Một đề xuất đang được cơ quan chức năng xem xét nhằm bổ sung thêm một ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương vào chế độ nghỉ hằng năm của người lao động. Nếu được thông qua, tổng số ngày nghỉ lễ chính thức của Việt Nam sẽ tăng từ 11 lên 12 ngày mỗi năm. Đây là một trong những nội dung được dư luận đặc biệt quan tâm trong thời gian gần đây.
Hiện trạng 11 ngày nghỉ lễ ở Việt Nam
Theo quy định hiện hành, người lao động trong cả nước được nghỉ 11 ngày lễ mỗi năm, gồm:
- Nghỉ lễ Tết Dương lịch: 1 ngày (1/1 dương lịch).
- Nghỉ lễ Tết Nguyên đán: 5 ngày.
- Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương: 1 ngày (10/3 âm lịch).
- Ngày Chiến thắng 30/4: 1 ngày.
- Ngày Quốc tế Lao động 1/5: 1 ngày.
- Ngày Quốc khánh 2/9: 2 ngày.
So với nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới, số ngày nghỉ lễ của Việt Nam vẫn ở mức tương đối thấp. Nhiều nước Đông Nam Á có từ 15 đến 20 ngày nghỉ lễ mỗi năm, thậm chí một số nước có hơn 20 ngày. Điều này đặt ra bài toán về việc điều chỉnh chính sách để vừa bảo đảm quyền lợi cho người lao động, vừa phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội.
Đề xuất bổ sung một ngày nghỉ hưởng nguyên lương
Theo đề xuất mới, ngày nghỉ thêm có thể được phân bổ linh hoạt, nhưng phương án được nhắc đến nhiều là bố trí ngay trước hoặc sau dịp Tết Nguyên đán nhằm tạo thành kỳ nghỉ dài liên tục. Việc kéo dài thời gian nghỉ Tết sẽ giúp giảm áp lực giao thông trong những ngày cao điểm, đồng thời tạo điều kiện cho người lao động sum họp gia đình và tham gia các hoạt động văn hóa truyền thống.
Đại diện một số hiệp hội lao động cho rằng, việc tăng thêm một ngày nghỉ là hợp lý trong bối cảnh đời sống người dân ngày càng được nâng cao. "Người lao động rất mong chờ điều này; có thêm một ngày nghỉ Tết sẽ giúp họ có thời gian di chuyển an toàn hơn khi về quê", một chuyên gia chia sẻ. Tuy nhiên, phía doanh nghiệp lại có những lo ngại nhất định về chi phí tiền lương và tiến độ sản xuất, đặc biệt trong các ngành hàng xuất khẩu.
Tác động kinh tế – xã hội của ngày nghỉ bổ sung
Nếu được thông qua, ngày nghỉ lễ tăng thêm sẽ tác động đa chiều đến nền kinh tế. Về phía người lao động, họ sẽ có thêm thời gian tái tạo sức lao động, giảm căng thẳng và cải thiện chất lượng cuộc sống. Về phía doanh nghiệp, chi phí trả lương cho ngày nghỉ lễ tăng nhẹ, nhưng có thể được bù đắp bằng năng suất lao động được cải thiện sau kỳ nghỉ dài.
Ngành du lịch cũng được kỳ vọng sẽ hưởng lợi trực tiếp. Một ngày nghỉ thêm trong dịp Tết có thể kéo dài mùa cao điểm du lịch, giúp các địa phương có thêm nguồn thu từ dịch vụ lưu trú, ăn uống và giải trí. Theo số liệu khảo sát của các công ty du lịch, nhu cầu đi du lịch của người dân tăng rõ rệt khi kỳ nghỉ kéo dài từ 5 ngày trở lên.
Lộ trình trình Quốc hội và hiệu lực dự kiến
Đề xuất này đang được các cơ quan soạn thảo tiếp tục lấy ý kiến và hoàn thiện. Dự kiến, nội dung liên quan đến việc tăng số ngày nghỉ lễ sẽ được trình lên Quốc hội xem xét, thông qua. Nếu được thông qua, quy định mới có thể sẽ áp dụng từ năm sau. Trong thời gian trước mắt, lịch nghỉ lễ Tết Nguyên đán vẫn tuân theo quy định hiện hành, nhưng các phương án hoán đổi ngày nghỉ cuối tuần có thể được tính toán để tạo kỳ nghỉ dài liên tục.
Chuyên gia kinh tế nhận định, việc tăng ngày nghỉ lễ là một bước đi quan trọng trong cải cách chính sách lao động, thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đến an sinh xã hội. Song song đó, cần có các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng, chẳng hạn như linh hoạt bố trí sản xuất hoặc bổ sung nhân sự thời vụ. Việc cân bằng lợi ích giữa người lao động và người sử dụng lao động sẽ là yếu tố quyết định để chính sách mới thực sự hiệu quả và bền vững.
