Xuân Son không còn đơn độc trên hàng công
Cách đây hai năm, đội tuyển Việt Nam vô địch ASEAN Cup 2024 nhờ dấu ấn đậm nét của Nguyễn Xuân Son. Chân sút sinh năm 1997 bỏ lỡ ba trận vòng bảng vì chấn thương nhưng vẫn đoạt ngôi vua phá lưới với 7 bàn thắng. Xuân Son không chỉ ghi bàn đều đặn, mà còn là ngọn hải đăng soi đường, gồng gánh cả khâu triển khai bóng, tạo cơ hội lẫn kết thúc. Anh chạy chỗ làm tường, hút người, cầm bóng phối hợp, kiến tạo và ghi bàn. Một tiền đạo toàn diện đã giúp đội tuyển Việt Nam ghi tới 10 bàn ở bán kết và chung kết ASEAN Cup 2024. Một tuyển thủ chia sẻ: 'Ban huấn luyện dặn cầu thủ rằng cứ tình huống khó thì chuyền cho Son.'
Tuy nhiên, mặt trái của sự phụ thuộc là khi Xuân Son chấn thương, khoảng trống trên hàng công lộ rõ. Đội tuyển Việt Nam từng ghi bàn nhỏ giọt ở vòng loại Asian Cup. Nhưng HLV Kim Sang-sik đã nhanh chóng có nguồn nhiên liệu mới để nạp đầy cỗ máy tấn công. Xuân Son trở lại với 15 bàn trong 19 trận ở lượt về V-League cùng Nam Định, rồi ghi tiếp 3 bàn trong 2 trận gần nhất cho đội tuyển. Anh càng lợi hại hơn nhờ được tiếp bóng thường xuyên từ hai ngoại binh nhập tịch khác: Hoàng Hên và Tài Lộc.
Bộ ba Brazil ăn ý và triết lý cởi mở
Hoàng Hên đã cùng Xuân Son hợp thành bộ đôi hoàn hảo đưa Nam Định lên đỉnh cao V-League 2023-2024. Tài Lộc cũng tìm thấy sự thấu hiểu với Xuân Son. Ở trận thắng Myanmar, Tài Lộc làm tường nhả bóng vừa vặn cho Xuân Son vung chân dứt điểm thành bàn. Cả ba cầu thủ gốc Brazil vừa độc lập tác chiến tốt, vừa phối hợp ăn ý, tìm thấy nhau chỉ bằng những cái liếc mắt. HLV Kim Sang-sik nắm trong tay hàng công chưa từng có, được xây dựng không riêng cho ASEAN Cup mà còn chuẩn bị cho FIFA ASEAN Cup vào tháng 9-10 và Asian Cup 2027 diễn ra đầu năm sau.
Đội tuyển Việt Nam mạnh lên không chỉ nhờ bộ ba Son - Hên - Lộc. Ông Kim còn có nhân tố trẻ tạo đột biến như Đình Bắc, người rê dắt càn lướt và khuấy đảo, đồng thời trở thành nguồn ghi bàn nhờ tư duy chạy chỗ dứt điểm được nâng tầm dưới bàn tay HLV Alexandre Polking. Đội tuyển cũng có đôi cánh chất lượng: Văn Hậu giỏi leo biên cánh trái và Tiến Anh tạt bóng, xâm nhập tốt cánh phải. Tiến Anh đã có 4 kiến tạo trong 2 trận gần nhất, còn Văn Hậu thổi luồng gió mới cho hành lang biên với những pha chạy chỗ kéo giãn đội hình, giúp đồng đội có khoảng trống bên trong.
Ở tuyến giữa, ông Kim mạnh dạn cắt bỏ vị trí tiền vệ phòng ngự, xếp Hoàng Đức đá cạnh Quang Hải. Hoàng Đức điều phối nhịp nhàng, có các pha chuyền xuyên tuyến, giữ bóng thoát pressing tốt. Quang Hải là suối nguồn sáng tạo với nhãn quan tốt, có thể mở ra khoảng trống chỉ bằng một đường chuyền. Nhìn vào hàng tiền vệ, có thể quan sát triết lý mới mẻ của HLV Kim Sang-sik: đội tuyển Việt Nam sẽ áp đặt, lấy tấn công làm phòng ngự và kiểm soát trận đấu để khống chế đối thủ.
Hướng đến tương lai châu Á
Cách tiếp cận này rất mới, khác hẳn các kỳ ASEAN Cup trước đây. Việt Nam vô địch năm 2008 và 2018 nhờ lối đá chặt chẽ, thực dụng và chắt chiu, đăng quang năm 2024 nhờ Xuân Son tỏa sáng. Còn tại ASEAN Cup 2026, sẽ là phiên bản giàu sức tấn công và chủ động hơn. Tất nhiên, đội tuyển Việt Nam vẫn có thể phòng ngự chặt chẽ khi cần. Nhưng trong bối cảnh trung vệ đội trưởng Duy Mạnh chấn thương, hàng thủ mỏng hiện tại cần được giảm gánh nặng bằng việc hàng công áp đặt tốt hơn, không cho đối thủ có bóng để chơi. Sự chuyển dịch sang hướng chủ động và kiểm soát cũng phù hợp xu thế, nếu đội tuyển Việt Nam muốn vươn ra châu Á, hay xa hơn, là tiến xa tại vòng loại World Cup 2030.
