Việc xử lý nợ xấu tại Việt Nam đang có những bước chuyển biến mạnh mẽ, từ các biện pháp mang tính hình thức sang một hành lang pháp lý vững chắc, được ví như "hành lang thép" nhằm khơi thông dòng chảy tín dụng cho nền kinh tế.
Chặng đường dài xử lý nợ xấu
Trong nhiều năm qua, nợ xấu luôn là một trong những vấn đề nhức nhối của hệ thống ngân hàng Việt Nam. Tỷ lệ nợ xấu cao không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của các tổ chức tín dụng mà còn cản trở dòng vốn lưu thông, gây khó khăn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Trước thực trạng đó, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 42/2017/QH14 về thí điểm xử lý nợ xấu, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho các ngân hàng và Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) đẩy mạnh thu hồi nợ.
Những kết quả ban đầu
Sau hơn 5 năm thực hiện Nghị quyết 42, tình hình nợ xấu đã có nhiều cải thiện. Tỷ lệ nợ xấu nội bảng của hệ thống ngân hàng giảm đáng kể, từ mức trên 3% xuống dưới 2% vào cuối năm 2022. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng con số này chưa phản ánh hết thực chất, bởi nợ xấu tiềm ẩn và nợ xấu đã bán cho VAMC vẫn còn lớn. Việc xử lý triệt để nợ xấu gặp nhiều khó khăn do vướng mắc về cơ chế, đặc biệt là trong thu giữ tài sản bảo đảm, xử lý tài sản thế chấp và các thủ tục pháp lý liên quan.
Từ thí điểm đến luật hóa
Để khắc phục những hạn chế, Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi (có hiệu lực từ ngày 1/7/2024) đã chính thức luật hóa các quy định về xử lý nợ xấu, thay thế cho Nghị quyết 42 trước đây. Luật mới được kỳ vọng sẽ tạo ra một "hành lang thép" pháp lý vững chắc, giúp các tổ chức tín dụng và VAMC có đủ công cụ để xử lý nợ xấu một cách nhanh chóng, hiệu quả hơn.
Những điểm mới trong Luật
Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi bổ sung nhiều quy định quan trọng như: cho phép tổ chức tín dụng được quyền thu giữ tài sản bảo đảm mà không cần sự đồng ý của bên vay; rút ngắn thời gian xử lý tài sản thế chấp; tăng cường trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong việc hỗ trợ thi hành án; và mở rộng phạm vi hoạt động của VAMC. Đặc biệt, luật cho phép VAMC được mua nợ xấu theo giá thị trường, thay vì giá trị sổ sách như trước đây, giúp tăng tính linh hoạt và hiệu quả trong xử lý nợ.
Khơi thông huyết mạch tín dụng
Việc xử lý nợ xấu hiệu quả không chỉ giúp các ngân hàng lành mạnh hóa tài chính mà còn góp phần khơi thông dòng vốn tín dụng cho nền kinh tế. Khi nợ xấu được giải quyết, các ngân hàng có thể giải phóng nguồn vốn đang bị đọng, từ đó mạnh dạn cho vay trở lại, hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và phát triển sản xuất kinh doanh. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nền kinh tế đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức.
Kỳ vọng vào tương lai
Với hành lang pháp lý mới, giới chuyên gia kỳ vọng tỷ lệ nợ xấu sẽ tiếp tục giảm sâu, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống ngân hàng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương trong việc thực thi luật, cũng như sự nỗ lực của chính các tổ chức tín dụng trong công tác quản trị rủi ro và thẩm định tín dụng.
Nhìn chung, xử lý nợ xấu là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì và quyết liệt. Tuy nhiên, với những bước tiến vững chắc về thể chế, Việt Nam đang dần xây dựng được một hệ thống xử lý nợ xấu hiệu quả, góp phần bảo vệ an toàn hệ thống ngân hàng và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
