Sáng 3/8, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7/2026 giảm 0,12% so với tháng trước. Đà giảm này chủ yếu đến từ việc giá xăng dầu, lương thực và thực phẩm đồng loạt hạ nhiệt, sau khi CPI đã tăng liên tục trong 5 tháng đầu năm.
Ba nhóm hàng giảm giá kéo CPI đi xuống
Theo số liệu công bố, trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ chính, có 3 nhóm chịu áp lực giảm giá, trong khi 8 nhóm vẫn tăng. Cụ thể:
- Nhóm giao thông giảm 2,02%;
- Nhóm ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0,07%;
- Nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng giảm 0,07%.
Mức giảm của tháng 7 tuy tiếp nối xu hướng từ tháng 6, nhưng biên độ thu hẹp hơn. Trước đó, CPI từng tăng liên tục từ tháng 1 đến tháng 5, sau đó đảo chiều trong tháng 6 và tiếp tục giảm trong tháng 7. Cục Thống kê lý giải diễn biến này chịu tác động của yếu tố mùa vụ, nhu cầu tiêu dùng trong các dịp lễ, Tết, cùng với diễn biến giá nhiên liệu trên thị trường thế giới và chi phí nguyên liệu đầu vào.
CPI 7 tháng tăng 4,39% so với cùng kỳ
Dù có hai tháng giảm liên tiếp, mặt bằng giá chung 7 tháng đầu năm vẫn cao hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 7 tháng năm 2026, CPI tăng 4,39% so với cùng kỳ 2025, trong khi con số tương ứng của 7 tháng năm 2025 là 3,26%.
So với cùng kỳ năm trước, diễn biến CPI năm 2026 có sự khác biệt so với năm 2025: mức tăng đạt đỉnh vào tháng 5 với 5,6%, trong khi tháng 1 có mức tăng thấp nhất với 2,53%. Theo Cục Thống kê, nguyên nhân chính khiến CPI bình quân 7 tháng tăng cao là do giá xăng dầu và gas tăng theo diễn biến thị trường thế giới; cùng với đó, nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt, vật liệu xây dựng và nhóm hàng ăn uống cũng tăng vì chi phí đầu vào tăng và nhu cầu tiêu dùng của người dân phục hồi.
Lạm phát cơ bản thấp hơn CPI chung
Trong tháng 7, lạm phát cơ bản tăng 0,33% so với tháng trước và tăng 4,63% so với cùng kỳ năm trước. Tính bình quân 7 tháng, lạm phát cơ bản tăng 4,19% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức tăng 4,39% của CPI bình quân chung.
Nguyên nhân của sự chênh lệch này là do CPI chung bao gồm cả nhóm xăng dầu, gas và thực phẩm - những mặt hàng có biến động giá mạnh trong thời gian qua. Trong khi đó, lạm phát cơ bản loại trừ các nhóm này. Việc lạm phát cơ bản thấp hơn CPI chung cho thấy phần lớn áp lực lạm phát hiện đến từ yếu tố ngoại sinh, đặc biệt là giá nhiên liệu và lương thực.
Triển vọng giá và áp lực lên người lao động
Diễn biến giá cũng đang đặt ra bài toán cho chính sách thu nhập. Theo Bộ Nội vụ, dự kiến chỉ số CPI trong năm 2026 và 2027 tăng khoảng 4,5%/năm. Với mức tăng này, mức lương tối thiểu hiện hành sẽ không còn đảm bảo mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình.
Số liệu của Cục Thống kê cũng cho thấy trong 6 tháng đầu năm 2026, CPI của Việt Nam tăng 4,38% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu do chi phí nhà ở, điện, thực phẩm và giao thông duy trì ở mức cao. Như vậy, mức tăng bình quân 7 tháng (4,39%) nhỉnh hơn một chút so với 6 tháng, phản ánh mức giảm trong tháng 7 chưa đủ bù đắp cho đà tăng của các tháng trước.
Bài viết được thực hiện theo số liệu và nhận định được công bố bởi Cục Thống kê, đăng tải trên VTCNews.vn của tác giả Phạm Duy.
