Cá anh vũ (Semilabeo notabilis) là loài cá nước ngọt thuộc họ cá Chép, sinh sống chủ yếu ở thượng lưu sông Hồng và một số sông tại Nghệ An, Phú Thọ, Lạng Sơn. Loài cá này có hình dáng độc đáo với thân dày màu xám, bụng vàng nhạt, miệng dưới to bè hình tam giác kèm nhiều gai thịt. Chiều dài cá từ 40-60 cm, trọng lượng 3-5 kg.
Ngoại hình kỳ dị nhưng thịt thơm ngon
Đặc điểm nhận dạng dễ nhất là môi dưới dày, cong và nhô ra như mõm, giúp cá bám vào đá ăn rong rêu và sinh vật nhỏ. Nhiều người cho rằng cá có ngoại hình khá xấu so với các loài nước ngọt quen thuộc.
Dù vậy, cá anh vũ từ lâu nổi tiếng là đặc sản quý, từng xuất hiện trong yến tiệc triều đình phong kiến nên thường gọi là cá tiến vua. Chất lượng thịt mới làm nên giá trị: thịt trắng, săn chắc, ít xương dăm, vị ngọt thanh và không tanh.
Chế biến và giá trị ẩm thực
Theo người sành ăn, cá anh vũ ngon nhất khi hấp, nướng than hoa hoặc nấu lẩu để giữ vị ngọt tự nhiên. Ngoài ra, cá còn được om măng, nấu riêu, kho tộ. Do sinh trưởng trong môi trường nước sạch chảy xiết, thức ăn tự nhiên nên thịt có hương vị đặc trưng khó loài nuôi nào có được.
Giá cả và độ khan hiếm
Cá anh vũ tự nhiên ngày càng hiếm do môi trường sống bị thu hẹp và áp lực khai thác. Trên thị trường, cá tự nhiên được chào bán giá từ 2-5 triệu đồng/kg, thậm chí cao hơn với con kích thước lớn, nguồn gốc rõ ràng. Cá nuôi thương phẩm giá mềm hơn, dao động 700.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng/kg tùy kích cỡ và chất lượng.
Cá thường chỉ xuất hiện tại nhà hàng đặc sản sông hoặc bán theo đơn đặt trước. Với hương vị thơm ngon và giá trị văn hóa ẩm thực lâu đời, cá anh vũ vẫn được xem là loài cá nước ngọt quý hiếm của Việt Nam, chinh phục thực khách dù ngoại hình không nổi bật.
