khi Somwanshi qua đời, Krutrim ra thông cáo bày tỏ “vô cùng đau buồn trước sự ra đi của một nhân viên trẻ tài năng” và cho biết anh đang trong thời gian nghỉ phép khi sự việc xảy ra. Câu chuyện của Somwanshi và hàng loạt bi kịch khác đã phơi bày mặt trái đáng lo ngại của ngành công nghệ Ấn Độ, nơi giấc mơ thăng tiến đang bị che khuất bởi áp lực, kiệt sức và nỗi lo mất việc trong kỷ nguyên AI.
