Kể từ khi xăng E10 được triển khai rộng rãi, nhiều người dân đã bắt đầu chuyển đổi và ghi nhận những trải nghiệm khác nhau. Chị Thy (ngụ phường Trung Mỹ Tây, TP.HCM) là một trong những người sớm sử dụng loại nhiên liệu này. Chị cho biết trước khi đổ xăng, nhân viên cây xăng đã hướng dẫn không nên để bình xăng quá cạn và hạn chế nước lọt vào bình chứa.
Chủ động bảo dưỡng xe
Chiếc xe máy của chị Thy mua từ năm 2004, nhiều năm qua chỉ bảo dưỡng tối thiểu, chủ yếu thay nhớt định kỳ và sửa chữa khi hư hỏng. Vì vậy, chị không khỏi lo lắng khi chuyển sang xăng E10. Sau một ngày sử dụng, xe vẫn hoạt động bình thường, chưa có dấu hiệu bất thường, nhưng chị vẫn tiếp tục theo dõi.
Anh Đức (ngụ phường An Lạc) chưa bắt đầu dùng E10 vì trong bình còn xăng khoáng. Để chuẩn bị, anh đã chủ động bảo dưỡng xe kỹ hơn: thay bugi, kiểm tra gioăng, ống dẫn nhiên liệu và các chi tiết cao su có nguy cơ xuống cấp.
Nguyên nhân kỹ thuật đằng sau sự cố
Theo PGS, TS. Đỗ Văn Dũng - Chủ tịch Hội Ôtô và Thiết bị động lực TP.HCM, phản ứng của người dùng với xăng E10 rất đa dạng. Một số ghi nhận xe êm, hao nhiên liệu tăng nhẹ; số khác gặp khó khởi động, hụt ga, chết máy, yếu máy, đèn báo lỗi hoặc hao xăng. Ông khẳng định những khác biệt này không phải may rủi mà có nguyên nhân kỹ thuật rõ ràng.
Nguyên nhân đầu tiên là hệ thống bồn chứa xăng tại cây xăng. Ethanol trong E10 hút ẩm mạnh, dễ hấp thụ hơi nước qua khe hở và hệ thống thông hơi. Khi nước tích tụ quá ngưỡng, ethanol và nước tách lớp lắng xuống đáy bồn. Nhiều bồn chứa chưa được nâng cấp phù hợp với xăng sinh học, làm tăng nguy cơ tách lớp nước.
Nếu đổ xăng khi bồn vừa nạp đầy hoặc có lượng tiêu thụ lớn, xăng thường đồng đều. Ngược lại, bồn tồn lưu lâu ngày có thể hút phải lớp nước và ethanol lắng đáy, khiến xe khó nổ máy, hụt ga, chết máy. Khí hậu nóng ẩm của Việt Nam càng làm vấn đề phức tạp hơn.
Ethanol còn có tính tẩy rửa mạnh. Ở xe cũ chưa vệ sinh kỹ, ethanol hòa tan cặn bẩn, gỉ sét trong bình xăng, gây nghẹt lọc xăng, kim phun hoặc bộ chế hòa khí, dẫn đến hụt ga, giảm công suất và hao nhiên liệu. Ngoài ra, ethanol tác động lên chi tiết cao su và kim loại, khiến gioăng, phớt, ống dẫn nhiên liệu bị phồng, giòn hoặc xuống cấp nhanh hơn, đồng thời thúc đẩy ăn mòn kim loại.
Xe đời mới thường được nhà sản xuất tính toán khả năng tương thích với ethanol nên ít gặp sự cố. Ngược lại, xe cũ chưa được kiểm tra, làm sạch hệ thống nhiên liệu trước khi chuyển đổi là nhóm dễ gặp trục trặc nhất.
Giải pháp cho người dùng
Để hạn chế rủi ro, người sử dụng nên ưu tiên đổ xăng tại các cửa hàng có lượng khách lớn, giảm thời gian tồn chứa trong bồn. Không nên để xe nằm yên quá lâu khi trong bình đã có xăng E10. Đối với xe đời cũ, chủ phương tiện nên kiểm tra và vệ sinh bình xăng, thay lọc nhiên liệu, kiểm tra đường ống và các gioăng cao su trước khi sử dụng xăng E10 thường xuyên.
Giám sát chặt chất lượng xăng
Ông Nguyễn Khắc Hiếu - Phó trưởng phòng Quản lý năng lượng Sở Công Thương TP.HCM - cho biết việc chuyển đổi sang nhiên liệu mới khiến người dân lo lắng là dễ hiểu, và cơ quan chức năng đã chuẩn bị từ sớm. Hiện số doanh nghiệp được cấp phép phối trộn xăng E10 trên cả nước chưa tới 10 đơn vị, đều là những doanh nghiệp đầu mối lớn, có quy trình quản lý nghiêm ngặt, giúp dễ dàng truy xuất nguồn gốc và xác định trách nhiệm khi có sự cố.
Sở Công Thương TP.HCM phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ giám sát chất lượng xăng E10. Khi có dấu hiệu bất thường, cơ quan chức năng sẽ kiểm tra và xử lý ngay. Lực lượng Quản lý thị trường TP.HCM duy trì chế độ trực 24/7 để giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu. Người dân có thể phản ánh vi phạm qua đường dây nóng của Sở Công Thương hoặc Chi cục Quản lý thị trường.
Ông Hiếu cho biết thêm, từ khi Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 50/2025, TP.HCM đã rà soát toàn bộ hệ thống hạ tầng phục vụ kinh doanh xăng E10. Thành phố có hai doanh nghiệp sản xuất xăng dầu, 12 thương nhân đầu mối, 65 thương nhân phân phối, 425 đại lý và 1.176 cửa hàng bán lẻ, phục vụ hơn 14 triệu người dân. Về cơ bản, các thương nhân đã sẵn sàng hệ thống hạ tầng để triển khai kinh doanh xăng E10.
