Quy hoạch tổng thể TP.HCM với tầm nhìn 100 năm đặt mục tiêu biến thành phố thành siêu đô thị toàn cầu có năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và chất lượng sống cao. Theo bản quy hoạch do Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia (VIUP) phối hợp cùng Công ty Tư vấn Boston (BCG) thực hiện, dự báo đến năm 2050 dân số TP.HCM đạt 22-25 triệu người, GRDP khoảng 800 tỷ USD.
Ba mốc phát triển chiến lược
Quy hoạch xác định ba mốc phát triển quan trọng. Đến năm 2030, quy mô kinh tế đạt 120 tỷ USD, tốc độ tăng trưởng GRDP trên 10%, dân số 16 triệu người. Đến năm 2035, kinh tế số chiếm 60% GRDP, GRDP bình quân đầu người đạt 25.000 USD. Đến năm 2050, GRDP bình quân đầu người kỳ vọng đạt 75.000 USD và hướng tới 100.000 USD vào năm 2075.
Mô hình đô thị đa cực
Ông Sầm Minh Tuấn, Phó Giám đốc VIUP, nhấn mạnh điểm cốt lõi là chuyển từ phát triển mở rộng cơ học từ lõi trung tâm sang mô hình siêu đô thị đa cực. Khu lõi trung tâm tập trung vào quản trị, tài chính, dịch vụ cao cấp và văn hóa. TP.HCM sẽ vận hành theo mô hình “5-5-10”, gồm 5 cực động lực, 5 trục chiến lược và 10 vùng quản trị phát triển, kết nối bằng hạ tầng đa tầng như metro, TOD và không gian ngầm.
Nguyên tắc “15 phút” và “30 phút”
Mô hình dựa trên hai nguyên tắc: “đô thị 15 phút” cho phép người dân tiếp cận dịch vụ thiết yếu trong khoảng cách đi bộ hoặc di chuyển ngắn, và “thành phố đa tầng 30 phút” đảm bảo kết nối nhanh giữa các cực phát triển bằng giao thông hiện đại và hạ tầng số.
Năm cực động lực
Năm cực động lực bao gồm: cực lõi trung tâm quốc tế (Sài Gòn, Chợ Lớn, Thủ Thiêm), cực đổi mới sáng tạo phía Đông (Thủ Đức, Dĩ An, Thuận An), cực công nghiệp và logistics phía Bắc (Bình Dương), cực cảng biển và thương mại tự do phía Nam (Cần Giờ, Cái Mép, Thị Vải), và cực biển và du lịch (Vũng Tàu, Long Hải, Hồ Tràm).
Năm trục chiến lược
Các trục chiến lược bao gồm: trục công nghiệp và logistics đa phương thức, trục kinh tế Bắc Nam dọc sông Sài Gòn và Đồng Nai, trục kinh tế Đông Tây kết nối Đồng bằng sông Cửu Long và biển Đông Nam Bộ, trục hạ tầng sinh thái nền, và trục phát triển du lịch biển.
Mười vùng quản trị phát triển
Mười vùng quản trị chiến lược cụ thể hóa cấu trúc không gian, bao gồm vùng lõi đô thị, vùng đổi mới sáng tạo, vùng cửa ngõ Đồng bằng sông Cửu Long, vùng đô thị công nghiệp Bình Dương, vùng sinh thái Cần Giờ, vùng cảng biển Cái Mép - Thị Vải, vùng du lịch biển Vũng Tàu và đặc khu Côn Đảo.
Thách thức và kiến nghị
Theo đơn vị tư vấn, thách thức lớn nhất là tổ chức lại không gian và nguồn lực thành cấu trúc thống nhất, đa cực. Kiến nghị ưu tiên triển khai các không gian mũi nhọn như Trung tâm tài chính quốc tế, hành lang đổi mới sáng tạo phía Đông, khu thương mại tự do Cái Mép - Thị Vải - Cần Giờ, vùng công nghiệp công nghệ cao phía Bắc, và hệ thống hạ tầng đa tầng chống ngập.
Phạm vi quy hoạch bao gồm toàn bộ TP.HCM (diện tích 6.772,59 km²) cùng các tỉnh Tây Ninh, Đồng Tháp, Lâm Đồng, Đồng Nai và không gian biển liên quan. Thời kỳ quy hoạch từ năm 2025 đến 2050, hướng tới tầm nhìn 100 năm. TP.HCM đặt mục tiêu hoàn thành quy hoạch tổng thể trong tối đa 10 tháng.
