Ông Thomas Nguyễn, Giám đốc Thị trường nước ngoài của Công ty Chứng khoán SSI, đã đưa ra những phân tích đáng chú ý tại hội thảo “Lộ trình niêm yết cho doanh nghiệp FDI tại Việt Nam” do SSI phối hợp với Daiwa Securities Group tổ chức. Theo đó, dù khối ngoại bán ròng trong thời gian qua, giá trị tài sản họ nắm giữ vẫn tăng nhờ hai nguyên nhân chính.
Nguyên nhân tài sản ngoại tăng bất chấp bán ròng
Thứ nhất, mặc dù thị trường chứng khoán có giai đoạn đi ngang hoặc điều chỉnh, nhưng xét trong hai năm, chỉ số chung và giá nhiều cổ phiếu đã tăng khoảng 60%. Do đó, việc bán ròng không làm giảm tổng giá trị danh mục đầu tư nước ngoài, vì phần còn lại được hưởng lợi từ mặt bằng giá cao hơn. Thứ hai, sự xuất hiện của các doanh nghiệp niêm yết mới và vốn hóa thị trường gia tăng đã mở rộng quy mô tài sản có thể đầu tư. Ông Thomas Nguyễn dẫn chứng: hàng chục nghìn tỷ đồng đã tham gia các đợt IPO gần đây, cho thấy dòng vốn ngoại có thể bán ròng trên sàn nhưng lại mua vào dưới sàn thông qua các giao dịch riêng lẻ.
Cơ hội lớn cho doanh nghiệp FDI
Theo số liệu từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, từ khi thị trường chứng khoán Việt Nam hoạt động, mới chỉ có 11 doanh nghiệp FDI đăng ký giao dịch hoặc niêm yết. Từ năm 2017 đến nay, thêm 4 doanh nghiệp FDI chuyển đổi thành công ty đại chúng nhưng chưa có đơn vị nào thực hiện niêm yết hoặc đăng ký giao dịch. Điều này cho thấy tiềm năng khai thác nguồn hàng từ khu vực FDI còn rất lớn. Tuy nhiên, quá trình niêm yết đối với doanh nghiệp FDI gặp nhiều thách thức do sự giao thoa giữa luật đầu tư, doanh nghiệp, chứng khoán và quản lý ngoại hối. Do đó, một lộ trình niêm yết khả thi cần được xây dựng sớm, dựa trên mức độ sẵn sàng và chiến lược phát triển dài hạn của từng doanh nghiệp, thay vì chỉ bắt đầu khi có nhu cầu huy động vốn.
Lợi ích hai chiều cho thị trường và doanh nghiệp
Các chuyên gia của SSI nhấn mạnh rằng việc mở rộng cánh cửa thị trường vốn cho doanh nghiệp FDI mang lại lợi ích kép. Một mặt, doanh nghiệp tiếp cận được nguồn vốn dài hạn để phục vụ tăng trưởng. Mặt khác, thị trường chứng khoán được bổ sung hàng hóa chất lượng, đáp ứng nhu cầu đầu tư ngày càng cao. Hiện nay, dòng tiền từ nhà đầu tư tổ chức và cá nhân đang tập trung vào các cổ phiếu vốn hóa lớn, chứng tỏ thị trường đòi hỏi hàng hóa có chất lượng vượt trội. Do đó, đa dạng hóa kênh tìm kiếm doanh nghiệp là xu thế tất yếu đối với các đơn vị có thế mạnh ngân hàng đầu tư như SSI.
Ý nghĩa đối với mục tiêu nâng hạng thị trường
Theo các chuyên gia, yêu cầu mở rộng lộ trình niêm yết cho doanh nghiệp FDI càng có ý nghĩa khi Việt Nam hướng tới nâng hạng thị trường chứng khoán. Sức hấp dẫn của thị trường không chỉ phụ thuộc vào hạ tầng và khả năng tiếp cận, mà còn được quyết định bởi chất lượng, mức độ đa dạng của hàng hóa niêm yết và năng lực hấp thụ các dòng vốn lớn. Việc thu hút doanh nghiệp FDI niêm yết sẽ góp phần cải thiện các tiêu chí này, đồng thời tạo động lực cho dòng vốn ngoại dài hạn.
