Chiều ngày 20/5, tại Diễn đàn Tài chính 2026 với chủ đề "Khơi thông dòng vốn, Kết nối đa kênh", các chuyên gia nhận định rằng Việt Nam và cộng đồng doanh nghiệp đang bước vào giai đoạn tăng tốc từ quý II/2026. Mục tiêu là hiện thực hóa các kế hoạch kinh doanh và mục tiêu tăng trưởng cao ở mức hai chữ số, trong bối cảnh nhiều thách thức và thuận lợi đan xen. Yêu cầu huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển trở thành nhiệm vụ trọng tâm.
Doanh nghiệp vừa và nhỏ thiếu hụt tín dụng nghiêm trọng
Ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), thông tin rằng theo kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, Việt Nam cần bứt tốc mạnh mẽ để vượt qua bẫy thu nhập trung bình, chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên nền tảng kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.
Theo ông Phòng, hiện nay các cơ quan quản lý đang nỗ lực tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, với mục tiêu cao nhất là bảo vệ quyền lợi hợp pháp và tạo không gian phát triển rộng mở cho doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân.
Ông Hoàng Quang Phòng cho rằng các doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp siêu nhỏ tại Việt Nam đang đối diện với khoảng trống tín dụng lớn. Mức thiếu hụt tài chính hàng năm cho nhóm doanh nghiệp này lên tới hàng tỷ USD, và một bộ phận không nhỏ doanh nghiệp có nhu cầu chưa được đáp ứng. Do đó, cần hoàn thiện khung pháp lý, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, khơi thông mọi nguồn lực cho sự phát triển. Sức khỏe của doanh nghiệp góp phần thúc đẩy nền kinh tế.
Đa dạng hóa nguồn vốn qua nhiều kênh
Nhận định về nguồn vốn hiện nay, ông Nguyễn Phi Lân, Vụ trưởng Vụ Dự báo Thống kê, Ổn định Tiền tệ Tài chính - Ngân hàng Nhà nước, cho biết năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn và bất định lớn. Ông Lân nhấn mạnh rằng việc khơi thông dòng vốn cho nền kinh tế cần được thực hiện đồng bộ, hài hòa giữa yêu cầu hỗ trợ tăng trưởng với yêu cầu bảo đảm an toàn hệ thống và ổn định kinh tế vĩ mô.
Theo ông, các doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực quản trị tài chính, minh bạch thông tin, cơ cấu lại dòng tiền và tăng cường khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài. Sử dụng nguồn vốn đúng mục đích, tập trung sản xuất kinh doanh và đầu tư để tạo ra giá trị thực.
Thứ hai, cần chủ động đa dạng hóa nguồn vốn thông qua thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu doanh nghiệp, quỹ đầu tư, hợp tác công – tư và các hình thức huy động vốn trung và dài hạn khác. Việc phát triển cân bằng giữa tín dụng ngân hàng và các kênh dẫn vốn khác không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng chống chịu tài chính mà còn góp phần giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng và tăng tính bền vững của nền kinh tế.
Chia sẻ với các doanh nghiệp, ông Lân cho rằng không nên quá bi quan hoặc phản ứng nóng vội trước các biến động ngắn hạn của kinh tế thế giới. Việt Nam có nhiều nền tảng tích cực như ổn định chính trị – xã hội, độ mở thương mại cao, khả năng thu hút FDI tốt, lực lượng lao động dồi dào và vị thế ngày càng cao trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây là những yếu tố quan trọng để nền kinh tế duy trì khả năng chống chịu, phục hồi và tiếp tục tăng trưởng tích cực trong trung và dài hạn.
Đại diện Ngân hàng Nhà nước cũng cho rằng các chính sách điều chỉnh tiền tệ hiện nay linh hoạt, nguồn vốn đa dạng cho nhiều lĩnh vực nhưng tập trung tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên theo chủ trương của Chính phủ, đồng thời kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.
Trung tâm Tài chính quốc tế: Cơ hội hút vốn cho TP.HCM
TS Đỗ Thiên Anh Tuấn, Giảng viên Trường Chính sách công và Quản lý, Đại học Fulbright, chia sẻ rằng hệ sinh thái vốn đa tầng sẽ trở thành điểm tựa vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng 2026-2030. Tuy nhiên, ông chỉ ra năng suất biên của vốn đang có xu hướng giảm dần. Điều này đồng nghĩa với việc để tạo ra thêm một đồng tăng trưởng, nền kinh tế phải đổ vào nhiều vốn hơn so với giai đoạn trước. Hiện tại, hệ số hiệu quả sử dụng vốn (ICOR) của Việt Nam nằm trong khoảng 5 đến 6, mức được đánh giá là kém hiệu quả.
Ở góc độ ngân hàng, ông Trần Hoài Phương, Giám đốc Ngân hàng NHTMCP Phát triển TP.HCM (HDBank), chỉ ra tình trạng mất cân đối tài chính khi dùng vốn ngắn hạn cho các mục đích dài hạn. Các tài sản dài hạn hoặc tài sản cố định bắt buộc phải được che phủ bởi vốn chủ sở hữu hoặc các khoản vay trung và dài hạn. Việc một doanh nghiệp vay vốn ngắn hạn để mua máy móc phục vụ sản xuất là sai lầm về mặt cấu trúc, vì máy móc không phải thứ để bán đi trả nợ sau 6 tháng. Bên cạnh đó, hiệu quả sử dụng vốn thể hiện qua vòng quay vốn cũng là thước đo sự khác biệt giữa các doanh nghiệp. Doanh nghiệp có vòng quay vốn nhanh hơn sẽ có khả năng chống chịu rủi ro tốt hơn.
Ngoài những chính sách tài chính vĩ mô, ở góc độ thu hút đầu tư tại TP.HCM, PGS TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM, chia sẻ rằng việc đa dạng hóa các kênh dẫn vốn trở thành yêu cầu cấp thiết. Hai trụ cột chính để giảm tải cho hệ thống ngân hàng là thị trường vốn và Trung tâm Tài chính quốc tế (VIFC). VIFC được kỳ vọng sẽ trở thành cửa ngõ thu hút dòng vốn quốc tế, tạo ra một hệ sinh thái tài chính đa tầng thay vì chỉ dựa vào các công cụ truyền thống.
Ông Nguyễn Hữu Huân nhấn mạnh rằng hạ tầng công nghệ mới là yếu tố tạo nên sự khác biệt. VIFC đang xây dựng hệ thống công nghệ thông tin hiện đại theo định hướng "đi tắt đón đầu".
Bà Nguyễn Thị Minh Vân, Phó Giám đốc Sở Tài chính TP.HCM, thông tin thành phố hiện có điều kiện diện tích đất tăng gấp 3,2 lần sau sáp nhập và quy mô dân số chạm ngưỡng 14 triệu người. Thành phố đang đứng trước yêu cầu phải thay đổi toàn diện phương thức huy động và phân bổ nguồn lực.
Thành phố đặt mục tiêu huy động vốn đầu tư toàn xã hội đạt mức 30% GRDP, tương đương khoảng 1,18 triệu tỷ đồng trong năm 2026. Đây là con số cần thiết để hiện thực hóa Kế hoạch số 44/KH-UBND ngày 02 tháng 2 năm 2026 của UBND Thành phố về việc thúc đẩy tăng trưởng hai con số.
Một trong những trọng tâm được bà Nguyễn Thị Minh Vân nhấn mạnh là việc hiện thực hóa các cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 98/2023/QH15. Thành phố đang triển khai chính sách hỗ trợ lãi suất thông qua Công ty đầu tư tài chính Nhà nước (HFIC) cho các lĩnh vực ưu tiên.
Bên cạnh kênh tín dụng truyền thống, bà Vân cho biết Thành phố đã chính thức phê duyệt đề án thành lập Quỹ đầu tư, tập trung vào các công nghệ lõi chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), vi mạch bán dẫn và năng lượng tái tạo. Mục tiêu của quỹ là đầu tư vào 50 đến 150 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, biến Thành phố thành "thỏi nam châm" thu hút dòng vốn ngoại. Đây là chiến lược nhằm đưa tỷ trọng kinh tế số đạt 30% GRDP.
Tuy nhiên, bà cho rằng ngân sách công không thể gánh vác toàn bộ nhu cầu vốn khổng lồ này. Việc tối ưu hóa phương thức đối tác công tư (PPP) trong các lĩnh vực mới như y tế và thể thao là cần thiết. Sở Tài chính đang tích cực hoàn thiện các khung pháp lý và bộ sổ tay hướng dẫn quy trình đầu tư PPP để khơi thông nguồn lực xã hội.
Phân loại tín dụng bất động sản để hỗ trợ đúng đối tượng
Nói về dòng vốn tín dụng bất động sản, ông Trần Văn Hiếu, Tổng Giám đốc OBC Holding, cho rằng thị trường hiện nay có khoảng năm loại hình bất động sản, nhưng trong mỗi loại hình lại tồn tại các phân khúc khác biệt hoàn toàn về mục đích và đối tượng sử dụng. Tuy nhiên, cơ chế điều hành tiền tệ hiện tại đang áp dụng một chính sách chung, khiến các dự án nhà ở dân cư phục vụ nhu cầu thực bị kẹt trong rào cản lãi suất và hạn mức của những phân khúc mang tính đầu cơ cao.
Theo ông Trần Văn Hiếu, các dự án phải đảm bảo vốn pháp định và vốn đối ứng chiếm tối thiểu 20% tổng mức đầu tư. Để đủ điều kiện mở bán và huy động vốn từ khách hàng, dự án bắt buộc phải hoàn thành phần móng. Tuy nhiên, các chi phí để đạt được cột mốc này gồm tiền giải phóng mặt bằng, thuế sử dụng đất, chi phí tư vấn thiết kế và thủ tục pháp lý thường chiếm tới 30% đến 40% tổng mức đầu tư dự án. Ông kiến nghị Ngân hàng Nhà nước cần phân loại doanh nghiệp và dự án để có chính sách tín dụng riêng biệt, hỗ trợ các doanh nghiệp đang phát triển những phân khúc bất động sản tầm trung, hướng tới người ở thực.
Hướng tới hệ sinh thái tài chính đa tầng, bền vững
Trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn tăng trưởng mới với nhu cầu vốn ngày càng lớn, việc xây dựng một hệ sinh thái tài chính đa tầng, minh bạch và bền vững đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Các chuyên gia cho rằng chỉ khi dòng vốn được khơi thông đồng bộ giữa ngân hàng, thị trường chứng khoán, trái phiếu, quỹ đầu tư và các kênh tài chính mới, doanh nghiệp mới có thêm dư địa phục hồi, mở rộng sản xuất và nâng cao sức cạnh tranh. Đây cũng được xem là nền tảng quan trọng để Việt Nam thu hút dòng vốn quốc tế, thúc đẩy tăng trưởng dài hạn và hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm tài chính mới của khu vực.
