Thị trường kim cương toàn cầu đang trải qua một trong những giai đoạn khó khăn nhất trong nhiều thập kỷ, khi kim cương nuôi cấy trong phòng thí nghiệm tạo ra những thay đổi mang tính lâu dài. Theo Business Insider, cơn sốt kim cương nhân tạo, từng được cho là xu hướng ngắn hạn, đã gây sức ép lớn lên doanh số kim cương khai thác tự nhiên và khiến giá trị của chúng khó có thể phục hồi như trước.
Giá kim cương đầu tư giảm 68% từ đỉnh
Diamond Standard Index, chỉ số theo dõi giá các viên kim cương đạt tiêu chuẩn đầu tư, đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ khi được xây dựng vào mùa xuân năm nay. So với đỉnh thiết lập năm 2011, chỉ số này mất khoảng 68% giá trị. Trong khi đó, nhu cầu trang sức kim cương tự nhiên trên toàn cầu đi ngang trong năm 2025, theo dữ liệu của De Beers, dù chấm dứt chuỗi ba năm suy giảm liên tiếp nhưng vẫn chưa cho thấy động lực phục hồi rõ ràng.
Ngược lại, số lượng kim cương nuôi cấy có kích thước từ 1,05 đến 1,09 carat bán ra trong năm 2025 tăng 3% so với năm trước, theo Tenoris, doanh nghiệp chuyên phân tích dữ liệu kim cương và trang sức. Ông Dan Mano, Tổng giám đốc công ty phân tích kim cương Rapaport, cho rằng khả năng chống chịu của thị trường có sự khác biệt đáng kể giữa từng phân khúc. Kim cương tự nhiên kích thước lớn ghi nhận kết quả khả quan hơn do ít chịu áp lực cạnh tranh trực tiếp từ sản phẩm nhân tạo.
Thị trường kim cương tự nhiên bị phân hóa
Dữ liệu của Tenoris cho thấy kim cương tự nhiên có trọng lượng từ 2,5 đến 2,74 carat là nhóm tăng trưởng nhanh nhất trong năm 2025, với doanh số tăng 19%. Ngược lại, doanh số của phần lớn kim cương có trọng lượng từ 1,99 carat trở xuống đều suy giảm. “Thị trường kim cương ngày càng phân hóa thành hai cực. Bức tranh chung vẫn còn nhiều thách thức và kết quả khác biệt đáng kể tùy từng nhóm sản phẩm”, ông Mano nhận định.
Ông Edahn Golan, chuyên gia phân tích kim cương và đối tác điều hành tại Tenoris, cũng cho rằng thị trường kim cương tự nhiên đang bị chia tách. Một bên là những viên kim cương lớn, hiếm hoặc có đặc điểm khác biệt, vẫn được bán với giá cao. Bên còn lại là phần lớn kim cương phổ thông, phải cạnh tranh trực tiếp với các sản phẩm nuôi cấy có ngoại hình tương đương nhưng giá thấp hơn nhiều.
Đáng chú ý, kim cương nâu – dòng sản phẩm thường được tiếp thị như những viên đá không hoàn hảo nhưng có cá tính riêng – lại ghi nhận nhu cầu tăng cao. Theo Tenoris, số lượng kim cương nâu khoảng 0,5 carat bán ra trong tháng 5 tăng xấp xỉ 200% so với cùng kỳ. Các doanh nghiệp trang sức thường đặt tên thương mại như “champagne”, “cognac” hoặc “chocolate” để tăng sức hấp dẫn. Một phân khúc khác duy trì đà tăng là kim cương có hình dáng kéo dài như oval hoặc marquise. Ông Paul Zimnisky, chuyên gia phân tích thị trường kim cương, ước tính giá các viên kim cương thuộc nhóm này đã tăng khoảng 25% trong vài năm gần đây. “Đây thường là những viên kim cương được bán với giá vượt xa 10.000 USD. Thị trường rõ ràng đang trải qua một quá trình phục hồi theo hình chữ K”, ông Zimnisky nhận định.
Kim cương nhân tạo chiếm lĩnh thị trường nhẫn cưới
Tác động lớn nhất của kim cương nuôi cấy đến từ việc chiếm lĩnh phân khúc nhẫn đính hôn và nhẫn cưới. Theo khảo sát của nền tảng lập kế hoạch đám cưới The Knot, kim cương nuôi cấy chiếm 61% tổng số giao dịch mua nhẫn đính hôn trong năm 2025, tăng 239% so với năm 2020. Ngoài lợi thế về chi phí, nhiều người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm này do cho rằng quy trình sản xuất ít gây tranh cãi về môi trường và đạo đức khai thác. 85% người tham gia khảo sát cho biết tình hình kinh tế ảnh hưởng đến quyết định tổ chức đám cưới.
Theo ông Golan, đây là phân khúc mà ngành kim cương tự nhiên chịu tổn thương lớn nhất. Người mua nhẫn cưới thường có ngân sách giới hạn nhưng muốn sở hữu viên đá lớn và bắt mắt – điều mà kim cương nuôi cấy đáp ứng hoàn hảo. Nhóm khách hàng chi trả cho kim cương tự nhiên kích thước lớn ít nhạy cảm về giá và sẵn sàng bỏ tiền cho tính quý hiếm, nguồn gốc tự nhiên hoặc giá trị sưu tầm.
Nhu cầu chịu sức ép từ Trung Quốc và tỷ lệ kết hôn giảm
Bên cạnh cạnh tranh từ kim cương nhân tạo, ngành kim cương tự nhiên còn đối mặt với nhiều yếu tố bất lợi khác. Tại Trung Quốc, một trong những thị trường tiêu thụ lớn nhất, quy mô thị trường hàng xa xỉ cá nhân được Bain & Company ước tính giảm tới 5% trong năm 2025. Tỷ lệ kết hôn tại nhiều quốc gia cũng đi xuống, thu hẹp nhu cầu nhẫn đính hôn. Tại Mỹ, các cặp vợ chồng chỉ chiếm khoảng 47% tổng số hộ gia đình trong năm 2025, giảm mạnh so với mức 66% cách đây nửa thế kỷ, theo dữ liệu điều tra dân số.
Kim cương nuôi cấy còn tác động đến nhận thức về giá trị của kim cương nói chung. Theo ông Zimnisky, sự xuất hiện rộng rãi của những viên kim cương lớn với giá thấp đã làm suy giảm nhận thức về độ quý hiếm. “Ngành công nghiệp đang chịu sức ép từ mọi phía”, ông nhận xét. Một số chuyên gia cho rằng kim cương tự nhiên có cơ hội phục hồi khi kim cương nhân tạo trở nên quá phổ biến, khiến người tiêu dùng quay lại tìm kiếm sự khác biệt. “Người tiêu dùng đang bắt đầu muốn sở hữu sản phẩm thực sự tự nhiên trở lại”, ông Zimnisky nói.
Tuy nhiên, ông Joshua Freedman, chuyên gia phân tích cấp cao tại Rapaport, cho rằng diễn biến thị trường mang đặc điểm của một thay đổi dài hạn. “Người trong ngành đang dần đi đến kết luận rằng đây không chỉ là một đợt suy giảm theo chu kỳ. Ngành kim cương đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng có tính nền tảng hơn”, ông Freedman nhận định. Tương lai của kim cương tự nhiên có thể không nằm ở cạnh tranh đại chúng, mà phụ thuộc vào kích thước, độ hiếm, hình dáng, nguồn gốc và câu chuyện riêng của từng viên đá. Thị trường kim cương đang được tái định hình thành một sân chơi hẹp hơn, phân hóa hơn và tập trung vào nhóm khách hàng cao cấp.
