Để thực hiện mục tiêu phát triển, tỉnh Hà Tĩnh đã ưu tiên nguồn lực, đẩy mạnh xúc tiến đầu tư, cải cách hành chính, tập trung phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp và cụm công nghiệp trên địa bàn theo hướng chuyên môn hóa, hiện đại hóa và hội nhập.
Vệ tinh thu hút đầu tư
Sau gần 20 năm hoạt động, Khu kinh tế Vũng Áng đã thu hút 103 dự án đầu tư trong nước với tổng vốn đăng ký 230.172 tỷ đồng và 54 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài với tổng vốn đăng ký 16.362 triệu USD. Nhờ vị trí địa lý thuận lợi và hệ thống cảng nước sâu quy mô lớn, Hà Tĩnh ưu tiên nguồn lực xây dựng Vũng Áng thành động lực tăng trưởng với bốn trụ cột: Công nghiệp - năng lượng - cảng biển - logistics.
Khu kinh tế Vũng Áng đã quy tụ nhiều doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế lớn như: Dự án Khu liên hợp gang thép Formosa; Tổ hợp sản xuất ô tô, xe máy điện và linh kiện; Nhà máy thép Vinmetal 5 triệu tấn/năm của Vingroup; Tổng kho khí hóa lỏng LNG; các nhà máy nhiệt điện Vũng Áng I, II; Nhà máy điện khí LNG Vũng Áng III; các nhà máy điện gió, điện mặt trời. Các dự án này đóng góp hơn 25% tăng trưởng GRDP, hơn 95% kim ngạch xuất nhập khẩu, 60% tổng thu ngân sách hàng năm và tạo việc làm cho hơn 25.600 lao động.
Theo đề án mở rộng, diện tích Khu kinh tế Vũng Áng sau mở rộng khoảng 72.998 ha (gồm 57.998 ha đất liền và 15.000 ha mặt nước biển) trên 9 xã, phường phía nam tỉnh. Hiện nay, Hà Tĩnh có 2 khu kinh tế, 7 khu công nghiệp và 24 cụm công nghiệp đang hoạt động, đóng vai trò như vệ tinh thu hút đầu tư và hạt nhân phát triển công nghiệp.
Phó Trưởng ban Quản lý Khu kinh tế Hà Tĩnh Võ Tá Nghĩa đánh giá, việc thu hút các dự án đầu tư, nhất là các dự án lớn, trọng điểm, có sức lan tỏa mạnh đã đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội, tăng tỷ trọng công nghiệp - thương mại - dịch vụ và đóng góp tích cực vào thu ngân sách. Từ năm 2021 đến nay, tổng thu ngân sách tại các khu kinh tế và khu công nghiệp đạt hơn 48.970 tỷ đồng, chiếm hơn 56% tổng thu ngân sách toàn tỉnh, cao gấp 1,68 lần so với giai đoạn 2016-2020. Tổng kim ngạch xuất khẩu ước đạt 10,68 tỷ USD, cao gấp 3,5 lần so với giai đoạn 2016-2020. Các cụm công nghiệp với tỷ lệ lấp đầy gần 60%, tổng vốn đăng ký hơn 7.500 tỷ đồng, tạo việc làm thường xuyên cho hơn 9.300 lao động.
Tuy nhiên, quá trình phát triển còn đối diện với thách thức như hạ tầng chưa theo kịp, thiếu quỹ đất, nhân lực, chưa hình thành hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ đủ mạnh. Đòi hỏi cần có cách nhìn thấu đáo và giải pháp trọng tâm, đột phá để tăng sức hấp dẫn cho các hạt nhân công nghiệp.
Đa dạng hóa nguồn lực đầu tư
Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng Khu công nghiệp Bắc Thạch Hà (giai đoạn 1) do Công ty TNHH VSIP Hà Tĩnh làm chủ đầu tư, quy mô 190,41 ha tại xã Việt Xuyên và xã Đông Kinh (Hà Tĩnh) với tổng vốn đầu tư đăng ký 64,81 triệu USD. Chủ đầu tư cho biết đây là một trong những dự án có tiến độ giải phóng mặt bằng nhanh nhất. Đến nay, Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh đã thu hút 2 dự án FDI với tổng diện tích 14,35 ha, tỷ lệ lấp đầy khoảng 10,44%. Một dự án sản xuất gốm sứ kỹ thuật cao quy mô 1 ha đã nộp hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận đầu tư với vốn 1,22 triệu USD. Dự án còn lại thuộc lĩnh vực sản xuất sợi, vải và may mặc, quy mô 25 ha, giai đoạn 1 là 13,35 ha với vốn đầu tư dự kiến 60 triệu USD đang chuẩn bị thủ tục.
Với lợi thế vị trí, hạ tầng và định hướng phát triển rõ ràng, VSIP Hà Tĩnh được kỳ vọng là điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư trong lĩnh vực công nghệ cao, điện - điện tử, bán dẫn, cơ khí chính xác, năng lượng, sản xuất pin xe điện, công nghiệp hỗ trợ, logistics, cũng như các ngành công nghiệp nhẹ như giày da và chế biến thực phẩm.
Mặc dù Khu kinh tế Vũng Áng đóng vai trò động lực, nhưng sự phát triển của Hà Tĩnh từng phụ thuộc lớn vào hiệu suất của một số doanh nghiệp. Từ năm 2021, tỉnh quyết tâm đa dạng hóa động lực tăng trưởng bằng cách thu hút thêm các dự án công nghiệp chiến lược của các tập đoàn lớn. Giai đoạn 2021 đến nay, tổng vốn đăng ký cấp mới gần 11 tỷ USD, với các dự án trọng điểm như: Hạ tầng các khu công nghiệp Bắc Thạch Hà, Gia Lách mở rộng, Vinhomes Vũng Áng, Hưng Long Hà Tĩnh, Nhà máy sản xuất ô tô điện, xe máy điện Vinfast, các nhà máy sản xuất cell pin, pack pin, nhà máy thép, Kho LNG, Bến cảng quốc tế Sơn Dương.
Sự xuất hiện của Vingroup, VSIP và các nhà đầu tư hạ tầng khác không chỉ mang lại dự án mới mà còn tạo thêm nhiều chân kiềng cho nền kinh tế Hà Tĩnh trong tương lai. Tỉnh đang nghiên cứu, ưu tiên nguồn lực phát triển các khu, cụm công nghiệp dọc hành lang kinh tế Cầu Treo - Vũng Áng kết nối Lào với cảng biển Hà Tĩnh, nhằm khai thác vai trò cửa ngõ ra biển ngắn nhất, kết nối với thị trường Lào và các nước Tiểu vùng sông Mê Công với các tuyến hàng hải quốc tế. Từ đó, tỉnh kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng cộng hưởng: Khu kinh tế Cửa khẩu Cầu Treo trở thành trung tâm logistics và trung chuyển, Khu kinh tế Vũng Áng trở thành trung tâm chế biến sâu và xuất khẩu, hình thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh, cạnh tranh vượt trội trong khu vực và quốc tế.
Bài và ảnh: NGÔ TUẤN
