Vụ án lừa đảo quy mô lớn với hơn 70 bị can được yêu cầu điều tra bổ sung
Ngày 19/4, Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hà Nội đã ra quyết định trả hồ sơ, đề nghị cơ quan cảnh sát tiến hành điều tra bổ sung vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản do bị can Phó Đức Nam (còn gọi là Mr Pips, sinh năm 1994, ở Thành phố Hồ Chí Minh) cầm đầu. Mục đích là nhằm xác định rõ một số vấn đề còn tồn tại trong quá trình điều tra.
Các bị can chính và cáo buộc
Trong vụ án này, ngoài Mr Pips, còn có bị can Nguyễn Hòa Bình (tức Shark Bình) bị đề nghị truy tố về tội "Rửa tiền". Bị can Lê Khắc Ngọ (tức Mr Hunter, sinh năm 1990, ở Hưng Yên) và vợ là Ngô Thị Thêu (sinh năm 1995, ở Hải Phòng) bị đề nghị truy tố về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản". Ngoài ra, có 72 người khác bị đề nghị truy tố về một trong hai tội nêu trên hoặc tội "Chứa chấp tài sản do người khác phạm tội mà có".
Hoạt động của Mr Pips và đồng phạm
Theo kết luận điều tra, năm 2018, Mr Pips đã quen biết đối tượng Isik Uran (sinh năm 1984, người Thổ Nhĩ Kỳ). Cả hai bàn bạc và thống nhất việc Uran tạo lập, quản lý, điều hành các trang web kết nối với các ứng dụng MT4 và MT5, sử dụng để giao dịch ngoại hối và chứng khoán quốc tế. Ở trong nước, Nam thuê văn phòng và nhân viên để bước đầu tạo lập và trực tiếp điều hành các văn phòng kinh doanh, giao cho bị can Đặng Hoàng Liên Anh phụ trách marketing.
Năm 2019, Nam bàn bạc với Lê Khắc Ngọ và Bùi Trung Đức về việc để Ngọ và Đức mở rộng hệ thống sàn giao dịch ở Việt Nam với quy mô trên toàn quốc. Họ núp bóng dưới danh nghĩa công ty và trang mạng hoạt động trong lĩnh vực Tele Marketing (tiếp thị, quảng bá sản phẩm qua điện thoại), Tele Sale (tư vấn, bán hàng qua điện thoại), tư vấn môi giới chứng khoán và forex. Hoạt động này nhằm dụ dỗ và lôi kéo bị hại tham gia đầu tư, sau đó chiếm đoạt tài sản.
Vai trò và trách nhiệm của các bị can
Cơ quan điều tra đánh giá hành vi của các bị can "có quy mô, tổ chức, thực hiện rất tinh vi". Xét vai trò từng bị can, Mr Pips là người có hành vi bàn bạc, thống nhất với Isik Uran trong việc tạo lập 36 trang web. Ông chỉ đạo nhân viên mở các công ty "ma", sử dụng danh nghĩa của các công ty này để tuyển dụng nhân sự, ký kết hợp đồng cung cấp dịch vụ thuê đầu số điện thoại sử dụng cho ứng dụng Zoiper, và mở 69 tài khoản ngân hàng, tài khoản tại các công ty trung gian thanh toán, gắn với các sàn giao dịch nêu trên để nhận tiền đầu tư của người bị hại.
Mr Pips cũng thuê văn phòng trên địa bàn các tỉnh, thành phố lớn trên cả nước để tuyển dụng nhân viên, thực hiện các hoạt động độc lập nhưng bổ trợ chặt chẽ cho nhau thành hệ thống hoàn chỉnh để tiến hành hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Điều tra xác định, toàn vụ án Mr Pips đã phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản với vai trò chủ mưu cầm đầu, chịu trách nhiệm với toàn bộ 738 vụ, tổng số tiền lên tới 1.301 tỷ đồng.
Đối với Lê Khắc Ngọ, điều tra quy kết năm 2019, bị can đã bàn bạc với Phó Đức Nam về việc mở rộng hệ thống các sàn giao dịch chứng khoán và forex ở Việt Nam với quy mô trên toàn quốc. Ông được Nam giao quản lý 20 văn phòng hoạt động kinh doanh để dụ dỗ, lôi kéo bị hại tham gia đầu tư nhằm chiếm đoạt tài sản. Do đó, Mr Hunter Lê Khắc Ngọ phải chịu trách nhiệm đối với 180 vụ lừa đảo, với số tiền chiếm đoạt là 216 tỷ đồng.
Cáo buộc đối với Shark Bình
Đối với Shark Bình, kết luận điều tra xác định để phục vụ hoạt động nhận tiền của nhà đầu tư, Mr Pips cùng đồng phạm đã sử dụng hệ thống ví điện tử của Công ty Cổ phần Ngân Lượng do Shark Bình quản lý làm trung gian thanh toán. Qua đó, hình thành dòng tiền quy mô lớn liên quan đến nhiều sàn Forex. Forex là sàn giao dịch ngoại hối, trao đổi các loại tiền tệ quốc tế, cho phép nhà đầu tư kiếm lợi nhuận từ sự chênh lệch tỷ giá. Tại Việt Nam, cơ quan điều tra nhấn mạnh các sàn Forex hiện không được Ngân hàng Nhà nước cấp phép và hoạt động là trái quy định pháp luật.
Theo cơ cấu tổ chức tại Công ty Ngân Lượng, ông Nguyễn Hòa Bình giữ vai trò chỉ đạo chung, quyết định các chính sách phí. Theo quy trình, khách hàng mở ví Ngân Lượng thông qua ứng dụng hoặc website, cung cấp đầy đủ thông tin cá nhân như họ tên, ngày sinh, căn cước công dân, số điện thoại, email và tài khoản ngân hàng liên kết, sau đó xác thực để sử dụng dịch vụ.
Cơ quan điều tra kết luận từ năm 2018, thông qua bộ phận hotline, bị can Trần Thị Thanh Tâm (cấp dưới của Shark Bình) được kết nối với đại diện sàn forex GKFX để thỏa thuận mức phí giao dịch. Sau đó, Mr Pips liên hệ trực tiếp với nhóm Tâm qua Telegram để trao đổi hợp tác. Trong quá trình hoạt động, Mr Pips tiếp tục đưa thêm nhiều sàn forex khác (như DK Trade, ASX, ACX, Sea Investing, HonorFX, ScopeMarkets) vào hệ thống thanh toán thông qua Ngân Lượng.
Khi có sự cố giao dịch, các nhóm Telegram được lập với sự tham gia của bộ phận kinh doanh, kỹ thuật, vận hành và nhân viên các sàn cùng phối hợp xử lý. Kết quả điều tra xác định, từ ngày 15/6/2020 đến 23/9/2022, có 150 bị hại đã chuyển tiền vào các tài khoản ví Ngân Lượng với tổng số tiền hơn 213,4 tỷ đồng. Dòng tiền này được luân chuyển qua nhiều tài khoản ngân hàng đứng tên Công ty Cổ phần Ngân Lượng tại các ngân hàng lớn, sau đó nạp vào các sàn forex nêu trên.
