Nhờ điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu phù hợp, Tây Nguyên đang trở thành vùng trồng chanh dây trọng điểm của cả nước. Tính đến nay, diện tích trồng chanh dây tại khu vực này đã vượt 10.000 ha, tập trung chủ yếu ở các tỉnh Lâm Đồng, Đắk Lắk, Gia Lai và Kon Tum. Sản lượng hàng năm đạt khoảng 150.000-200.000 tấn, đáp ứng nhu cầu nguyên liệu cho các nhà máy chế biến xuất khẩu.
Lợi thế phát triển chanh dây tại Tây Nguyên
Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lâm Đồng, chanh dây là cây trồng có giá trị kinh tế cao, cho thu nhập bình quân 200-300 triệu đồng/ha/năm. Ông Nguyễn Văn Châu, Giám đốc Sở, cho biết: “Chanh dây phù hợp với vùng đất bazan, khí hậu mát mẻ, giúp cây phát triển tốt và cho chất lượng quả cao. Địa phương đang khuyến khích nông dân mở rộng diện tích theo hướng liên kết với doanh nghiệp chế biến.”
Không chỉ Lâm Đồng, tỉnh Đắk Lắk cũng đẩy mạnh trồng chanh dây với diện tích hơn 3.000 ha. Anh Trần Văn Hùng, một nông dân tại huyện Cư Kuin, chia sẻ: “Gia đình tôi chuyển từ cà phê sang trồng chanh dây từ năm 2018, đến nay thu nhập tăng gấp đôi. Nhờ có hợp đồng bao tiêu với công ty chế biến, đầu ra ổn định hơn.”
Liên kết sản xuất và chế biến
Để hình thành vùng nguyên liệu bền vững, các tỉnh Tây Nguyên đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ, như cung cấp giống sạch bệnh, chuyển giao kỹ thuật canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP và GlobalGAP. Đồng thời, nhiều doanh nghiệp chế biến đã đầu tư nhà máy tại địa phương, như Công ty Cổ phần Nafoods Group với nhà máy tại Đắk Lắk có công suất 30.000 tấn/năm.
Ông Lê Văn Thanh, Tổng Giám đốc Nafoods Group, nhấn mạnh: “Chúng tôi cam kết thu mua toàn bộ sản lượng chanh dây đạt chuẩn của nông dân trong vùng, với giá ổn định. Điều này giúp người trồng yên tâm sản xuất, đồng thời đảm bảo nguồn nguyên liệu chất lượng cho xuất khẩu.”
Tác động kinh tế và xã hội
Việc hình thành vùng nguyên liệu chanh dây đã tạo việc làm cho hàng nghìn lao động nông thôn, góp phần xóa đói giảm nghèo. Theo thống kê, thu nhập của nông dân trồng chanh dây cao gấp 2-3 lần so với các cây trồng truyền thống như sắn, mía. Ngoài ra, sản phẩm chanh dây Tây Nguyên đã xuất khẩu sang nhiều thị trường khó tính như EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, mang về kim ngạch hàng trăm triệu USD mỗi năm.
Tuy nhiên, ngành hàng chanh dây cũng đối mặt với thách thức về biến đổi khí hậu, dịch bệnh và biến động giá cả. Các chuyên gia khuyến nghị cần tiếp tục đầu tư vào giống kháng bệnh, hệ thống tưới tiêu và dự báo thị trường để phát triển bền vững.
