Thị trường phụ gia ổn định xăng E10 đang trở nên hỗn loạn khi hàng loạt sản phẩm được rao bán trên các sàn thương mại điện tử, đặc biệt là Shopee. Người dân cần hết sức cẩn trọng trước những lời quảng cáo có cánh về tác dụng kỳ diệu của các chất phụ gia này.
Phụ gia xăng E10 tràn lan trên Shopee
Phụ gia ổn định nhiên liệu vốn đã xuất hiện từ lâu, nhưng gần đây mới được nhiều người biết đến khi có thông tin các cây xăng trên cả nước sẽ chuyển sang kinh doanh xăng E10. Xăng E10 có đặc tính dễ hút ẩm, dẫn đến hiện tượng tách lớp ethanol ngậm nước và xăng sau một thời gian, đặc biệt khi xe không hoạt động lâu ngày. Lớp xăng nổi lên trên, còn hỗn hợp ethanol và nước lắng xuống đáy bình, gây han gỉ bình xăng hoặc hư hỏng bơm xăng khi xe vận hành trở lại. Thêm vào đó, phần xăng phía trên có chỉ số octan thấp hơn ban đầu do ethanol mang theo một phần trị số octan khi tách ra.
Trước nỗi lo này, người dùng đang dần quan tâm đến các phụ gia ổn định xăng E10 (fuel stabilizer). Trên Shopee, chỉ cần gõ từ khóa “phụ gia xăng E10” sẽ thấy hàng loạt sản phẩm từ nhiều thương hiệu khác nhau. Ví dụ, một chai dung dịch phụ gia xăng E10 LIQUI MOLY 150ML - 21421 được bán với giá gần 230 nghìn đồng. Quảng cáo cho biết: “Một lon 150ml đủ cho 35 đến 70 lít nhiên liệu. Đổ trực tiếp vào bình xăng, hỗn hợp sẽ tự động hòa trộn. E10 Additive là phụ gia nhiên liệu công nghệ cao, không tro, giúp cải thiện quá trình cháy và tăng tốc. Sản phẩm được phát triển đặc biệt để bù đắp suy giảm hiệu suất khi dùng xăng E10, cải thiện khả năng tăng tốc và độ êm ái, đồng thời bảo vệ khi nhiên liệu có hàm lượng nước cao. Tương thích với mọi loại xăng và phụ gia hiện có.”
Mức giá các sản phẩm dao động từ 150 nghìn đến 230 nghìn đồng, và số lượng đã bán lên tới vài trăm sản phẩm. Không chỉ bán phụ gia, nhiều bài đăng trên mạng xã hội còn hướng dẫn cách chống tách nước bằng dụng cụ tạo sóng, thả vật rung vào bình xăng, hoặc dùng chất hút nước để tách ethanol. Một số khuyên nên lắc xe trước khi sử dụng để trộn đều xăng E10, hạn chế ảnh hưởng đến động cơ.
Chuyên gia cảnh báo nguy cơ tiền mất tật mang
TS Vũ Thị Tần, chuyên gia hóa học tại Đại học Bách Khoa Hà Nội, cho biết hiện tượng xăng E10 hút ẩm và tách lớp chủ yếu xảy ra với xe ít sử dụng, để lâu trong gara, bình xăng không đầy hoặc hệ thống không kín. Về tác dụng của phụ gia, bà cho rằng chúng có thể hỗ trợ làm chậm quá trình oxy hóa và hình thành cặn, nhất là khi xe để lâu. Một số sản phẩm có thành phần giúp phân tán hoặc giữ một lượng nước nhỏ trong hỗn hợp, từ đó giảm nguy cơ nước tự do lắng xuống đáy bình.
Tuy nhiên, kỹ sư ô tô Nguyễn Thành Tâm, chủ một gara sửa chữa tại Long Biên, nhận định phần lớn phụ gia trên thị trường thực chất là hóa chất gốc dung môi, chứa các thành phần làm sạch nhiên liệu mạnh như PEA hoặc PIBA. “Tác dụng chính của chúng là hòa tan cặn carbon, muội than bám ở kim phun, xupap nạp và buồng đốt, giúp động cơ vận hành mượt hơn. Việc cho rằng phụ gia tạo ra ‘lá chắn’ bảo vệ động cơ khỏi đặc tính hóa học của ethanol là rất khó kiểm chứng,” ông Tâm nói.
Kỹ sư Lê Văn Tạch, chuyên gia ô tô, cho biết nhiều cá nhân, đơn vị kinh doanh đã lợi dụng tâm lý lo lắng của người dân để đẩy mạnh quảng cáo các loại hóa chất được cho là ngăn ngừa phân tách nước. “Thực tế, phần lớn lời quảng cáo về phụ gia thần kỳ chống tách nước trên mạng xã hội hiện nay đều không đúng sự thật. Đây là cơ hội để hàng giả, hàng nhái, kém chất lượng bùng phát. Nếu người dân mua phải hàng giả và tự ý pha trộn vào hệ thống nhiên liệu thì rất dễ bị tiền mất tật mang,” ông Tạch cảnh báo.
Ông khuyến cáo người dân nếu có ý định sử dụng phụ gia thì phải tìm hiểu kỹ nguồn gốc, nên đến hãng xe nơi có bộ phận chuyên môn kiểm tra sản phẩm để đảm bảo uy tín. “Các chất hóa học lạ, chưa qua kiểm định khi vào bình xăng không những không mang lại hiệu quả chống tách nước mà còn có thể phản ứng tiêu cực với hệ thống nhiên liệu, gây ăn mòn chi tiết hoặc hư hỏng động cơ,” ông nhấn mạnh.
Các chuyên gia cho rằng việc nhiều gara quảng cáo phụ gia làm sạch như “tấm khiên” chống xăng E10 có thể là sự đánh tráo khái niệm, lợi dụng nỗi lo của người dùng. Đáng chú ý, hầu hết nhà sản xuất đều khẳng định ô tô, xe máy phun xăng điện tử sản xuất từ khoảng năm 2010 trở lại đây đã được thiết kế vật liệu tương thích với xăng E10, thậm chí E15. Do đó, lo ngại xăng E10 phá hỏng động cơ xe hiện đại là sự hoang mang thái quá.
