Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã có những chia sẻ thẳng thắn về thực trạng căng thẳng của kỳ thi lớp 10, khiến nhiều phụ huynh và học sinh lo lắng. Tại buổi tiếp xúc cử tri Hà Nội sáng 4.5, ông nhấn mạnh: "Đang chuẩn bị vào kỳ thi lớp 10 nhưng lại căng thẳng hơn cả thi đại học, tại sao lại tạo tâm lý bất an như vậy, không những nặng nề cho học sinh, phụ huynh mà còn gây khó khăn cho thầy, cô". Ông chỉ rõ nguyên nhân trực tiếp là thiếu trường, thiếu lớp, thiếu giáo viên, dẫn đến phải dùng giải pháp hành chính để sàng lọc.
Áp lực kỳ thi lớp 10 ngày càng tăng
Phát biểu này đã chạm đến tâm tư của nhiều phụ huynh ở Hà Nội. Hàng chục năm qua, áp lực của kỳ thi vào lớp 10 trường công lập không những không giảm mà còn gia tăng. Năm nay, tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THCS có cơ hội vào trường công thấp nhất trong 10 năm qua, chỉ khoảng 55%. Điều này khiến phụ huynh và học sinh thêm lo lắng.
Hy vọng từ chỉ đạo của người đứng đầu
Chỉ đạo của người đứng đầu Đảng, Nhà nước về đầu tư xây trường, tuyển dụng đội ngũ nhà giáo khiến phụ huynh thủ đô hy vọng trong tương lai không xa, những căng thẳng do tỷ lệ chọi vào lớp 10 quá cao sẽ chỉ là chuyện quá khứ. Chủ trương phổ cập đến THPT trở thành hiện thực buộc mọi điều kiện về trường lớp, đội ngũ giáo viên phải chuyển động tích cực để có đủ chỗ học lớp 10 cho tất cả học sinh tốt nghiệp THCS.
Giải pháp nào cho Hà Nội?
Nhiều ý kiến cho rằng, sau yêu cầu trên, các cấp ở Hà Nội cần quyết liệt thực hiện chiến dịch xây và mở rộng trường công gấp để sớm giải quyết tình trạng thiếu trường lớp. Khi đó, học sinh và phụ huynh có thể lựa chọn trường công hoặc trường tư phù hợp với nhu cầu và điều kiện của mỗi gia đình.
Hiện nay, chỉ 55% học sinh học xong lớp 9 có suất học công lập trên địa bàn thành phố, trong khi trường tư có học phí quá cao so với mặt bằng thu nhập chung. Những học sinh không đỗ vào trường công không đồng nghĩa với việc gia đình các em có đủ điều kiện kinh tế để theo học trường tư. Nhiều học sinh dù ở nội thành phải đăng ký dự tuyển vào trường cách xa nhà 60-70 km để tăng cơ hội trúng tuyển, chấp nhận trọ học xa nhà.
Áp lực đối với giáo viên và trường THCS
Tỷ lệ trúng tuyển vào lớp 10 công lập còn gây áp lực thành tích thi đua với giáo viên và các trường THCS. Hàng năm, có tình trạng giáo viên tìm cách ép học sinh có học lực chưa tốt không thi vào lớp 10, xuất phát từ sức ép này.
Nhu cầu trường lớp trong tương lai
Hiện Hà Nội có 127 trường THPT công lập. Theo dự thảo quy hoạch Thủ đô, giai đoạn 2031-2045, thành phố cần bổ sung gần 100 trường THPT để đáp ứng nhu cầu học tập. Các chuyên gia cho rằng để giảm áp lực tuyển sinh, Hà Nội cần đẩy nhanh xây dựng thêm trường học, đồng thời có cơ chế hỗ trợ phát triển hệ thống trường ngoài công lập, bảo đảm chi phí hợp lý cho người học.
Trước mắt, giải pháp khả thi trong ngắn hạn là tận dụng trụ sở dôi dư sau sắp xếp các cơ quan, đơn vị để bổ sung quỹ đất xây trường. Về lâu dài, cần có chiến lược đồng bộ về quy hoạch đô thị, phân bố dân cư và phát triển hạ tầng giáo dục.
Chất lượng đội ngũ là yếu tố then chốt
Có đủ trường lớp chỉ là điều kiện cần. Điều quan trọng để giảm áp lực lên một số nhóm trường vẫn là giải pháp về chất lượng đội ngũ giáo viên, nếu không muốn xảy ra tình trạng trường quá đông học sinh, nơi không tuyển đủ chỉ tiêu.
