Ngày 4.8, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hội nghị triển khai Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP ngày 31.7 của Chính phủ về đơn giản hóa thủ tục hành chính cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói cho nông sản, đặc biệt là sầu riêng khi loại trái cây này sắp vào vụ thu hoạch cao điểm.
Điểm mới của Nghị quyết 36: Rút ngắn thời gian, phân quyền cho cấp xã
Ông Huỳnh Tấn Đạt, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cho biết Nghị quyết 36 có nhiều điểm mới quan trọng. Toàn bộ quy trình cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói được thực hiện trên môi trường số, thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia và Hệ thống xử lý nghiệp vụ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Đáng chú ý, Chủ tịch UBND cấp xã được giao thực hiện thủ tục cấp, cấp lại mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói; đồng thời thực hiện hậu kiểm, quản lý, thu hồi, tạm dừng hoặc khôi phục mã số theo quy định. Thời gian xử lý thủ tục hành chính được rút ngắn từ 14 ngày xuống còn 3 ngày đối với trường hợp không đăng ký xuất khẩu và 10 ngày đối với trường hợp đăng ký xuất khẩu đến các thị trường có yêu cầu về mã số.
Đắk Lắk: Chiến dịch 30 ngày đêm số hóa dữ liệu vùng trồng sầu riêng
Bà Đặng Thị Thủy, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk, nhấn mạnh mã số vùng trồng, mã số cơ sở là "chìa khóa" nâng cao giá trị nông sản, mở rộng thị trường xuất khẩu. Đắk Lắk đang triển khai chiến dịch cao điểm 30 ngày đêm để số hóa toàn bộ dữ liệu vùng trồng sầu riêng, tích hợp vào hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản toàn tỉnh.
Bà Thủy đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường đẩy nhanh việc phê duyệt 253 mã số vùng trồng và 93 mã số cơ sở đóng gói đã hoàn thiện hồ sơ, để kịp sử dụng trong mùa thu hoạch sầu riêng năm nay.
Chuyên gia: Mã số vùng trồng là nền tảng truy xuất nguồn gốc
PGS-TS Nguyễn Kim Vân, Phó chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật bảo vệ thực vật Việt Nam, cho rằng Nghị quyết 36 đi sâu giải quyết vấn đề gốc rễ và giá trị của mã số vùng trồng. Đây là cơ sở để truy xuất nguồn gốc và cần thiết ở tất cả các mặt hàng nông sản.
"Khi có mã số vùng trồng, các cơ quan chức năng sẽ nắm được đầy đủ quy trình kỹ thuật canh tác, kiểm soát được dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất trên nông sản và có thể truy xuất nguồn gốc khi gặp sự cố, đảm bảo an toàn thực phẩm cho tiêu dùng trong nước, xuất khẩu", ông Vân nói.
Bỏ diện tích tối thiểu, chấp nhận trồng xen nhưng không hạ chuẩn
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp khẳng định, Nghị quyết 36 nhằm giải quyết dứt điểm các vướng mắc trong thời gian qua. Quy định mới bỏ điều kiện diện tích tối thiểu (trước đây từ 10 ha trở lên) và chấp nhận cấp mã số cho diện tích cây trồng xen.
Tuy nhiên, việc bỏ quy định diện tích tối thiểu hay chấp nhận trồng xen không phải để hạ chuẩn hay cấp mã số tràn lan, mà để công khai, minh bạch hơn. Mã số vùng trồng được cấp gắn với trách nhiệm cao hơn, yêu cầu quy trình sản xuất phải chuẩn, sạch hơn để đáp ứng đòi hỏi truy xuất nguồn gốc.
Đặc biệt, quá trình cấp mã số vùng trồng lần này sẽ được tích hợp và làm song song với chiến dịch xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai trên toàn quốc, việc xác định đúng "gốc" thửa đất là nền tảng cốt lõi để thực hiện truy xuất nguồn gốc nông sản minh bạch.
Ba điều kiện bắt buộc để xuất khẩu nông sản
Thứ trưởng lưu ý người dân và doanh nghiệp, mã số vùng trồng chỉ là 1/3 điều kiện tối thiểu để nông sản đủ tiêu chuẩn xuất khẩu. Hai điều kiện bắt buộc đi kèm là quy trình sản xuất chuẩn và nhật ký ghi chép sản xuất đầy đủ. Các doanh nghiệp, người dân phải thực hiện đồng bộ 3 yếu tố này, đây là yêu cầu bắt buộc từ các thị trường nhập khẩu để xây dựng niềm tin, thương hiệu cho nông sản Việt Nam.
Ưu tiên hỗ trợ 3 tỉnh Tây Nguyên, lập đoàn công tác sang Trung Quốc
Tại hội nghị, ông Nguyễn Hoàng Hiệp đề nghị các đơn vị của Bộ thành lập các tổ công tác, hỗ trợ các địa phương giải quyết dứt điểm thủ tục cấp mã số vùng trồng. Trong đó, Bộ sẽ ưu tiên hỗ trợ 3 tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng triển khai "chiến dịch 30 ngày đêm" cấp mã số vùng trồng cho các mặt hàng nông sản chủ lực như sầu riêng, cà phê.
Ngay trong tháng 8, Bộ sẽ có đoàn công tác sang làm việc với Tổng cục Hải quan Trung Quốc để trao đổi thông tin mới về cấp, quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói đối với các mặt hàng nông sản xuất khẩu sang thị trường này. Hai bên sẽ thảo luận về các giải pháp tháo gỡ khó khăn trong xuất khẩu sầu riêng khi loại trái cây này sắp vào mùa cao điểm.
