Trong sử thi "Odyssey" của Homer, người anh hùng Odysseus đã phải trải qua mười năm trời gian khổ, vượt qua muôn vàn cám dỗ và hiểm nguy để trở về được quê nhà Ithaca. Hành trình đó, xét ở một khía cạnh nào đó, chính là biểu tượng chân thực cho con đường xây dựng hệ sinh thái sáng tạo tại Việt Nam – một "Ithaca" hiện đại với khát vọng vươn ra thế giới.
Bài học về sự kiên trì và thích nghi
Theo bài viết trên VietnamNet, câu chuyện của Odysseus mang đến những bài học quý giá cho các nhà sáng tạo trẻ Việt Nam. Giống như việc Odysseus phải đối mặt với con quái vật Scylla và xoáy nước Charybdis, các doanh nghiệp khởi nghiệp cũng phải luôn tỉnh táo để né tránh những rủi ro tiềm ẩn trên thương trường.
"Hệ sinh thái sáng tạo không khác gì một chuyến hải trình dài, nơi mà sự kiên nhẫn, linh hoạt và khả năng học hỏi từ thất bại chính là vũ khí lợi hại nhất", tác giả bài viết nhấn mạnh.
Thực trạng hệ sinh thái sáng tạo Việt Nam
Những năm gần đây, hệ sinh thái sáng tạo nước nhà đã có những bước tiến đáng ghi nhận. Các trung tâm lớn như TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng đang dần trở thành những điểm đến hấp dẫn cho các quỹ đầu tư mạo hiểm. Theo số liệu được trích dẫn trong bài viết, số lượng doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam đã tăng khoảng 20% mỗi năm, đạt mốc hơn 3.500 doanh nghiệp vào năm 2025.
Đặc biệt, các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, công nghệ tài chính, thương mại điện tử và công nghệ giáo dục đang thu hút được sự quan tâm lớn. Không ít startup Việt đã vươn tầm khu vực và nhận được những khoản đầu tư hàng triệu đô la.
Những thách thức còn phía trước
Dù vậy, hành trình của "Odysseus Việt" không hề trải đầy hoa hồng. Bài viết chỉ ra rằng, thể chế pháp lý vẫn còn những khoảng trống, việc tiếp cận nguồn vốn còn nhiều rào cản. Bên cạnh đó, văn hóa chấp nhận rủi ro và tinh thần hợp tác trong cộng đồng doanh nghiệp vẫn chưa thực sự phát triển mạnh.
Một vấn đề đáng lo ngại khác là tình trạng chảy máu chất xám. Nhiều tài năng trẻ sau khi du học đã chọn ở lại nước ngoài làm việc thay vì trở về cống hiến cho quê hương. Điều này đòi hỏi những chính sách đãi ngộ và môi trường làm việc tốt hơn từ phía nhà nước và doanh nghiệp.
Giải pháp từ góc nhìn chính sách
Theo tác giả, để hệ sinh thái sáng tạo Việt Nam thực sự cất cánh, cần có sự chung tay của nhiều bên. Nhà nước cần hoàn thiện khung pháp lý, đơn giản hóa thủ tục hành chính và có những ưu đãi thuế phù hợp cho doanh nghiệp khởi nghiệp. Về phía các trường đại học, việc đưa tư duy sáng tạo và khởi nghiệp vào chương trình giảng dạy cần được chú trọng hơn nữa.
Không chỉ vậy, việc xây dựng mạng lưới kết nối giữa các nhà sáng tạo, nhà đầu tư và tập đoàn lớn cũng đóng vai trò then chốt. Sự liên kết này sẽ giúp các startup trẻ có cơ hội tiếp cận nguồn lực, kinh nghiệm và thị trường.
Hướng tới một tương lai tươi sáng
Nhìn lại chặng đường mà Odysseus đã đi, có thể thấy rằng không có thành công nào đến mà không trải qua thử thách. Với tiềm năng của một đất nước trẻ, năng động và giàu khát vọng, hệ sinh thái sáng tạo Việt Nam hoàn toàn có thể viết nên câu chuyện thành công của riêng mình.
Bài viết khép lại với thông điệp đầy cảm hứng: "Giữ vững ngọn hải đăng của khát vọng, vượt qua mọi giông bão của thử thách, hệ sinh thái sáng tạo Việt Nam sẽ đến được bến bờ vinh quang, như cách Odysseus đã tìm thấy đường trở về Ithaca."
