Cổ phiếu DMX của Công ty Cổ phần Đầu tư Điện Máy Xanh (ĐMX) chính thức có phiên giao dịch đầu tiên trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) vào ngày 6/8/2026. Gần 1,27 tỷ cổ phiếu được đưa vào giao dịch với giá tham chiếu 80.000 đồng/cổ phiếu, đưa vốn hóa tham chiếu của ĐMX đạt khoảng 101.400 tỷ đồng, gia nhập nhóm doanh nghiệp có vốn hóa trên 100.000 tỷ đồng ngay ngày đầu lên sàn.
IPO quy mô lớn, huy động hơn 13.300 tỷ đồng
Trước khi niêm yết, ĐMX đã bán thành công hơn 166 triệu cổ phiếu trong tổng số gần 180 triệu cổ phiếu chào bán, huy động hơn 13.300 tỷ đồng. Đây là một trong những thương vụ IPO lớn nhất thị trường chứng khoán Việt Nam trong những năm gần đây. Để hình dung quy mô, số tiền này cao gấp khoảng 8,5 lần mức gần 1.564 tỷ đồng mà F88 dự kiến thu về trong đợt chào bán hơn 22 triệu cổ phiếu đang thực hiện.
Tuy nhiên, hai thương vụ không hoàn toàn giống nhau. ĐMX thực hiện IPO lần đầu chào bán cổ phiếu ra công chúng trước khi niêm yết, trong khi cổ phiếu F88 đã giao dịch trên UPCoM từ tháng 8/2025 và đợt phát hành năm 2026 là chào bán thêm để tăng vốn.
Chốt chi hơn 5.000 tỷ đồng cổ tức chỉ 13 ngày sau khi lên sàn
Điểm gây chú ý không chỉ ở số tiền huy động được mà còn ở kế hoạch phân phối tiền mặt rất lớn cho cổ đông ngay trong tháng đầu tiên. Ngày 3/8, Hội đồng quản trị ĐMX thông qua phương án trả cổ tức năm 2025 bằng tiền mặt với tỷ lệ 40%, tương ứng 4.000 đồng/cổ phiếu. Ngày đăng ký cuối cùng là 19/8, chỉ 13 ngày sau phiên giao dịch đầu tiên, tiền dự kiến chuyển từ ngày 26/8.
Với gần 1,27 tỷ cổ phiếu lưu hành, ĐMX sẽ chi hơn 5.000 tỷ đồng cho đợt cổ tức này. Nguồn tiền lấy từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối theo báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025. Đối với nhà đầu tư mua cổ phiếu IPO ở mức 80.000 đồng, khoản cổ tức 4.000 đồng tương ứng tỷ suất tiền mặt 5% trên giá mua. Tuy nhiên, giá cổ phiếu sẽ được điều chỉnh vào ngày giao dịch không hưởng quyền, nhà đầu tư chỉ có lãi nếu tổng giá trị sau điều chỉnh và cổ tức cao hơn vốn ban đầu.
Việc trả cổ tức không phải quyết định bất ngờ sau IPO. Tại buổi giới thiệu cơ hội đầu tư cuối tháng 5, lãnh đạo ĐMX đã hé lộ kế hoạch trả cổ tức đặc biệt 4.000 đồng/cổ phiếu sau khi niêm yết. Điểm đáng chú ý là tốc độ thực hiện: vừa hoàn tất IPO lớn, lên sàn ngày 6/8 và ngay trong tháng phân phối hơn 5.000 tỷ đồng.
Hơn 4.300 tỷ đồng có thể chảy về MWG
Sau đợt phát hành, Công ty Cổ phần Đầu tư Thế Giới Di Động (MWG) vẫn là cổ đông chi phối, nắm khoảng 86% vốn ĐMX. Với tỷ lệ này, MWG dự kiến nhận hơn 4.300 tỷ đồng từ đợt cổ tức tháng 8. Phần còn lại phân phối cho cổ đông cá nhân, tổ chức và nhà đầu tư IPO. Như vậy, phần lớn số tiền quay trở lại công ty mẹ, là lợi ích trực tiếp khi đưa công ty con lên sàn: vừa mở ra cơ chế định giá độc lập, vừa tiếp tục hưởng dòng tiền cổ tức nhờ duy trì quyền kiểm soát.
Khoản tiền hơn 5.000 tỷ đồng không phải lần đầu ĐMX thực hiện chương trình phân phối tiền mặt quy mô lớn. Riêng năm 2025, doanh nghiệp đã chi tổng cộng 8.700 tỷ đồng cổ tức, gồm 4.000 tỷ đồng cho năm 2024 và 4.700 tỷ đồng cho năm 2025, tương đương khoảng 150% lợi nhuận sau thuế. Nếu cộng với đợt thanh toán tháng 8/2026, ĐMX đã và sẽ phân phối gần 13.800 tỷ đồng tiền mặt qua các đợt khác nhau. Con số này phản ánh khả năng tạo tiền và lượng lợi nhuận tích lũy lớn của doanh nghiệp bán lẻ.
Tiền IPO không dùng để chia cổ tức
Việc ĐMX vừa huy động hơn 13.300 tỷ đồng, vừa trả hơn 5.000 tỷ đồng cổ tức có thể gây hiểu nhầm rằng doanh nghiệp gọi vốn từ nhà đầu tư mới rồi phân phối tiền. Tuy nhiên, đây là hai dòng tiền hoàn toàn khác nhau. Theo phương án sử dụng vốn trong hồ sơ chào bán, số tiền thu từ IPO sau khi trừ chi phí được dùng để thanh toán một phần các khoản vay ngân hàng. Trong khi đó, nguồn trả cổ tức tháng 8 là lợi nhuận sau thuế chưa phân phối tích lũy từ hoạt động kinh doanh đến cuối năm ngoái, không liên quan đến hoạt động năm 2026.
Về bản chất, doanh nghiệp đang đồng thời dùng vốn chủ sở hữu mới để giảm nợ vay và tái cấu trúc bảng cân đối, trong khi phân phối một phần lợi nhuận tích lũy cho cổ đông hiện hữu. Đây là mô hình thường xuất hiện ở những doanh nghiệp đã qua giai đoạn mở rộng bằng mọi giá. Khi mạng lưới trong nước đã có quy mô lớn, nhu cầu chi tiền mở hàng trăm cửa hàng mới không còn cấp thiết, dòng tiền có thể được sử dụng để giảm nợ và trả cổ tức.
“Cỗ máy tiền mặt” phía sau hệ thống bán lẻ
Năm 2025, ĐMX đạt gần 109.500 tỷ đồng doanh thu và khoảng 5.800 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng hơn 56% so với năm trước, nhanh hơn đáng kể tốc độ tăng doanh thu. Đà tăng tiếp tục duy trì trong nửa đầu năm 2026 với doanh thu hơn 65.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế gần 4.900 tỷ đồng, lần lượt hoàn thành khoảng 53% và 66% kế hoạch cả năm.
Trong dài hạn, ĐMX dự kiến duy trì chính sách sử dụng tối thiểu 50% lợi nhuận sau thuế để trả cổ tức trong giai đoạn 2026-2030. Nếu thực hiện, DMX có thể được thị trường nhìn nhận không chỉ là cổ phiếu tăng trưởng mà còn là mã tạo dòng tiền cổ tức thường xuyên. Tuy nhiên, với mức giá “không thấp”, tỷ suất cổ tức của ĐMX chưa chắc tốt hơn lãi suất tiền gửi ngân hàng trong điều kiện hiện tại. Nhà đầu tư vẫn phải theo dõi khả năng duy trì tăng trưởng lợi nhuận, nhu cầu đầu tư cho EraBlue tại Indonesia, chi phí vốn và hiệu quả sử dụng hơn 13.300 tỷ đồng huy động từ IPO.
Dù vậy, việc chi hơn 5.000 tỷ đồng chỉ vài tuần sau khi niêm yết cho thấy ĐMX lên sàn với hình hài khác nhiều doanh nghiệp mới IPO. Đây không phải công ty non trẻ đang cần vốn để tìm kiếm mô hình kinh doanh. Đó là doanh nghiệp bán lẻ có doanh thu trên 100.000 tỷ đồng, lợi nhuận hàng nghìn tỷ đồng, sở hữu lượng lợi nhuận tích lũy lớn và hào phóng chia sẻ dòng tiền với cổ đông.
