Ngày 2/6, HĐND TP.HCM phối hợp cùng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, Sở Quy hoạch - Kiến trúc và Sở Tài chính thành phố tổ chức hội thảo về Quy hoạch tổng thể TP.HCM tầm nhìn 100 năm. Tại đây, ông Nguyễn Hoàn Vũ, Tổng giám đốc Tập đoàn Becamex, đã đưa ra những đề xuất chiến lược nhằm định hình một siêu đô thị toàn cầu.
Đề xuất 5 trọng tâm chiến lược cốt lõi
Ông Vũ nhấn mạnh quy hoạch tổng thể không chỉ là phân bố không gian vật lý mà còn là quy hoạch chiến lược mang tầm khát vọng. Để đạt mục tiêu, TP.HCM cần bứt phá khỏi tư duy truyền thống, hướng tới kiến tạo không gian phát triển tích hợp vùng, hình thành siêu đô thị đa cực. Becamex đề xuất 5 trọng tâm chiến lược, trong đó tái định hình cấu trúc không gian thành 3 trục động lực.
Ba cực động lực phát triển
Đồ án quy hoạch cần tích hợp và nâng tầm hệ thống các địa phương lân cận, chia thành phố thành 3 cực động lực phát triển mạnh mẽ. Cụ thể:
- Lõi trung tâm: Trung tâm tài chính - công nghệ toàn cầu, nơi hội tụ các dịch vụ quốc tế và trụ sở của các tập đoàn đa quốc gia.
- Động lực phía bắc và tây bắc: Bệ đỡ công nghệ, tập trung hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khu công nghiệp thế hệ mới cùng các dịch vụ giáo dục, y tế chất lượng cao.
- Khu vực đông nam: Cực kinh tế biển, cửa ngõ thương mại quốc tế và trung tâm năng lượng xanh.
Giao thông công cộng và TOD là đột phá
Đại diện Becamex cho rằng giao thông công cộng phải đi trước mở đường, lấy mạng lưới đường sắt lưỡng dụng làm trục xương sống. Thành phố cần sử dụng mô hình TOD để thu hồi thặng dư quỹ đất xung quanh các nhà ga, tạo nguồn vốn tái thiết đô thị và đầu tư hạ tầng.
Tái thiết vùng lõi và dịch chuyển không gian kinh tế tri thức
Để giảm tải cho khu vực trung tâm, TP.HCM cần quyết liệt di dời các cơ sở sản xuất cũ, mở rộng trường đại học và cơ sở y tế lớn ra ngoại đô. Vùng phía bắc sẽ được quy hoạch các khu công nghiệp - đô thị - dịch vụ thế hệ mới để tiếp nhận sự dịch chuyển. Quỹ đất dôi dư tại vùng lõi sẽ được giải phóng để kiến tạo các tổ hợp tài chính - thương mại mật độ cao, giải quyết ùn tắc và đưa thành phố thoát bẫy thu nhập trung bình.
Phát triển xanh và thích ứng biến đổi khí hậu
Ông Vũ phân tích tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với phát triển xanh. Các khu công nghiệp mới cần được quy hoạch theo mô hình sinh thái, ứng dụng năng lượng tái tạo. TP.HCM cần ưu tiên không gian cho vành đai sinh thái, hạ tầng trữ nước và hệ thống không gian ngầm đa chức năng để giải quyết triệt để tình trạng ngập úng.
Đột phá về không gian thể chế
Ông Vũ nhấn mạnh: "Một quy hoạch dù tốt đến đâu cũng khó thành công nếu thiếu hệ điều hành thể chế linh hoạt." Thành phố cần một Luật Đô thị đặc biệt để phân cấp, phân quyền triệt để, áp dụng cơ chế thử nghiệm (sandbox) tại các khu tự do đổi mới sáng tạo, thu hút chất xám thế giới và xây dựng cơ chế tài chính đa lớp theo hướng lấy hạ tầng nuôi hạ tầng.
Tại hội thảo, ông Võ Văn Minh, Chủ tịch HĐND TP.HCM, nhấn mạnh việc xây dựng Quy hoạch tổng thể TP.HCM mang ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng, nhằm định hình mô hình phát triển tích hợp, đồng bộ về không gian, hạ tầng, kinh tế - xã hội; tối ưu hóa nguồn lực; nâng cao chất lượng sống; tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu; đồng thời khẳng định vị thế của TP.HCM trong vùng Đông Nam Bộ, cả nước và khu vực.
