Chỉ trong vài ngày qua, Trung Quốc đã phát đi ba tín hiệu mạnh mẽ về tham vọng tự chủ công nghệ bán dẫn trước những rào cản từ phương Tây. Theo nguồn tin từ Wccftech, một công ty bí ẩn đứng sau nỗ lực sản xuất máy quang khắc DUV vừa lộ diện, góp phần củng cố chiến lược phát triển chip nội địa của Bắc Kinh. Thông tin này xuất hiện ngay khi ba sự kiện đáng chú ý diễn ra gần như đồng thời: mô hình AI Kimi K3 của Moonshot chính thức cạnh tranh, cổ phiếu CXMT tăng vọt gần 500% khi niêm yết, và kế hoạch sản xuất hàng loạt máy quang khắc DUV được hé lộ.
Đơn vị được xác định là Shanghai Aishegna, một công ty con thuộc tập đoàn Shanghai Electric. Điều này bác bỏ những suy đoán trước đó cho rằng Shanghai Yuliangsheng Technology sẽ là đầu tàu. Shanghai Aishegna cùng với AIMES Technology, một công ty tách ra từ SMEE, đang đặt mục tiêu sản xuất 5 máy quang khắc DUV trong năm nay và 20 máy bổ sung vào năm tới. Đây là một bước đi chiến lược nhằm giảm sự phụ thuộc vào ASML và các nhà cung cấp phương Tây.
Chiến lược quang khắc đa chiều của Trung Quốc
Trong kế hoạch tổng thể, mỗi công ty đảm nhận một vai trò riêng. AIMES Technology chịu trách nhiệm cung cấp thiết bị cần thiết cho công nghệ DUV, trong khi SMEE xử lý các laser Krypton Fluoride và i-line. Về phần Shanghai Aishegna, công ty này tập trung vào quy trình in thạch bản ngâm DUV, sử dụng nước siêu tinh khiết để cải thiện độ phân giải quang học. Nhờ đó, các bóng bán dẫn có kích thước nhỏ hơn có thể được khắc lên tấm silicon, mở đường cho những thế hệ chip tiên tiến hơn.
Sự phân công rõ ràng này cho thấy Trung Quốc không chỉ dừng lại ở một hướng tiếp cận duy nhất. Họ đang xây dựng một hệ sinh thái quang khắc nội địa hoàn chỉnh, từ nguồn laser, thiết bị phụ trợ cho đến quy trình tích hợp. Mặc dù vậy, việc đưa các thiết bị DUV vào sản xuất hàng loạt vẫn cần thêm thời gian. Theo giới phân tích, Shanghai Aishegna khó có thể đe dọa vị thế thống trị của ASML trong ngắn hạn.
Chất nền thủy tinh: Hướng đi mới cho chip AI
Song song với nỗ lực quang khắc, Trung Quốc cũng đang đẩy mạnh nghiên cứu chất nền thủy tinh. Một báo cáo gần đây cho biết Huawei đang chuẩn bị sản xuất hàng loạt chất nền thủy tinh cho chip từ năm 2027. Các đối tác của Huawei đang phát triển dây chuyền sản xuất cho công nghệ xuyên kính và lớp trung gian thủy tinh, hai thành phần quan trọng trong kiến trúc chip tiên tiến.
Chất nền thủy tinh sở hữu nhiều ưu điểm vượt trội so với chất nền silicon truyền thống. Nó có khả năng chịu nhiệt tốt hơn, độ dày giảm đáng kể, cho phép mật độ kết nối cao hơn cho các GPU AI quy mô lớn. Điều đặc biệt là loại chất nền này giúp cải thiện mật độ bộ xử lý mà không cần phụ thuộc vào máy in thạch bản EUV – vốn là công nghệ đang bị phương Tây siết chặt. Samsung Electro-Mechanics cũng đang phát triển chất nền thủy tinh cùng với Solbrain, cho thấy cuộc đua này không chỉ giới hạn ở Trung Quốc.
Nguyên mẫu EUV và mốc thời gian 2028
Điểm nhấn quan trọng nhất trong chiến lược của Bắc Kinh là việc đã có nguyên mẫu máy quang khắc cực tím EUV. Theo các nguồn tin, kế hoạch sản xuất chip bằng công nghệ EUV dự kiến sẽ diễn ra vào năm 2028. Điều này hoàn thiện bộ ba chiến lược mà Trung Quốc đang theo đuổi: DUV cho sản xuất hiện tại, chất nền thủy tinh cho chip tiên tiến, và EUV cho các thế hệ chip tối tân nhất.
Sự xuất hiện của nguyên mẫu EUV là một cột mốc đáng chú ý, dù vẫn còn nhiều thách thức về kỹ thuật và chuỗi cung ứng. Máy EUV đòi hỏi hệ thống quang học cực kỳ phức tạp và nguồn plasma công suất lớn, vốn là lĩnh vực mà ASML đã dày công nghiên cứu suốt nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, với việc có nguyên mẫu và lộ trình sản xuất rõ ràng, Trung Quốc đang cho thấy quyết tâm thoát khỏi sự kiểm soát của phương Tây trong lĩnh vực bán dẫn.
Các chuyên gia nhận định rằng, nếu Trung Quốc thành công trong việc kết hợp đồng thời DUV, chất nền thủy tinh và EUV, điều này có thể làm thay đổi cục diện chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Dù vậy, trước mắt, các kế hoạch này vẫn cần thời gian để hiện thực hóa và vượt qua những rào cản công nghệ cũng như chính sách từ các nước phát triển. Nhưng những bước tiến vừa qua cho thấy Trung Quốc không ngừng nỗ lực để tự chủ, bất chấp mọi áp lực từ bên ngoài.
