Quan hệ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đang trải qua giai đoạn căng thẳng nhất kể từ khi ông Trump nhậm chức nhiệm kỳ hai. Hai nhà lãnh đạo từng được xem là đồng minh thân thiết nhất giờ đây đã công khai đối đầu nhau trong chiến lược xử lý cuộc chiến tại Dải Gaza.
Sự rạn nứt bắt đầu lộ rõ sau cuộc điện đàm hồi tháng 3/2025. Theo trang Axios, ông Trump đã yêu cầu ông Netanyahu dừng chiến dịch quân sự ngay lập tức và tuân thủ các điều khoản ngừng bắn. Tuy nhiên, Thủ tướng Israel đã từ chối, cho rằng mục tiêu tiêu diệt Hamas vẫn chưa đạt được.
Bất đồng sâu sắc về Gaza
Gaza trở thành điểm gây chia rẽ lớn nhất giữa Washington và Jerusalem. Ông Trump muốn có một thỏa thuận ngừng bắn nhanh chóng để giải phóng con tin và mang lại hình ảnh người hòa giải toàn cầu. Ngược lại, ông Netanyahu khăng khăng tiếp tục chiến dịch tấn công dù phải trả giá bằng thương vong dân sự. Theo Bộ Y tế Gaza, tính đến tháng 3/2025, hơn 48.000 người Palestine đã thiệt mạng trong cuộc chiến. Đây là một trong những lý do khiến dư luận Mỹ gây sức ép buộc chính quyền can thiệp.
Trong khi đó, theo con số chính thức từ giới chức Israel, vẫn còn 59 con tin bị Hamas giam giữ. Tổng thống Mỹ nhiều lần nhấn mạnh rằng mỗi ngày trì hoãn đều khiến các con tin gặp nguy hiểm và làm phức tạp thêm quan hệ Mỹ - Israel.
Áp lực trong nước và quốc tế
Cả hai nhà lãnh đạo đều chịu sức ép nặng nề. Tại Mỹ, nhiều cuộc khảo sát dư luận cho thấy số người ủng hộ việc ràng buộc viện trợ quân sự cho Israel với hành vi bảo vệ dân thường đang tăng lên. Còn tại Israel, chính phủ của ông Netanyahu phụ thuộc vào các đảng cực hữu, vốn phản đối bất kỳ nhượng bộ nào với Hamas.
Sự phụ thuộc này khiến ông Netanyahu không dễ dàng nhượng bộ, ngay cả trước đồng minh lớn nhất. Nhưng việc chống lại Mỹ cũng có thể khiến Israel mất đi sự hậu thuẫn quan trọng trong nhiều diễn đàn quốc tế.
Vai trò của trung gian hòa giải
Đặc phái viên của Mỹ Steve Witkoff đã được điều tới Trung Đông nhiều lần để hối thúc các bên ngừng bắn. Tuy nhiên, theo báo Axios, các đề xuất của Witkoff đều vấp phải sự cứng rắn từ phía Israel. Một quan chức Mỹ giấu tên cho hay Nhà Trắng 'không hài lòng' với cách hợp tác của Netanyahu.
Căng thẳng càng gia tăng khi ông Trump được cho là đã sử dụng ngôn từ mạnh mẽ về người đồng cấp Israel trong các cuộc họp kín. Điều này đánh dấu sự thay đổi rõ rệt so với lần đầu ông Trump làm tổng thống, khi ông dành cho Netanyahu sự ủng hộ vô điều kiện.
Tham vọng Nobel Hòa bình
Một nguyên nhân khác được giới phân tích nhắc đến là tham vọng cá nhân. Ông Trump từng bày tỏ mong muốn trở thành tổng thống Mỹ mang lại hòa bình cho Trung Đông, thậm chí kỳ vọng vào giải Nobel Hòa bình. Mọi sự leo thang của xung đột ở Gaza đều cản trở mục tiêu này.
Ngược lại, ông Netanyahu lại cần một chiến dịch quân sự để củng cố vị thế khi đang phải đối mặt với các phiên tòa tham nhũng tại tòa án Israel. Lợi ích hai bên xung đột trực tiếp, khiến quan hệ càng thêm căng thẳng.
Cho đến nay, các kênh ngoại giao giữa hai nước vẫn hoạt động, nhưng sự tin tưởng lẫn nhau đã bị tổn hại. Giới quan sát cho rằng nếu không có thay đổi đáng kể, mối quan hệ căng thẳng này có thể tác động sâu rộng đến tiến trình hòa bình Trung Đông, vốn đang ở giai đoạn mong manh.
