Tại huyện miền núi Quảng Trị, người nuôi ong đang lao đao vì mật ong tồn kho, giá bán tụt giảm nghiêm trọng. Gia đình ông Đinh Hữu Mẫn ở thôn Tân Hóa, xã Kim Điền vẫn còn hơn 30 lít mật chưa bán được, trong khi mùa quay mật năm nay còn khoảng 4 tháng nữa mới kết thúc.
Giá mật ong giảm sâu, người nuôi thua lỗ
Ông Mẫn bắt đầu nuôi ong từ năm 2014 với 30 đàn ong, mỗi vụ thu hơn 200 lít mật. Thời điểm đó, thương lái thu mua với giá 250.000 đồng/lít, đầu ra ổn định. Tuy nhiên, giá bán liên tục giảm, hiện chỉ còn khoảng 110.000 đồng/lít, khiến người nuôi không có lãi.
Không riêng gia đình ông Mẫn, cả 6 hộ nuôi ong tại thôn Tân Hóa đều rơi vào cảnh mật ong tồn kho. Tại xã Trường Sơn, tình trạng tương tự cũng diễn ra, nhiều hộ đồng bào Bru Vân Kiều và xã viên các hợp tác xã nuôi ong đã phải giảm số lượng đàn.
Người nuôi ong giảm đàn, bỏ nghề
Ông Trần Đình Doãn ở thôn Tân Hồng, xã Trường Sơn, hiện nuôi 30 đàn ong, mỗi năm thu gần 300 lít mật. Nếu tiêu thụ thuận lợi như trước, gia đình ông có thể thu về hơn 70 triệu đồng. Tuy nhiên, năm nay giá chỉ còn 110.000 đồng/lít, và ông vẫn còn khoảng 80 lít mật chưa bán được.
Trước tình cảnh ế ẩm, nhiều hộ đã cắt giảm đàn ong, thậm chí bỏ hẳn nghề để chuyển sang phát triển cây trồng, vật nuôi khác. Một số hộ đưa sản phẩm lên mạng xã hội để quảng bá, nhưng lượng tiêu thụ vẫn rất hạn chế vì mật ong không phải mặt hàng thiết yếu và cạnh tranh ngày càng lớn.
OCOP 3 sao vẫn chưa giải được bài toán đầu ra
Xã Kim Điền đã thành lập Hợp tác xã Mật ong Hóa Sơn, với các thành viên là đồng bào dân tộc Chứt. Sản phẩm mật ong Hóa Sơn đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao. Tuy nhiên, chứng nhận này vẫn chưa đủ sức giúp sản phẩm mở rộng thị trường.
Ông Đinh Anh Tuấn - Phó Chủ tịch UBND xã Kim Điền, cho biết địa phương xác định nuôi ong là mô hình sinh kế phù hợp, đã tổ chức tập huấn kỹ thuật và hỗ trợ thành lập HTX. Dù vậy, khó khăn lớn nhất vẫn là thị trường tiêu thụ.
HTX giảm từ 600 đàn xuống còn 350 đàn
Ông Lê Văn Tiến - Giám đốc HTX Nuôi ong lấy mật Đại ngàn Trường Sơn, cho biết HTX có 30 gia đình thành viên, trong đó nhiều gia đình người Bru Vân Kiều. Trước đây, tổng đàn ong lên tới 600 đàn, mỗi năm thu hơn 3.000 lít mật. Hiện chỉ còn khoảng 350 đàn.
“Nhiều năm nay, mật ong tiêu thụ rất chậm nên HTX buộc phải giảm đàn. Đến nay, nhiều thành viên vẫn còn hàng chục lít mật tồn trong nhà”, ông Tiến nói.
Cần doanh nghiệp liên kết để phát triển bền vững
Theo thống kê của Phòng Kinh tế xã Trường Sơn, địa phương hiện có 2 HTX nuôi ong với tổng số khoảng 730 đàn. UBND xã đã hỗ trợ xây dựng thương hiệu, nâng cao chất lượng sản phẩm và kết nối các kênh tiêu thụ, nhưng thiếu doanh nghiệp liên kết khiến đầu ra vẫn bấp bênh.
Nghề nuôi ong từng giúp nhiều hộ đồng bào DTTS tại vùng cao Quảng Trị cải thiện thu nhập, thoát nghèo. Tuy nhiên, số lượng đàn tăng nhanh trong khi chưa hình thành chuỗi liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ khiến đầu ra bấp bênh. Để giải quyết, chính quyền cần đẩy mạnh kêu gọi doanh nghiệp đồng hành, xây dựng chuỗi liên kết bền vững.
