Trong tuần này, giá cà phê thế giới tiếp tục leo dốc trên cả hai sàn giao dịch London (Anh) và New York (Mỹ). Cụ thể, cà phê robusta kỳ hạn giao tháng 9.2026 trên sàn London tăng 25 USD, lên 3.782 USD/tấn; trong khi cà phê arabica trên sàn New York tăng tới 403 USD, chốt tại 7.306 USD/tấn. Tại thị trường nội địa, giá cà phê khu vực Tây Nguyên cũng tăng khoảng 800 đồng/kg, giao dịch quanh mức 96.800 đồng/kg.
Báo cáo mới đây của Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam (VICOFA) nhận định xu hướng tăng giá sẽ còn tiếp diễn, chủ yếu do ba nguyên nhân: thời tiết bất lợi, cung cầu mất cân đối và quy định chống phá rừng EUDR của châu Âu.
Thời tiết bất lợi và El Nino gây áp lực lên sản lượng
Nguyên nhân đầu tiên được VICOFA chỉ ra là yếu tố thời tiết. Vụ thu hoạch cà phê tại Brazil – nước sản xuất cà phê lớn nhất thế giới – đang diễn ra chậm hơn so với cùng kỳ các năm. Điều này khiến lượng cà phê chào bán ra thị trường bị hạn chế, tạo sức ép lên giá.
Bên cạnh đó, hiện tượng El Nino được dự báo sẽ tác động mạnh đến khu vực châu Á trong giai đoạn cuối năm 2026 và đầu năm 2027. VICOFA lưu ý El Nino thường gây khô hạn hoặc mưa trái mùa, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và sản lượng cà phê. Do đó, nguồn cung hàng hóa có khả năng tiếp tục bị thu hẹp trong các vụ tới.
Cung cầu mất cân đối, tồn kho thấp
Từ vấn đề thời tiết dẫn đến yếu tố thứ hai là cung cầu. Theo VICOFA, nguồn cung cà phê tại Indonesia – một trong những nhà sản xuất robusta lớn – dự kiến giảm 8%. Sản lượng cà phê robusta của Brazil cũng bị điều chỉnh giảm tới 0,6 triệu tấn so với dự báo ban đầu.
Trong khi nguồn cung suy giảm, lượng cà phê tồn kho thế giới dù được cải thiện nhẹ gần đây nhưng vẫn ở mức thấp. Ngược lại, nhu cầu tiêu thụ cà phê trên toàn cầu ngày càng tăng, đặc biệt từ các thị trường mới nổi. Sự mất cân đối này khiến giá cà phê duy trì đà tăng mạnh.
EUDR tác động từ cuối năm 2026
Yếu tố quan trọng thứ ba là Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR), sẽ chính thức được áp dụng từ ngày 30.12.2026. Theo đó, các nhà nhập khẩu châu Âu buộc phải chứng minh sản phẩm cà phê không có nguồn gốc từ đất phá rừng. Điều này làm tăng chi phí tuân thủ và thúc đẩy giá thu mua đi lên.
VICOFA cho biết, ngay từ bây giờ, các nhà nhập khẩu từ châu Âu đã tăng giá thu mua cà phê đối với các hợp đồng giao tháng 10.2026. Động thái này phản ánh kỳ vọng của thị trường về việc nguồn cung tuân thủ EUDR sẽ khan hiếm và đắt đỏ hơn.
Cơ hội xuất khẩu cho Việt Nam và các khuyến nghị
Với diễn biến trên, Việt Nam được đánh giá có cơ hội thuận lợi khi bắt đầu niên vụ mới từ tháng 10.2026. Tuy nhiên, VICOFA khuyến nghị cần có sự hỗ trợ từ Chính phủ để doanh nghiệp mở rộng thị trường. "Ngoài các thị trường truyền thống, Chính phủ cần hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp trong ngành hàng ở các thị trường tiềm năng như: Trung Quốc, Nga, Hàn Quốc và Algeria; thông qua chương trình xúc tiến thương mại quốc gia", báo cáo của VICOFA nêu rõ.
Theo VICOFA, giữa các bộ ngành, địa phương và hiệp hội cần có sự phối hợp chặt chẽ để thích ứng với EUDR ở các khâu quan trọng như số hóa dữ liệu, vẽ bản đồ tọa độ cho từng hộ nông dân. Những giải pháp này sẽ giúp truy xuất nguồn gốc cà phê minh bạch, đáp ứng yêu cầu khắt khe của nhà nhập khẩu châu Âu.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng đang đối mặt với chi phí tài chính khi lãi suất có xu hướng tăng trở lại, hiện ở mức xấp xỉ hai con số. VICOFA đề xuất chính sách ưu đãi lãi suất tín dụng để doanh nghiệp có đủ nguồn lực thu mua, dự trữ cà phê trong bối cảnh giá leo thang.
