Từ ngày 1/6 tới, xăng E10 sẽ chính thức thay thế xăng khoáng RON 95 trên toàn quốc, trong khi xăng E5 RON 92 vẫn được bán đến cuối năm 2030. Trước những lo ngại của người tiêu dùng, ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, đã có những chia sẻ thẳng thắn về vấn đề này.
Lo ngại về xăng E10 có cơ sở
Ông Bảo khẳng định những băn khoăn của người tiêu dùng là có cơ sở. Tuy nhiên, nguyên nhân dẫn đến các trục trặc kỹ thuật trong quá trình chuyển đổi nhiên liệu đến từ nhiều phía: từ người sử dụng phương tiện, từ công tác tư vấn của doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu sinh học, và từ sự chuẩn bị chưa đầy đủ cho quá trình chuyển đổi.
Theo dõi của hiệp hội cho thấy, phần lớn vấn đề phát sinh liên quan đến đặc tính của xăng E10. Loại xăng này có khả năng tẩy rửa và tính dung môi cao hơn xăng khoáng thông thường. Do đó, khi sử dụng, nhiên liệu có xu hướng hòa tan và cuốn theo các cặn bẩn, tạp chất tích tụ lâu ngày trong hệ thống chứa và cung cấp nhiên liệu.
Điều này không chỉ xảy ra ở bồn bể, máy bơm của doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu mà còn xuất hiện trong hệ thống nhiên liệu của ô tô, xe máy. Các cặn bẩn bị cuốn theo có thể gây tắc lọc nhiên liệu, ảnh hưởng đến bơm xăng hoặc hệ thống kim phun, đặc biệt với những phương tiện đã sử dụng lâu năm nhưng chưa được bảo dưỡng, vệ sinh định kỳ.
Khuyến cáo cho xe cũ và xe mới
Ông Bảo khuyến cáo người dân, nhất là với các dòng xe cũ sản xuất trước năm 2000 sử dụng bộ chế hòa khí, nên tiến hành bảo dưỡng cơ bản trước khi chuyển đổi nhiên liệu: vệ sinh hệ thống cung cấp nhiên liệu, thay lọc xăng và điều chỉnh bộ chế hòa khí. Đối với các dòng xe cũ, hiệp hội khuyến nghị tiếp tục sử dụng xăng E5 RON 92 để đảm bảo phương tiện hoạt động phù hợp, hạn chế sự cố.
Với các dòng xe đời mới sử dụng hệ thống phun xăng điện tử, người dùng cũng nên vệ sinh hệ thống nhiên liệu định kỳ để quá trình sử dụng xăng sinh học diễn ra thuận lợi.
Thói quen bảo dưỡng xe và phụ gia
Một trong những hạn chế hiện nay là nhiều người chưa có thói quen bảo dưỡng xe định kỳ theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Nguyên nhân chủ yếu đến từ thói quen sử dụng phương tiện trong thời gian dài, không phải do điều kiện kinh tế. Việc bảo dưỡng định kỳ, vệ sinh hệ thống nhiên liệu hay thay thế các bộ phận lọc là yêu cầu quan trọng để phương tiện vận hành ổn định, đặc biệt khi chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học.
Về việc sử dụng phụ gia, ông Bảo cho rằng không bắt buộc, bởi nhiên liệu trên thị trường đã được pha chế theo quy chuẩn kỹ thuật. Một số phụ gia có thể hỗ trợ làm sạch kim phun, chống oxy hóa hoặc cải thiện vận hành động cơ, nhưng cần sử dụng đúng chủng loại và theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Người dân không nên tự ý dùng phụ gia trôi nổi vì có thể gây ảnh hưởng khác đến hệ thống nhiên liệu.
Xăng E10 và tiêu chuẩn môi trường
Theo đánh giá của hầu hết hãng ô tô thuộc Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), phần lớn xe sản xuất từ khoảng năm 2010-2011 trở lại đây đều tương thích với xăng sinh học E5 và E10. Tuy nhiên, E5 hay E10 chỉ phản ánh tỷ lệ ethanol pha trộn, còn chất lượng xăng phụ thuộc vào tiêu chuẩn môi trường như Euro 3, Euro 4 hay Euro 5. Ví dụ, E10 RON 95 cho biết xăng chứa 10% ethanol và có chỉ số octan 95, trong khi tiêu chuẩn khí thải mới là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền động cơ và môi trường.
Theo quy định, các xe sản xuất từ năm 2017 phải sử dụng nhiên liệu đạt chuẩn khí thải mức 4 hoặc mức 5, bất kể là xăng khoáng hay xăng sinh học. Tuy vậy, nhiều người dùng hiện vẫn chủ yếu quan tâm đến E5, E10 hay xăng khoáng mà chưa chú ý đầy đủ tới tiêu chuẩn chất lượng môi trường của nhiên liệu, dẫn đến việc sử dụng xăng có tiêu chuẩn thấp hơn yêu cầu kỹ thuật của xe.
