Theo phản ánh từ nhiều doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu, nguồn cung dầu diesel đang bị cấp nhỏ giọt, khiến các cửa hàng phải bán cầm chừng. Mỗi lần nhập hàng, cửa hàng phải chứng minh tồn kho gần hết, thậm chí chụp phiếu xuất kho để đầu mối xác nhận mới được cấp lô hàng tiếp theo. Thay vì nhập 1-2 xe như trước, hiện mỗi lần chỉ được cấp lượng hàng vừa đủ duy trì bán, tránh hết hàng.
Doanh nghiệp lỗ nặng vì chiết khấu thấp
Doanh nghiệp bán lẻ cho biết, mức chiết khấu từ đầu mối trong khoảng một tháng trở lại đây chỉ từ 0-50 đồng/lít, không đủ bù đắp chi phí vận chuyển, lãi vay và vận hành. Theo tính toán, mỗi lít xăng dầu bán ra ước lỗ khoảng 2.000 đồng. Các đầu mối vẫn duy trì cấp hàng để chứng minh có cung ứng, nhưng không cấp khối lượng lớn, khiến cửa hàng không thiếu hoàn toàn nhưng cũng không chủ động được nguồn.
Báo cáo từ Sở Công thương Lào Cai
Thực trạng này được phản ánh rõ qua báo cáo của Sở Công thương Lào Cai gửi Bộ Công thương. Theo Sở, nguồn cung xăng dầu, đặc biệt là dầu diesel phục vụ sản xuất, kinh doanh và vận tải trên địa bàn tỉnh, đang thiếu hụt tại nhiều cửa hàng bán lẻ ở các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu dịch vụ vận tải và khu vực cửa khẩu. Tình trạng xuất hiện từ đầu tháng 6 và kéo dài đến nay, khiến một số cửa hàng khan hiếm cục bộ dầu diesel, phải tạm ngừng bán. Hầu hết thương nhân bán lẻ cho biết mức chiết khấu thương mại duy trì rất thấp, thậm chí có thời điểm bằng 0 đồng, trong khi chi phí nhân công, điện nước, vận chuyển, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường vẫn ở mức cao.
Nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng
Sở Công thương Lào Cai nhận định, tình trạng thiếu nguồn hàng kéo dài cùng áp lực thua lỗ đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng duy trì hoạt động của các cửa hàng bán lẻ, tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn, đứt gãy cục bộ chuỗi cung ứng xăng dầu trên địa bàn tỉnh.
Bộ Công thương: Không loại trừ doanh nghiệp chờ tăng giá
Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) cho biết, xung đột tại Trung Đông khiến việc tạo nguồn của doanh nghiệp đầu mối gặp khó khăn. Nhu cầu tiêu thụ tăng nhanh tại một số địa bàn, lượng khách dịch chuyển về hệ thống đầu mối lớn nhiều hơn tạo áp lực lên khâu tiếp nhận, vận chuyển. "Chúng tôi cũng không loại trừ khả năng một số doanh nghiệp bán cầm chừng để chờ giá tăng", ông Linh nhận định.
Tăng cường kiểm tra, đẩy nhanh sửa Nghị định
Bộ Công thương đã yêu cầu Sở Công thương các tỉnh, thành phố khẩn trương rà soát, báo cáo chi tiết từng trường hợp thiếu nguồn hàng, làm rõ khu vực thiếu hụt, doanh nghiệp đầu mối, hợp đồng phân phối và nguyên nhân. Lực lượng Quản lý thị trường được yêu cầu tăng cường kiểm tra tồn kho, xử lý nghiêm hành vi găm hàng, bán cầm chừng. Về dài hạn, Bộ đang hoàn thiện Dự thảo Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu, trình Thủ tướng trong tháng 7/2026. Dự thảo nâng điều kiện đối với thương nhân đầu mối: phải sở hữu kho tiếp nhận sức chứa ít nhất 15.000m³, tổng nguồn cung không dưới 100.000m³/năm; nếu không đáp ứng hai năm liên tiếp sẽ bị thu hồi giấy phép. Dự thảo cũng hợp nhất thương nhân phân phối với các loại hình bán lẻ thành thương nhân phân phối xăng dầu, bãi bỏ cơ chế cấp giấy xác nhận đủ điều kiện, chuyển sang hậu kiểm. Đổi mới cơ chế điều hành giá: Nhà nước không còn công bố giá cơ sở định kỳ, thương nhân đầu mối và phân phối được quyết định giá bán lẻ theo công thức quy định, phải kê khai với cơ quan quản lý. Đối với vùng sâu, vùng xa, giá bán lẻ không được vượt mức giá cao nhất do đầu mối công bố trên cùng địa bàn. Dự thảo bổ sung quy định về chuyển đổi số: thương nhân đầu mối và phân phối phải kết nối dữ liệu với Bộ Công thương về kho chứa, tồn kho, tổng nguồn, hệ thống phân phối và giá bán.
