Phiên tòa xét xử vụ án hối lộ lớn trong ngành thủy lợi
Chiều ngày 31 tháng 3, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã tiếp tục phiên xét xử vụ án đưa và nhận hối lộ xảy ra tại Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (cũ) cùng với Công ty TNHH MTV đầu tư và xây dựng Hoàng Dân. Vụ án này thu hút sự chú ý lớn do liên quan đến hàng loạt dự án thủy lợi trọng điểm trên cả nước.
Chi tiết hành vi hối lộ và các bị cáo liên quan
Theo cáo trạng của Viện kiểm sát, để đảm bảo trúng thầu tại nhiều dự án thủy lợi, Giám đốc Công ty Hoàng Dân Nguyễn Văn Dân đã chi ra hơn 40 tỉ đồng để hối lộ cho các cựu quan chức thuộc Bộ NN-PTNT. Một trong những người nhận tiền nổi bật là ông Nguyễn Hải Thanh, từng giữ chức vụ cựu Phó cục trưởng và sau này là Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng công trình, đồng thời kiêm nhiệm Giám đốc Ban 4.
Trong vụ án này, tổng cộng có 5 cựu cán bộ thuộc Bộ NN-PTNT bị truy tố về tội nhận hối lộ. Đáng chú ý, ông Thanh là người duy nhất bị xét xử vắng mặt do đang trốn truy nã và chưa bị bắt giữ. Mặc dù vậy, ông Thanh vẫn có hai luật sư tham gia bào chữa. Vợ của ông được triệu tập với tư cách người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan nhưng cũng vắng mặt. Chủ tọa phiên tòa cho biết, vợ ông Thanh đã chủ động nộp lại toàn bộ số tiền mà chồng bà bị cáo buộc hưởng lợi bất chính từ hành vi nhận hối lộ.
Diễn biến phức tạp tại các dự án thủy lợi
Hành vi sai phạm của ông Thanh được xác định liên quan trực tiếp đến gói thầu số 36 thuộc dự án hồ chứa nước Bản Mồng tại tỉnh Nghệ An. Dự án này do một liên danh gồm Công ty Hoàng Dân, Tổng công ty xây dựng thủy lợi 4 và ba đơn vị khác cùng thi công. Sau khi được giới thiệu từ cựu Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Hoàng Văn Thắng và cựu quyền Cục trưởng Trần Tố Nghị, ông Dân đã tìm gặp ông Thanh để "xin" dự án.
Tại cuộc gặp, ông Dân đã nhờ vả và hứa hẹn sẽ có quà cảm ơn sau này. Ông Thanh đồng ý hỗ trợ, giao cho cấp dưới làm đầu mối, cung cấp file dự toán gói thầu, từ đó giúp liên danh của Công ty Hoàng Dân giành được hợp đồng. Cuộc gặp này còn có sự tham gia của bị cáo Lê Vũ Hùng, Tổng giám đốc Tổng công ty xây dựng thủy lợi 4. Ông Hùng khai rằng ông Dân có nhờ vả ông Thanh và nói sẽ cảm ơn sau, nhưng không đề cập cụ thể về số tiền.
Sau khi trúng thầu, ông Dân đã chi 10 tỉ đồng để "cảm ơn" ông Nghị, 5 tỉ đồng cho tập thể Ban 4 và 10 tỉ đồng cho ông Thanh. Tuy nhiên, ông Thanh sau đó đã trả lại 5 tỉ đồng trong số này.
Áp lực từ cấp trên và hệ lụy tại dự án khác
Ngoài dự án Bản Mồng, ông Thanh còn bị cáo buộc liên quan đến dự án hồ chứa nước Cánh Tạng tại tỉnh Hòa Bình, do Ban 1 đảm nhận vai trò chủ đầu tư. Vào cuối năm 2018, ông Dân gặp ông Thanh và được gợi ý lập liên danh tham gia dự án, đồng thời được khuyên nên gặp bị cáo Tạ Văn Thuyết, Giám đốc Ban 1, để được tạo điều kiện thuận lợi.
Bị cáo Thuyết khai tại tòa rằng ông Thanh là cấp trên của mình và đã gọi điện đề nghị tạo điều kiện cho Công ty Hoàng Dân, với lý do đây là đơn vị mạnh và có kinh nghiệm. Ban đầu, ông Thuyết từ chối vì cho rằng nếu là đơn vị mạnh thì nên tuân thủ đúng luật. Tuy nhiên, ông Thanh đã gây sức ép bằng cách cảnh báo rằng nếu không hợp tác, hoạt động của Ban 1 sẽ gặp nhiều khó khăn. Sau nhiều lần chịu áp lực, ông Thuyết cuối cùng đã đồng ý giao cho cấp dưới cung cấp file tự toán cho doanh nghiệp, vi phạm nghiêm trọng quy định về đấu thầu và gây thiệt hại hơn 16 tỉ đồng.
Chiêu thức che giấu hành vi nhận hối lộ
Về số tiền 10 tỉ đồng chi cho ông Thanh, ông Dân khai rằng ông Thanh đã hỏi mượn để giải quyết công việc cá nhân, nên ông đã chuyển khoản theo yêu cầu. Sau một thời gian dài, ông Thanh chủ động gọi điện trả lại 5 tỉ đồng và soạn sẵn các giấy tờ vay - trả tiền, yêu cầu ông Dân ký vào và giữ lại các tài liệu này.
Tại phiên tòa, ông Dân thừa nhận rằng sau khi trúng thầu dự án hồ Bản Mồng, ông có ý định cảm ơn ông Thanh nhưng chưa kịp thực hiện thì ông Thanh đã hỏi vay tiền. Ông Thanh trả 5 tỉ đồng, và 5 tỉ đồng còn lại ông Dân tự hiểu là tiền cảm ơn. Khi được chủ tọa hỏi về động thái trả tiền kèm giấy vay, ông Dân cho biết đến nay mới nhận ra đây là hành vi nhằm che giấu việc nhận hối lộ, giúp cựu cục trưởng tránh bị xử lý pháp luật.
Cùng với 5 tỉ đồng nêu trên, ông Thanh còn nhận thêm 1,25 tỉ đồng được trích từ số tiền ông Dân chi cho tập thể Ban 4, nâng tổng số tiền nhận hối lộ lên 6,25 tỉ đồng. Hiện tại, ông Thanh đã xuất cảnh sang Canada trước khi vụ án bị khởi tố, để lại nhiều hệ lụy pháp lý và xã hội đáng quan ngại.
